U periodu od 25. do 28. februara, na Žabljaku će, u okviru tradicionalne IT konferencije – jedne od najznačajnijih naučno-stručnih konferencija u oblasti inženjerskih i informacionih nauka, sa IEEE podrškom (triple IEEE koncept u oblasti inženjerstva) – biti organizovana EUROCC4SEE konferencija, uz učešće partnera uživo i online.
EuroCC 2 & EuroCC4SEE na IEEE IT2026 konferenciji na Žabljaku
Konferencija će okupiti članove EUROCC4SEE tima, predstavnike nacionalnih kompetentnih centara (NCC), kao i predstavnike kompanija, biznis zajednice i javnog sektora iz regiona i šire. Shodno dosadašnjoj registraciji, očekuje se više od 200 učesnika, što potvrđuje snažan regionalni i međunarodni karakter događaja.
U okviru konferencije biće realizovan trening i radionica u skladu sa strateškim pravcima razvoja turizma u svim EUROCC4SEE zemljama pod nazivom: “Application of HPC and AI to Enhance the Tourism Offer”, sa ciljem predstavljanja mogućnosti primjene High Performance Computing (HPC) i vještačke inteligencije u unapređenju turističke ponude, analizi podataka i razvoju inovativnih digitalnih rješenja.
Program konferencije obuhvatiće i prezentacije istraživačkih radova, proof of concept projekata, kao i HPC success story primjere koji demonstriraju konkretnu primjenu HPC infrastrukture u nauci, industriji i razvoju novih tehnologija.
Poseban fokus biće stavljen na dva centralna panela:
Application of HPC in Science and Industry – Real Examples and Success Stories, koji će okupiti predstavnike akademske zajednice, industrije i javnog sektora sa ciljem razmjene iskustava i predstavljanja konkretnih primjera implementacije HPC rješenja;
Regional Cooperation and EuroCC Experience – EUROCC4SEE: What Have We Learned and Where Do We Go Next? Lessons Learned and Regional Experiences, usmjeren na analizu dosadašnjih rezultata projekta, razmjenu regionalnih iskustava i definisanje daljih pravaca razvoja HPC ekosistema u jugoistočnoj Evropi.
U cilju jačanja saradnje sa privredom i institucijama, biće organizovani i B2B Meetings and Collaborative Initiatives Toward EUROCC3, koji će omogućiti direktne sastanke sa biznis partnerima, predstavnicima javnog sektora i potencijalnim korisnicima HPC resursa.
EUROCC4SEE konferencija predstavlja važnu platformu za razmjenu znanja, unapređenje regionalne saradnje i jačanje primjene HPC tehnologija u nauci, industriji i javnim politikama, potvrđujući strateški značaj razvoja digitalne infrastrukture i inovacionog ekosistema u regionu.
Podgorica, 13. februar 2026. – Medicinski fakultet Univerziteta Crne Gore bio je domaćin regionalnog simpozija posvećenog primjeni računarstva visokih performansi (HPC) i vještačke inteligencije (AI) u zdravstvu i medicinskim istraživanjima.
Događaj je organizovao NCC Montenegro, u saradnji sa Fakultetom za informacione sisteme i tehnologije (UDG) i Medicinskim fakultetom (UCG), u okviru projekata EuroCC2 i EuroCC4SEE, uz dodatnu podršku naučnoistraživačkog projekta AI-AGE.
Okupljajući više od 20 učesnika iz zdravstvenih ustanova, akademske zajednice, inovativnih kompanija i regionalnih partnera iz Bosne i Hercegovine, simpozijum je imao za cilj jačanje saradnje i unapređenje usvajanja AI i HPC tehnologija u zdravstvenom sektoru.
Od vizije do implementacije
Program je kombinovao strateške prezentacije, regionalne sesije saradnje i tehničke demonstracije, stvarajući sveobuhvatan pregled trenutnog stanja HPC-a i vještačke inteligencije u zdravstvu.
NCC Montenegro predstavio je ulogu Crne Gore kao nacionalne referentne tačke za HPC, analizu podataka uz pomoć HPC (HPDA) i razvoj vještačke inteligencije. Prezentacija je pratila cijeli proces – od prikupljanja kliničkih i biomedicinskih podataka do razvoja AI modela i implementacije potpomognute HPC-om.
Centralna poruka događaja bila je jasna: HPC u zdravstvu nije samo stvar računarske brzine. On omogućava rigoroznu validaciju, ponovljivost i skalabilnu implementaciju AI modela u stvarnim kliničkim okruženjima.
Primjeri upotrebe (use cases) o kojima se raspravljalo tokom simpozija uključivali su radiologiju, digitalnu patologiju, kardiologiju, genomiku, praćenje podataka u intenzivnoj nezi i prognoziranje javnog zdravlja.
AI-AGE: Primjena AI za biomarkere starenja
Posvećena sesija fokusirala se na AI-AGE projekat, koji istražuje snimanje u upotrebu slika retine kao potencijalnog biomarker za evaluaciju biološkog starenja.
Interdisciplinarni tim predstavio je rezultate istraživanja zasnovane na podacima UK Biobank baze i skupovima podataka prikupljenim u Crnoj Gori. Nalazi ukazuju na to da složenost retinalnih mikrovaskularnih mreža može brže opadati kod pacijenata sa hroničnim bolestima, ističući potencijalne primjene u ranoj dijagnozi i praćenju.
Govornici su naglasili važnost pažljive validacije modela, rješavanja pristranosti u obuci i osiguravanja odgovorne kliničke primjene. Diskusija je takođe istakla potencijal EuroHPC resursa za daljnje jačanje istraživačkih kapaciteta i računalne skalabilnosti.
Tehnička prezentacija: AI rješenja u praksi
Jedan od najdinamičnijih dijelova simpozija bio je Tehnička prezentacija, gdje su kompanije iz Crne Gore i Bosne i Hercegovine predstavile konkretna rješenja za zdravstvenu zaštitu zasnovana na AI i HPC-u.
Među predstavljenim inovacijama bile su:
Otkrivanje raka debelog crijeva pomoću AI-a u digitalnoj patologiji korištenjem dubokog učenja na histopatološkim slajdovima visoke rezolucije
IoT platforme vođene AI-om koje podržavaju kliničko donošenje odluka i upravljanje pacijentima
AI sistemi za podršku pacijentima sa Alzheimerovovom bolesti, uključujući prediktivne digitalne blizance i alate za multimodalno zaključivanje
HPC-podržane simulacije koje ubrzavaju razvoj farmaceutskih lijekova
Posebno vrijedna komponenta sesije bila je razmjena iskustava kompanija koje su uspješno aplicirale i dobile EuroHPC računalne resurse. Ovi primjeri su pokazali kako pristup superračunarskoj infrastrukturi direktno poboljšava razvoj modela, testiranje i spremnost proizvoda.
Jačanje regionalne saradnje
Simpozijum je također uključivao regionalnu radionicu o bratimljenju između NCC Montenegro i NCC Bosna i Hercegovina.
Sesija se fokusirala na zajedničke strategije za angažman zainteresovanih strana, prekogranično dijeljenje resursa i transfer znanja. Diskusija je potvrdila da je model bratimljenja efikasan mehanizam za jačanje HPC ekosistema jugoistočne Evrope i olakšavanje pristupa evropskoj superračunarskoj infrastrukturi.
Takva saradnja je posebno važna jer se region priprema za sljedeću fazu evropskih HPC inicijativa i povećanje usklađenosti sa Zakonom EU o AI i širim digitalnim strategijama.
Sistemski izazovi
Događaj je završen interaktivnom panel diskusijom pod nazivom „Orkestriranje ekosistema“. Učesnici su se bavili ključnim izazovima s kojima se suočava usvajanje AI u zdravstvu, uključujući:
Nedostatak podataka o zdravstvu i fragmentaciju
Regulatornu složenost, posebno u kontekstu Zakona EU o AI, nove AI strategije za Crnu Goru
Potrebu za jačim partnerstvima između industrije, akademske zajednice i zdravstvenih ustanova
Dok arhitekture modela AI nastavljaju brzo sazrijevati, učesnici su se složili da primarna uska grla leže u heterogenosti podataka, standardima evaluacije i ograničenjima implementacije, a ne u algoritamskim ograničenjima.
Predstavnici zdravstva priznali su rastući značaj HPC-a i umjetne inteligencije u medicinskim istraživanjima, ali su naglasili potrebu za poboljšanjem institucionalne spremnosti za strateško i održivo usvajanje.
Strateški korak naprijed
Simpozij je završen zajedničkom posvećenošću:
Pozicioniranju AI i HPC-a kao strateških prioriteta u inovacijama u zdravstvu
Nastavku širenja infrastrukture i pristupa HPC resursima
Ulaganju u razvoj vještina i izgradnju kapaciteta
Jačanju regionalne saradnje širom jugoistočne Evrope
Događaj je označio važan korak u povezivanju izvrsnosti u istraživanju, industrijskih inovacija i kliničke prakse – pokazujući da umjetna inteligencija omogućena HPC-om u zdravstvu više nije budući koncept, već nova regionalna stvarnost.
EuroHPC Joint Undertaking (EuroHPC JU) otvorilo je poziv za prijedloge koji podržavaju naučna istraživanja vođena umjetnom inteligencijom i kolaborativne projekte EU koji zahtijevaju velike resurse računarstva visokih performansi (HPC).
Ovaj način pristupa namijenjen je istraživačima, akademskim institucijama, tijelima javnog sektora i industrijskim partnerima uključenim u projekte istraživanja i inovacija koje finansira EU ili nacionalno, gdje je umjetna inteligencija ključni pokretač naučnih otkrića – uključujući mašinsko učenje, osnovne modele, generativnu umjetnu inteligenciju i modele velikih jezika primijenjene na stvarne naučne izazove.
Dostupni superračunari za koje se možete prijaviti (resursi prikazani u satima čvorova)
Šta nudi poziv?
Odabrani projekti mogu dobiti pristup vodećim evropskim superračunarima (kao što su EuroHPC sistemi ubrzani GPU-om) za obuku, testiranje i skaliranje naprednih modela vještačke inteligencije. Poziv se odvija kontinuirano s više rokova za prijave, što omogućava fleksibilno podnošenje prijava tokom cijele godine.
Zašto je važno
Mnogi slučajevi korištenja AI za nauku premašuju mogućnosti lokalne infrastrukture. Ovaj poziv smanjuje prepreke za:
obučavanje modela umjetne inteligencije velikih razmjera,
naučne tokove rada koji zahtijevaju mnogo podataka,
prekograničnu saradnju korištenjem zajedničkih evropskih HPC resursa.
Podrška za crnogorske podnosioce prijava
NCC Crna Gora aktivno podržava crnogorske istraživače, institucije i kompanije u pripremi i podnošenju prijava na ovaj poziv.
NCC Crna Gora može pomoći u:
procjeni podobnosti projekta i uklapanja u poziv,
procjeni potreba za HPC i GPU resursima,
strukturiranju prijedloga i dijelova o uticaju,
povezivanju podnosilaca prijava sa relevantnim EuroHPC sistemima i stručnošću.
Ako se nalazite u Crnoj Gori i razmišljate o prijavi, toplo vam preporučujemo da nas kontaktirate u ranoj fazi procesa pripreme. Saznajte više na [link]
Računarstvo visokih performansi (HPC) i vještačka inteligencija (AI) sve više izlaze iz istraživačkih laboratorija u stvarna klinička okruženja. Širom Crne Gore i regije Jugoistočne Evrope razvijena su AI rješenja za analizu medicinskih slika, detekciju biomarkera i prediktivnu dijagnostiku. Ključni izazov danas je osiguranje njihovog strukturiranog prelaska iz istraživačkih prototipova u validirane, primjenjive alate unutar zdravstvenih sistema.
Ovaj događaj se bavi upravo tim prelaskom. Fokusira se na to kako HPC infrastruktura, interdisciplinarna saradnja i koordinirana podrška ekosistema mogu ubrzati integraciju umjetne inteligencije u svakodnevnu kliničku praksu. Posebna pažnja će biti posvećena dostupnim računarskim kapacitetima, slučajevima upotrebe u stvarnom životu i putevima ka održivoj primjeni.
Molimo kontaktirajte nas za prisustvo, broj mjesta je ograničen.
Događaj je organizovan kao zajednička inicijativa NCC Crne Gore i NCC Bosne i Hercegovine, unutar šireg okvira EuroCC 2 i EuroCC4SEE. Takođe predstavlja oblik međuprojektne interakcije s projektom AI-AGE, demonstrirajući kako se inovacije vođene istraživanjem mogu razviti u primijenjena rješenja u zdravstvu kroz regionalnu saradnju.
Događaj je rezultat saradnje između NCC Montenegro i NCC Bosne i Hercegovine
Istraživači, kliničari, inovatori i industrijski partneri pozvani su da se pridruže diskusiji, razmijene stručnost i doprinesu oblikovanju sljedećih koraka za zdravstvenu zaštitu zasnovanu na HPC-u i umjetnoj inteligenciji širom jugoistočne Evrope. Događaj je zakazan za petak, 13. februar 2026. Molimo kontaktirajte nas za više detalja.
Zadovoljstvo nam je da Vas pozovemo na jubilarnu 30. međunarodnu naučno-stručnu konferenciju INFORMACIONE TEHNOLOGIJE 2026.
📌 Važna obavijest za autore: Na zahtjev autora, rok za prijavu radova produžen je do 25.01.2026.
🔹 Prihvaćeni radovi biće predstavljeni u okviru oralne ili poster sekcije 🔹 Omogućena je i on-line prezentacija putem ZOOM aplikacije
Pozivamo akademsku zajednicu, stručnjake iz industrije i širu javnost da prate aktivnosti Konferencije i on-line, putem videokonferencijskih linkova dostupnih na zvaničnom sajtu Konferencije.
FFplus Innovation Studies Open Call je otvoren i pruža evropskim malim i srednjim preduzećima (MSP) i startapovima priliku da razviju i validiraju rješenja iz oblasti generativne vještačke inteligencije (GenAI) uz korišćenje velikih evropskih superračunarskih resursa. Poziv je otvoren od 3. februara 2026. godine i usmjeren je na projekte sa jasnim fokusom na proof-of-concept (PoC).
Klikni na sliku da se otvori link za prijavu (slika: FFPlus)
Poziv koordinira HLRS (High-Performance Computing Center Stuttgart), koji kroz FFplus podstiče inovacije na spoju AI i HPC, omogućavajući kompanijama da prevaziđu ograničenja klasičnih cloud i lokalnih IT okruženja.
Ključne informacije
Iznos finansiranja: do 300.000 € po projektu
Rok za prijavu:25. februar 2026. (ili ranije, ukoliko se dostigne limit od 250 prijava)
Ko može da se prijavi: evropska MSP i startapovi
Fokus i očekivani efekti
Poziv podržava studije izvodljivosti i PoC projekte u oblasti GenAI, uključujući:
treniranje i fino podešavanje velikih jezičkih i multimodalnih modela
generativni dizajn, simulacije i optimizacione procese
AI-baziranu sintezu podataka i naprednu analitiku u različitim sektorima
Odabrani projekti dobijaju pristup EuroHPC superračunarima, stručnu tehničku podršku i vidljivost unutar evropskog inovacionog ekosistema. Nacionalni centri kompetencija u okviru EuroCC mreže imaju važnu ulogu u podršci aplikantima.
Podrška NCC Montenegro
NCC Montenegro stoji na raspolaganju MSP-ovima i startapovima iz Crne Gore za podršku u pripremi projektnih prijava, uključujući:
pojašnjenje uslova poziva i kriterijuma prihvatljivosti
savjete za usklađivanje ideje projekta sa HPC i GenAI zahtjevima
inicijalnu tehničku podršku u definisanju arhitekture i radnih opterećenja
U okviru kontinuiranih aktivnosti Nacionalnog centra kompetencija za računarstvo visokih performansi i vještačku inteligenciju u Crnoj Gori (HPC NCC Montenegro), tokom tekuće akademske godine uspješno je realizovan novi predmet Vještačka inteligencija na osnovnim studijama. Predmet je izvođen za studente Fakulteta za informacione sisteme i tehnologije (FIST), kao i Fakulteta primijenjene nauke – smjer Elektrotehnika i računarstvo, čime je dodatno ojačana AI i HPC komponenta u okviru dodiplomskog obrazovanja.
AI edukacija koja povezuje akademiju i industriju
Predmet je osmišljen kao uvod u temeljne koncepte, metode i primjene vještačke inteligencije, sa ciljem da studentima pruži čvrstu teorijsku osnovu, ali i praktična znanja neophodna za razumijevanje savremenih AI sistema. Poseban fokus stavljen je na mašinsko učenje, obradu i analizu podataka, donošenje odluka, kao i na ulogu AI u procesima digitalne transformacije i rješavanju realnih problema u različitim domenima. Nastavni sadržaj i ishodi učenja definisani su u skladu sa savremenim akademskim i industrijskim standardima, uz upotrebu alata koje koriste eksperti iz industrije.
Posebna vrijednost ovog kursa ogleda se u direktnoj saradnji sa privredom, ostvarenom u skladu sa ciljevima EuroCC 2 i EuroCC4SEE projekata, koji snažno promovišu povezivanje akademskog sektora, industrije i HPC ekosistema. Predstavnici kompanija Alicorn, BixBit, Inovativa i DigitalSmart aktivno su učestvovali u realizaciji nastave, kroz gostujuća predavanja i sedmične diskusije sa studentima. Na taj način, studenti su imali priliku da iz prve ruke čuju kako se AI i HPC koriste u realnim poslovnim i tehnološkim okruženjima, kao i da razmotre konkretne izazove sa kojima se suočavaju stručnjaci iz prakse.
Kroz ove interakcije, studenti su diskutovali primjenu vještačke inteligencije u oblastima kao što su analiza podataka, automatizacija procesa, razvoj pametnih sistema i skaliranje AI rješenja uz pomoć HPC resursa. Ovakav model nastave dodatno je doprinio razvoju kritičkog razmišljanja, razumijevanju stvarnih potreba tržišta i jačanju kompetencija relevantnih za buduće karijere u oblasti AI i visokoperformansnog računarstva.
Realizacija predmeta Vještačka inteligencija predstavlja konkretan primjer kako se, kroz aktivnosti EuroCC inicijativa, kurikulum na osnovnim studijama može sistematski obogatiti AI i HPC sadržajima, uz snažno uključivanje industrije. Time se studentima pruža ne samo znanje, već i jasna perspektiva o ulozi vještačke inteligencije i HPC-a u savremenom društvu, nauci i privredi, kao i o mogućnostima koje im stoje na raspolaganju kroz nacionalni i evropski HPC ekosistem.
