Category: Prezentacija

Posted on

HPC Montenegro na CIGRE NGN 2026: Primjena AI i HPC u elektroenergetskom sektoru

Predstravnici Nacionalnog centra kompetencija za računarstvo visokih performansi (HPC Montenegro) učestvovali su 4. novembra 2026. godine na stručnoj radionici za studente i mlade inženjere (NGN 2026), koju je organizovao CG KO CIGRE u Naučno-tehnološkom parku Crne Gore u Podgorici. Za događaj su se registrovala 74 učesnika, uključujući predstavnike vodećih elektroenergetskih kompanija, kao što su EPCG, CEDIS i CGES, drugih privrednih subjekata i akademske zajednice.

Prof. dr Tomo Popović (UDG) održao je predavanje pod nazivom „Vještačka inteligencija u energetici – mogućnosti i ograničenja”, pripremljeno u saradnji sa doc. dr Lukom Filipovićem (UDG) i prof. dr Božom Krstajićem (UCG). Predavanje je obuhvatilo mogućnosti primjene AI/ML tehnologija u elektroenergetskim sistemima, uključujući prognozu potrošnje i proizvodnje, prediktivno održavanje, upravljanje mrežom i optimizaciju energetskih procesa.

Posebna pažnja posvećena je ulozi računarstva visokih performansi (HPC) u razvoju i primjeni naprednih AI modela i simulacija. Učesnicima su predstavljeni projekat EuroCC3, aktivnosti i usluge HPC Montenegro, kao i mogućnosti stručne podrške, obuka i pristupa evropskoj superračunarskoj infrastrukturi. Prikazani su i odabrani primjeri uspješne primjene HPC i AI tehnologija u energetskom sektoru iz Crne Gore i drugih evropskih zemalja, ostvareni uz podršku nacionalnih centara kompetencija.

Nakon predavanja, prof. Popović moderirao je panel „Mogućnosti primjene AI-a u elektroenergetskim sistemima”, na kojem su učestvovali Mihailo Micev (UCG), Krsto Biskupović (CEDIS), Ivan Vujović (TERING) i Stevan Šandi (BIXBIT/INNO4GRID).

Učešće na radionici predstavljalo je značajnu priliku za direktno povezivanje HPC Montenegro sa predstavnicima elektroenergetskog sektora i mladim inženjerima, razmjenu iskustava i uspostavljanje novih kontakata. Ovakve aktivnosti doprinose jačanju saradnje akademske zajednice i industrije, promociji mogućnosti koje pruža EuroCC3 i identifikovanju potencijalnih pravaca buduće saradnje u primjeni HPC i AI tehnologija u energetici. Informacije o dogadjaju [link].

Posted on

HPC Montenegro i HashiMotto razmatraju primjenu HPC i AI tehnologija u zdravstvu

Na Univerzitetu Donja Gorica (UDG) održan je inicijalni sastanak predstavnika HPC Montenegro (NCC Crna Gora) i podgoričkog startapa HashiMotto, posvećen mogućnostima primjene računarstva visokih performansi (HPC) i vještačke inteligencije (AI) u zdravstvu. Sastanku su prisustvovali Omar Radončić, direktor kompanije HashiMotto, i Tomo Popović i Luka Filipović, predstavnici HPC Montenegro.

Predstavnici HashiMotto i HPC Montenegro tokom inicijalnih konsultacija na UDG-u

HashiMotto razvija inovativnu AI aplikaciju namijenjenu osobama sa Hašimotovim tireoiditisom, koja uključuje personalizovanu podršku, praćenje zdravstvenog stanja i analizu medicinskih podataka. Tokom sastanka razgovarano je o mogućnostima razvoja i obuke prediktivnih AI/ML modela na velikim skupovima medicinskih podataka, posebno u oblasti endokrinologije i personalizovanog praćenja terapije.

Predstavnici HPC Montenegro predstavili su mogućnosti korišćenja lokalnih HPC računarskih čvorova, stručne podrške za konfigurisanje računarskog okruženja i pokretanje AI/ML eksperimenata, kao i podrške pri pristupu evropskim superračunarskim resursima kroz EuroHPC Benchmark Access i Development Access pozive.

Ove konsultacije predstavljaju nastavak aktivnosti HPC Montenegro u pružanju podrške domaćim startapima i inovativnim kompanijama u razvoju naprednih AI rješenja i korišćenju HPC infrastrukture.

Posted on

HPC Montenegro i EPCG razmatraju mogućnosti primjene HPC-a i AI-ja u elektroenergetskom sektoru

Nacionalni centar kompetencija za računarstvo visokih performansi (HPC Montenegro) održao je prvi konsultativni sastanak sa predstavnicima Elektroprivrede Crne Gore (EPCG), jednog od najvećih privrednih sistema u Crnoj Gori, sa ciljem razmatranja mogućnosti primjene naprednih računarskih tehnologija i vještačke inteligencije u elektroenergetskom sektoru.

Tokom sastanka predstavljene su aktivnosti HPC Montenegro u okviru projekta EuroCC3, dostupni servisi, mogućnosti pristupa HPC infrastrukturi, stručne podrške i obuka. Predstavnici EPCG upoznali su učesnike sa razvojnim planovima u oblasti digitalizacije i izgradnje integrisane podatkovne infrastrukture, u kojoj bi HPC i AI tehnologije mogle imati značajnu ulogu.

Razgovarano je o potencijalnim primjenama napredne analitike i AI/ML tehnologija, uključujući obradu podataka iz solarnih energetskih sistema, analizu satelitskih i termalnih snimaka, kao i razvoj prediktivnih modela za proizvodnju i potrošnju električne energije. Razmotrene su i mogućnosti saradnje kroz evropske istraživačke i inovacione projekte.

Dogovoreno je da EPCG razmotri prioritetne oblasti i raspoloživost podataka za potencijalne pilot-aktivnosti, dok će HPC Montenegro dostaviti relevantne primjere uspješnih primjena HPC/AI tehnologija i prijedloge za dalju saradnju. Konkretni slučajevi primjene i naredni koraci biće predmet budućih konsultacija.

Sastanku su prisustvovali predstavnici EPCG, Jovan Kasalica, Anton Radonić i Vuk Kasalica, kao i predstavnici HPC Montenegro: Sandra Tinaj, Tomo Popović i Bojana Mališić sa Univerziteta Donja Gorica (UDG), te Božo Krstajić i Lazar Šćekić sa Elektrotehničkog fakulteta Univerziteta Crne Gore (UCG).

Ovaj sastanak predstavlja značajan korak u nastojanjima HPC Montenegro da unaprijedi saradnju sa velikim industrijskim korisnicima u Crnoj Gori i podrži primjenu naprednih računarskih tehnologija u strateški važnim privrednim sektorima.

Posted on

HPC Montenegro i Luka Bar razmatraju nove mogućnosti saradnje

U okviru kontinuiranih aktivnosti usmjerenih na snažnije uključivanje javnih preduzeća i institucija u primjenu naprednih računarskih tehnologija, HPC Montenegro održao je radni sastanak sa predstavnicima Luke Bar, na kojem su razmatrane mogućnosti saradnje i primjene računarstva visokih performansi (HPC) u oblastima od strateškog značaja.

Tokom sastanka predstavljeni su kapaciteti, usluge i mogućnosti koje nudi HPC Montenegro, sa posebnim osvrtom na potencijal naprednih računarskih resursa za složene analize podataka, donošenje odluka zasnovanih na podacima i razvoj inovativnih rješenja u javnom sektoru.

Luka Bar (izvor: lukabar.me)

Posebna pažnja posvećena je mogućnostima primjene HPC tehnologija u analizi politika Evropske unije, regulatornih okvira i strateških razvojnih prioriteta. Istaknuto je kako napredno računarstvo i pristupi zasnovani na analizi podataka mogu doprinijeti efikasnijoj analizi politika, strateškom planiranju i kvalitetnijem donošenju odluka, naročito u oblastima pomorstva i saobraćaja.

Na sastanku je postignut dogovor o uspostavljanju saradnje sa HPC Montenegro u narednom periodu, uz obostranu spremnost da se identifikuju prioritetne oblasti i definišu konkretne aktivnosti kroz koje bi HPC tehnologije mogle doprinijeti operativnom i strateškom razvoju Luke Bar.

Online sastanak HPC Montenegro i Luke Bar

Sastanku su prisustvovali Sandra Tinaj i Božidar Vlačić, a razgovor je protekao u konstruktivnoj razmjeni ideja, iskustava i prijedloga za buduću saradnju.

Nakon usaglašavanja prioriteta saradnje i identifikovanja konkretnih zajedničkih aktivnosti, naredni radni sastanak planiran je za novembar, kada će biti razmotreni dalji koraci i mogućnosti realizacije zajedničkih inicijativa.

Ova inicijativa predstavlja još jedan važan korak u ostvarivanju misije HPC Montenegro da računarstvo visokih performansi približi javnim preduzećima i institucijama u Crnoj Gori, podstičući njegovu širu primjenu kao pokretača digitalne transformacije, inovacija i strateškog razvoja zasnovanog na podacima.

Posted on

EuroCC3 predstavljen na INFOFEST-u 2026 i održana panel sesija o EU fondovima u Budvi, Crna Gora

Nacionalni centar kompetencija Crne Gore (NCC Montenegro), koji djeluje u okviru projekta EuroCC3, predstavljen je na INFOFEST-u 2026, najvećem regionalnom festivalu informatičkih dostignuća, održanom od 27. do 30. septembra 2026. godine u hotelu Avala Resort & Villas u Budvi, pod sloganom „Human in the Loop”.

Ovogodišnje izdanje festivala okupilo je više stotina učesnika iz Crne Gore i regiona – predstavnike tehnološke i telekomunikacione industrije, bankarstva, energetike, javne uprave, obrazovanja, akademske i medijske zajednice. Tokom tri dana programa razgovaralo se o sajber otpornosti i novim regulatornim okvirima (NIS2, DORA), ulozi IT zajednice u borbi protiv prirodnih nepogoda, digitalnoj infrastrukturi i energetici, tržištu rada, digitalnoj transformaciji javnih servisa, obrazovanju za svijet oblikovan vještačkom inteligencijom, zaštiti djece u digitalnom prostoru, povjerenju i bezbjednosti u digitalnom okruženju, kao i o uticaju vještačke inteligencije na medije. Ključna poruka INFOFEST-a 2026 bila je da vještačka inteligencija mijenja pravila, ali da odluke i odgovornost moraju ostati na čovjeku.

Projekat EuroCC3 i aktivnosti NCC Montenegro predstavila je Bojana Mališić, članica projektnog tima EuroCC3, u okviru INFOFEST Impact Foruma, posebnog završnog programa festivala posvećenog projektima, finansiranju i uticaju. Ona je obrazložila ulogu Nacionalnog centra kompetencija Crne Gore u izgradnji nacionalnog HPC i AI ekosistema, demokratizaciji pristupa evropskoj superkompjuterskoj infrastrukturi i podršci malim i srednjim preduzećima, akademskoj zajednici i javnoj upravi u usvajanju naprednih digitalnih tehnologija, uključujući mogućnosti koje pruža EuroHPC Joint Undertaking kroz besplatan pristup evropskoj superkompjuterskoj infrastrukturi i stručnosti.

Panel sesija: Da li smo spremni za EU fondove?

U okviru INFOFEST Impact Foruma organizovana je panel sesija pod nazivom „Da li smo spremni za EU fondove? Izgradnja nacionalnog ekosistema za razvoj konkurentnih projekata”, koja je okupila predstavnike ključnih nacionalnih institucija, akademske zajednice i inovacionog ekosistema: Marka Vukašinovića (Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija), Bojana Vujovića (Ministarstvo evropskih poslova), Branku Žižić (Univerzitet Crne Gore, Kancelarija za internacionalizaciju), Bojanu Mališić (Univerzitet Donja Gorica, EuroCC3) i mr Valentinu Radulović (Naučno-tehnološki park Crne Gore, direktorica).

Panel je bio posvećen spremnosti crnogorskih institucija, univerziteta i kompanija da uspješno apliciraju i realizuju projekte finansirane iz programa Evropske unije. Razgovaralo se o potrebi izgradnje povezanog nacionalnog ekosistema u kojem javna uprava, akademska zajednica, inovaciona infrastruktura i privreda zajednički rade na razvoju konkurentnih projektnih prijedloga, jačanju kapaciteta za pripremu i upravljanje projektima i uspostavljanju snažnih međunarodnih partnerstava. Posebna pažnja posvećena je ulozi centara kompetencija kao što je NCC Montenegro u povezivanju nacionalnih aktera sa evropskim inicijativama, obezbjeđivanju pristupa naprednim računarskim resursima i stručnosti, kao i u podršci malim i srednjim preduzećima i istraživačkim timovima da ideje pretoče u projekte sa realnim izgledima za finansiranje i mjerljivim uticajem.

Ova panel sesija pokazala je da pristup EU fondovima nije samo pitanje pojedinačnih projektnih prijedloga, već koordinisanog nacionalnog ekosistema – u kojem centri kompetencija, institucije i poslovna zajednica zajedno stvaraju uslove da Crna Gora u punoj mjeri iskoristi evropske mogućnosti u oblasti istraživanja, inovacija i digitalne transformacije.

Posted on

FFplus uspješna priča: HPC i AI inovacije za oblast ljudskih resursa u Crnoj Gori

Projekat FFplus objavio je prve priče o uspjehu poslovnih eksperimenata, koje predstavljaju načine na koje evropska mala i srednja preduzeća i startap kompanije koriste računarstvo visokih performansi (HPC) za rješavanje konkretnih poslovnih izazova i razvoj novih proizvoda i usluga.

Među predstavljenim primjerima je i projekat GenAI-HPC4WB – Transforming Business Culture and Hiring Through High-Performance Computing, koji realizuju kompanije Recrewty i DigitalSmart. Projekat kombinuje vještačku inteligenciju, mašinsko učenje i HPC radi razvoja jezičkih tehnologija i alata za upravljanje ljudskim resursima prilagođenih tržištu Zapadnog Balkana, sa posebnim fokusom na crnogorski, srpski, bosanski i hrvatski jezik.

Klikni na sliku za otvaranje priče na FFplus sajtu

Važan dio eksperimenta obuhvatio je treniranje i evaluaciju naprednih jezičkih modela korišćenjem EuroHPC superkompjutera LEONARDO u CINECA centru u Italiji. Razvijena rješenja podržavaju analizu biografija kandidata, povezivanje kandidata sa radnim pozicijama, obradu intervjua i psihometrijske procjene, uz zadržavanje stručnjaka u procesu donošenja konačnih odluka.

Objavljena FFplus priča o uspjehu posebno ističe praktične poslovne rezultate projekta, uključujući značajno smanjenje vremena potrebnog za pregled prijava i troškova AI podržane pretrage kandidata.

Za NCC Montenegro, ovaj projekat predstavlja još jedan dobar primjer kako kompanije iz Crne Gore mogu koristiti evropski HPC ekosistem. Kroz podršku NCC-a, kompanije mogu identifikovati odgovarajuće programe podrške, razviti HPC i AI poslovne slučajeve i dobiti pristup evropskim superkompjuterskim resursima za eksperimentisanje i razvoj.

Više informacija dostupno je u okviru FFplus priče o uspjehu: HPC-Driven Human Resources Innovation for the Western Balkans:
https://www.ffplus-project.eu/en/success-stories/hpc-driven-human-resources-innovation-for-the-western-balkans/

Zahvalnica

Poslovni eksperiment GenAI-HPC4WB finansiran je u okviru projekta FFplus, koji finansira European High-Performance Computing Joint Undertaking (EuroHPC JU) kroz ugovor o grantu br. 101163317, uz podršku programa Digital Europe.

Zahvaljujemo EuroHPC Joint Undertaking na dodijeljenom pristupu EuroHPC superkompjuteru LEONARDO, koji je smješten u centru CINECA u Italiji, kroz EuroHPC Development Access poziv.

Posted on

NCC Montenegro tim učestvovao na naučnom skupu „AI ekonomija” u CANU

Podgorica, 18. jun 2026. – Članovi tima Nacionalnog centra kompetencija za HPC u Crnoj Gori – NCC Montenegro učestvovali su na naučnom skupu „AI ekonomija”, održanom u Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti u organizaciji Odjeljenja društvenih nauka, odnosno Odbora za ekonomske nauke, demografiju i antropologiju.

Skup je okupio predstavnike akademske zajednice, istraživače, stručnjake i predstavnike različitih sektora, sa ciljem razmatranja uticaja vještačke inteligencije na ekonomiju, obrazovanje, profesije, poslovne modele, digitalnu transformaciju, zdravstveni sistem, sajber bezbjednost i šire društvene promjene.

Učešće NCC Montenegro tima bilo je usmjereno na povezivanje tema AI ekonomije sa izazovima i mogućnostima malih ekonomija, razvojem domaćih digitalnih i AI kapaciteta, kao i ulogom obrazovanja, komunikacije i interdisciplinarnih vještina u novom tehnološkom okruženju. Posebno je istaknuto da male ekonomije ne bi trebalo da ostanu samo korisnici gotovih AI rješenja, već da kroz znanje, infrastrukturu, istraživanje i sektorsku specijalizaciju mogu aktivno učestvovati u razvoju AI ekonomije.

Skup je takođe iskorišćen kao prilika da se dodatno predstave aktivnosti NCC Montenegro, EuroCC3 projekta, kao i mogućnosti koje evropski HPC ekosistem pruža istraživačima, univerzitetima, javnom sektoru i privredi u Crnoj Gori. U tom kontekstu, posebno je naglašena važnost pristupa HPC resursima za razvoj i testiranje AI modela, obradu velikih količina podataka, naprednu analitiku, digitalnu transformaciju organizacija i razvoj inovativnih rješenja u industriji.

Poruka NCC Montenegro tima bila je da primjena AI u ekonomiji nije samo pitanje tehnologije, već i pitanje izgradnje ljudskih, institucionalnih i infrastrukturnih kapaciteta. Zato aktivnosti NCC Montenegro obuhvataju podršku za pristup HPC resursima, obuke, konsultacije, povezivanje akademije i industrije, kao i podizanje svijesti o tome kako HPC i AI mogu doprinijeti poslovnom razvoju, istraživanju, inovacijama i unapređenju obrazovanja.

Učešće na ovom skupu predstavlja još jedan korak u jačanju saradnje između akademske zajednice, privrede i javnog sektora, posebno u oblastima u kojima AI, HPC i data-driven pristupi mogu doprinijeti konkurentnosti, efikasnosti i održivom razvoju Crne Gore.

NCC Montenegro će i u narednom periodu nastaviti da promoviše upotrebu evropskih HPC resursa, jača kapacitete lokalnih aktera i podržava organizacije u Crnoj Gori koje žele da razvijaju napredna digitalna, AI i data-driven rješenja.

Proudly powered by WordPress