Category: Uspješne priče

Posted on

Cyber Co kompanija dobila treći put resurse kroz Fast Lane pristup i pridružila se NVIDIA Inception programu

GetMoved, AI platforma za industriju selidbi koju je razvila kompanija Cyber Co, dobila je besplatan pristup GPU resursima na superkompjuteru Leonardo, kojim upravlja CINECA u Italiji. Time je ostvarila treću alokaciju EuroHPC JU resursa kroz Fast Lane pristup. Cyber Co je preusmjerio treniranje svojjih modela sa superkompjutera LUMI na Leonardo nakon pridruživanja programu NVIDIA Inception, namijenjenom tehnološkim startapima, što je zahtijevalo korišćenje infrastrukture zasnovane na NVIDIA tehnologiji. Ove tri alokacije podržale su razvoj kompjuterske vizije za GetMoved — od početnih eksperimenata do obuka modela u produkcionim uslovima.

GetMoved pretvara kratki obilazak stana snimljen pametnim telefonom u strukturirani popis stvari u domaćinstvu, uz procjenu njihove zapremine, težine i cijene selidbe. Platforma objedinjuje korisničko tržište, ERP sistem za selidbene kompanije i vlastiti mehanizam za popis stvari. Njeni modeli za detekciju prepoznaju 78 klasa predmeta, a podržava ih sveobuhvatan proces obuke koji uključuje pripremu skupova podataka, anotaciju, obuku i evaluaciju modela te njihovo kontinuirano ponovno obučavanje.

Leonardo obezbjeđuje kontinuitet računarskih resursa dok se taj proces razvija ka produkcionoj primjeni. Pridruživanje programu NVIDIA Inception kompaniji Cyber Co donosi pristup NVIDIA katalogu modela, razvojnim alatima i računarskim kreditima. Kompanija je takođe otvorila organizaciju na platformama NVIDIA Build i NGC. Tehnički plan uključuje poređenje postojećeg detektora sa NVIDIA Cosmos modelom za obradu vizije i jezika, uz formalne kontrolne tačke na kojima će se odlučivati prije svakog eventualnog koraka ka njegovoj zamjeni.

Platforma je pokrenuta na tržištu Njujorka i Nju Džersija u junu 2026. godine i sarađuje sa licenciranim selidbenim kompanijama na neekskluzivnoj osnovi.

Posted on

Razvoj podržan EuroHPC resursima unapređuje AI transkripciju predavanja na crnogorskom jeziku

Rezultati razvoja realizovanog u okviru Proof of Concept projekta Exams 4.0, uz podršku Fonda za inovacije Crne Gore i korišćenje EuroHPC računarskih resursa, predstavljeni su na međunarodnoj konferenciji SAMYRAD 2026 u Sevilji, Španija.

Naučno-stručni rad „Whisper-Based Lecture Transcription for Montenegrin Higher Education with a Practical Evaluation“ predstavljen je na međunarodnoj konferenciji Smart Algorithms & Models: Your Reach to Advanced Dialogues (SAMYRAD 2026), održanoj 5–6. oktobra 2026. godine u Sevilji, Španija.

Autori rada, Stevan Čakić, Tomo Popović, Srđan Krčo i Igor Čulafić, istraživali su mogućnosti primjene OpenAI Whisper modela za automatsku transkripciju univerzitetskih predavanja na crnogorskom jeziku, koji nije direktno podržan ovim modelom.

Istraživanje je obuhvatilo evaluaciju tri varijante Whisper modela i tri jezička podešavanja zasnovana na srodnim južnoslovenskim jezicima, korišćenjem 30 univerzitetskih predavanja u ukupnom trajanju od gotovo 38 sati. U okviru eksperimenata generisano je 4.860 transkripata, pri čemu je za obimnu računarsku obradu korišćen EuroHPC superračunar LUMI u Finskoj.

Rezultati su pokazali da je varijanta Whisper turbo najpogodnija među testiranim modelima u pogledu konzistentnosti transkripcije, procijenjenog kvaliteta teksta i brzine obrade. Istraživanje je pružilo i praktične preporuke za obradu snimaka univerzitetskih predavanja na crnogorskom jeziku.

Klikni na sliku za link do konferencije

Autori rada, Stevan Čakić, Tomo Popović, Srđan Krčo i Igor Čulafić, istraživali su mogućnosti primjene OpenAI Whisper modela za automatsku transkripciju univerzitetskih predavanja na crnogorskom jeziku, koji nije direktno podržan ovim modelom.

Razvoj i eksperimenti su obuhvatili evaluaciju tri varijante Whisper modela i tri jezička podešavanja zasnovana na srodnim južnoslovenskim jezicima, korišćenjem 30 univerzitetskih predavanja u ukupnom trajanju od gotovo 38 sati. U okviru eksperimenata generisano je 4.860 transkripata, pri čemu je za obimnu računarsku obradu korišćen EuroHPC superračunar LUMI u Finskoj.

Rezultati su pokazali da je varijanta Whisper turbo najpogodnija među testiranim modelima u pogledu konzistentnosti transkripcije, procijenjenog kvaliteta teksta i brzine obrade. Istraživanje je pružilo i praktične preporuke za obradu snimaka univerzitetskih predavanja na crnogorskom jeziku.

Dobijeni rezultati već su primijenjeni u razvoju novog modula za transkripciju predavanja u okviru platforme Exams 4.0, koji omogućava nastavnicima da audio i video snimke pretvore u tekst koji se zatim može koristiti za AI-potpomognutu pripremu nastavnih materijala i ispitnih pitanja.

Istraživanje je realizovano u okviru Proof of Concept projekta Exams 4.0, koji sprovodi kompanija DigitalSmart u saradnji sa Univerzitetom Donja Gorica, uz finansijsku podršku Fonda za inovacije Crne Gore.

HPC Montenegro (Nacionalni centar kompetencija za HPC u Crnoj Gori) pružio je podršku istraživačkom timu u obezbjeđivanju pristupa evropskim superračunarskim resursima kroz EuroHPC JU Development Access program (oznaka projekta: EHPC-DEV-2024D12-018). Računarski eksperimenti realizovani su na superračunaru LUMI, kojim upravljaju CSC u Finskoj i LUMI konzorcijum.

Ovo istraživanje predstavlja primjer kako pristup evropskoj HPC infrastrukturi može doprinijeti primijenjenim istraživanjima u oblasti vještačke inteligencije, podsticanju inovacija u visokom obrazovanju i razvoju digitalnih alata prilagođenih manjim i nedovoljno zastupljenim jezicima.

Posted on

FFplus uspješna priča: HPC i AI inovacije za oblast ljudskih resursa u Crnoj Gori

Projekat FFplus objavio je prve priče o uspjehu poslovnih eksperimenata, koje predstavljaju načine na koje evropska mala i srednja preduzeća i startap kompanije koriste računarstvo visokih performansi (HPC) za rješavanje konkretnih poslovnih izazova i razvoj novih proizvoda i usluga.

Među predstavljenim primjerima je i projekat GenAI-HPC4WB – Transforming Business Culture and Hiring Through High-Performance Computing, koji realizuju kompanije Recrewty i DigitalSmart. Projekat kombinuje vještačku inteligenciju, mašinsko učenje i HPC radi razvoja jezičkih tehnologija i alata za upravljanje ljudskim resursima prilagođenih tržištu Zapadnog Balkana, sa posebnim fokusom na crnogorski, srpski, bosanski i hrvatski jezik.

Klikni na sliku za otvaranje priče na FFplus sajtu

Važan dio eksperimenta obuhvatio je treniranje i evaluaciju naprednih jezičkih modela korišćenjem EuroHPC superkompjutera LEONARDO u CINECA centru u Italiji. Razvijena rješenja podržavaju analizu biografija kandidata, povezivanje kandidata sa radnim pozicijama, obradu intervjua i psihometrijske procjene, uz zadržavanje stručnjaka u procesu donošenja konačnih odluka.

Objavljena FFplus priča o uspjehu posebno ističe praktične poslovne rezultate projekta, uključujući značajno smanjenje vremena potrebnog za pregled prijava i troškova AI podržane pretrage kandidata.

Za NCC Montenegro, ovaj projekat predstavlja još jedan dobar primjer kako kompanije iz Crne Gore mogu koristiti evropski HPC ekosistem. Kroz podršku NCC-a, kompanije mogu identifikovati odgovarajuće programe podrške, razviti HPC i AI poslovne slučajeve i dobiti pristup evropskim superkompjuterskim resursima za eksperimentisanje i razvoj.

Više informacija dostupno je u okviru FFplus priče o uspjehu: HPC-Driven Human Resources Innovation for the Western Balkans:
https://www.ffplus-project.eu/en/success-stories/hpc-driven-human-resources-innovation-for-the-western-balkans/

Zahvalnica

Poslovni eksperiment GenAI-HPC4WB finansiran je u okviru projekta FFplus, koji finansira European High-Performance Computing Joint Undertaking (EuroHPC JU) kroz ugovor o grantu br. 101163317, uz podršku programa Digital Europe.

Zahvaljujemo EuroHPC Joint Undertaking na dodijeljenom pristupu EuroHPC superkompjuteru LEONARDO, koji je smješten u centru CINECA u Italiji, kroz EuroHPC Development Access poziv.

Posted on

EuroHPC alokacija osigurala resurse za projekat “Atmosferska reanaliza veoma visoke rezolucije nad Crnom Gorom”

Istraživački prijedlog podnesen u okviru EuroHPC Joint Undertaking Development Access poziva (EHPC-DEV-2026D06-045) uspješno je ocijenjen i zvanično odobren, što predstavlja potvrdu kontinuirane posvećenosti HPC-driven atmosferskim istraživanjima u Crnoj Gori.

Projektu pod nazivom “HPC razvoj za atmosfersku reanalizu veoma visoke rezolucije nad Crnom Gorom (1994–2008) korišćenjem WRF-NMM sistema modeliranja i ERA5 reanalitičkih podataka” dodijeljeno je 4.000 node sati na LUMI-C particiji u trajanju od 12 mjeseci. Ovo predstavlja nastavak prethodno uspješno okončanog projekta na LUMI HPC sistemu, koji je uspješno realizovao atmosferske simulacije veoma visoke rezolucije nad Crnom Gorom korišćenjem istog sistema modeliranja.

LUMI HPC

Istraživanje se zasniva na NMM (Nonhydrostatic Mesoscale Model) dinamičkom jezgru, koje je originalno razvio prof. Zaviša Janjić, i ima za cilj proizvodnju atmosferskih simulacija veoma visoke rezolucije sa horizontalnom rezolucijom do 400 metara nad crnogorskim domenom, uz korišćenje ERA5 reanalitičkih podataka. Nadograđujući rezultate i iskustvo stečeno u okviru prethodne alokacije, projekat nastavlja da unapređuje tekuća istraživanja iz oblasti numeričke prognoze vremena i atmosferskog modeliranja na najsavremenijoj HPC infrastrukturi.

Ova alokacija omogućava IHMS-u da dodatno unaprijedi istraživanja u oblasti numeričke prognoze vremena i atmosferskog modeliranja, koristeći mogućnosti najsavremenije HPC infrastrukture, izjavio je Angel Marcev, glavni istraživač (PI) projekta, iz Instituta za hidrometerologiju i seizmologiju Crne Gore.

Nacionalni kompetencijski centar (NCC) Crna Gora pružio je podršku tokom procesa apliciranja u okviru EuroHPC Joint Undertaking programa.

Posted on

CyberCo je ponovo obezbijedio EuroHPC AI Factory resurse za unapređenje GetMoved platforme

CyberCo, crnogorska tehnološka kompanija i vlasnik intelektualne svojine softverske platforme GetMoved, po drugi put je dodijeljena EuroHPC AI Factory resursa putem EuroHPC Fast Lane poziva, uz podršku tima Univerziteta Crne Gore iz NCC Crna Gora. Novododijeljena alokacija obuhvata 15.000 GPU sati na LUMI-G sistemu, jednom od najmoćnijih evropskih AI HPC, i podržava nastavak razvoja GetMoved-ove distribuirane AI platforme za logistiku i razumijevanje unutrašnjih scena.

„Fino podešavanje AI modela velikih razmjera, distribuirano treniranje računarskog vida, volumetrijska estimacija objekata i optimizacija naprednih radnih tokova za prepoznavanje inventara u unutrašnjim prostorima iz video snimaka napravljenih pametnim telefonima — to su ključni fokusi ove faze razvoja. Projekat je usmjeren na unapređenje AI modela sposobnih da detektuju predmete u domaćinstvu, procjene njihove dimenzije, izračunaju približnu zapreminu i težinu, te generišu logistički-spremne podatke o inventaru za usluge selidbe i transporta”, izjavio je Bojan Đaković, glavni istraživač (PI) projekta.

Projekat takođe uključuje optimizaciju distribuiranih GPU procesa, praćenje više objekata istovremeno, generisanje embedding vektora i obradu video sadržaja u velikim razmjerama korišćenjem EuroHPC infrastrukture.

Ova nova alokacija resursa predstavlja još jedan važan korak za CyberCo i GetMoved, dok kompanija nastavlja da razvija skalabilne AI tehnologije za logistiku, mobilnost i inteligentnu automatizaciju inventara.

Posted on

Primjer upotrebe HPC-a: Analiza teksta velikih razmjera industrijske politike

U okviru EuroCC inicijative, ovaj projekat pokazuje kako računarstvo visokih performansi (HPC) omogućava novi pristup analizi industrijske politike putem tekstualnih podataka velikih razmjera.

Moderne inovativne politike sve su više ugrađene u strategije, izvještaje i dokumente o politici. Ovaj projekat tretira te dokumente kao podatke, transformirajući ih u mjerljive pokazatelje koji se mogu povezati s nacionalnim inovacijskim učinkom.

Od sirovih podataka do analitičkih uvida – Studija je započela s preko 50.000 dokumenata o politici i obradila je više od 36.000 čistih tekstova, što je rezultiralo strukturiranim skupom podataka od 825 nacionalnih i godišnjih zapažanja u 55 zemalja (2007–2021).

Pregled ulaznih podataka

Koristeći obradu prirodnog jezika (NLP), projekat izdvaja ključne signale politike, uključujući:

  • pažnju prema politici (koliko se tema raspravlja)
  • orijentaciju prema politici (da li je pozitivno ili negativno uokvirena)

Ovi signali omogućavaju kvantitativnu analizu diskursa o politici i povezivanje s rezultatima inovacija.

HPC infrastruktura bila je ključna za izvršenje cijelog procesa.

Kompletan tok rada završen je za otprilike 16 sati, dok bi isti proces na standardnom laptopu trajao nekoliko sedmica.

Ovo je omogućilo obradu podataka velikih razmjera, brzu iteraciju modela i robusnu analizu između zemalja.

Sažetak rezultata

Rezultati pokazuju da industrijska politika nema ujednačen učinak na inovacije. Umjesto toga, njen utjecaj ovisi i o vrsti politike i o načinu na koji se komunicira.

Ključni uvidi uključuju:

  • različite kategorije politika različito utječu na rezultate inovacija
  • naučne publikacije reagiraju brže od patenata ili ulaganja u istraživanje i razvoj
  • tekstualni signali politike mogu poslužiti kao rani pokazatelji promjena u inovacijskom okruženju

Ovaj projekt ističe kako HPC omogućuje:

  • transformaciju nestrukturiranog teksta u analitičke skupove podataka
  • integraciju analize politike s ekonomskim ishodima
  • razvoj novih alata za praćenje inovacijskih sistema

Takođe pokazuje vrijednost dokumenata o politici kao strateškog izvora podataka za istraživače, firme i kreatore politika.

Proudly powered by WordPress