Category: Novosti

Posted on

HPC Montenegro na Istočnoevropskoj školi mašinskog učenja (EEML 2026) na Cetinju

NCC HPC Montenegro učestvovao je kao partner na Istočnoevropskoj školi mašinskog učenja (Eastern European Machine Learning Summer School – EEML 2026), koja je od 27. jula do 1. avgusta 2026. godine održana na Cetinju. Škola je okupila oko 300 učesnika iz cijele Evropske unije — otprilike polovina iz istočne Evrope — kao i istraživače i kompanije iz Crne Gore, čime se svrstala među najveće skupove posvećene vještačkoj inteligenciji i mašinskom učenju u regionu.

U utorak i srijedu (28. i 29. jula) HPC Montenegro imao je štand na kojem je naš tim tokom dva dana razgovarao sa učesnicima o računarstvu visokih performansi (HPC) za potrebe vještačke inteligencije i mašinskog učenja. Kroz te razgovore povezali smo se sa predstavnicima privrede i akademske zajednice — iz Crne Gore i iz cijele Evrope — što nam je omogućilo da bolje razumijemo njihove računarske potrebe i pokažemo kako HPC resursi mogu podržati njihov rad.

U četvrtak, 30. jula 2026. godine, HPC Montenegro održao je uvodno predavanje za sve učesnike. Predstavili smo aktivnosti NCC HPC Montenegro, dali pregled istorijata inicijative EuroCC kroz projekte EuroCC1, EuroCC2 i EuroCC4SEE, i izvijestili o tome kako istraživači i organizacije iz Crne Gore koriste pristup EuroHPC resursima. Pozvali smo učesnike iz Crne Gore na saradnju i korišćenje naših usluga, a učesnicima iz regiona i drugih djelova EU pomogli smo da pronađu i povežu se sa nacionalnim kompetentnim centrima (NCC) u svojim zemljama.

Naše učešće na EEML 2026 odražava dvostruku misiju NCC HPC Montenegro: pružanje podrške kroz obuke radi razvoja HPC i AI vještina u regionu, kao i saradnju sa privredom kako bi prednosti računarstva visokih performansi bile dostupne kompanijama i široj ekonomiji.

Posebno želimo da istaknemo da su pojedini članovi tima HPC Montenegro tokom EEML-a pružali direktnu podršku i obuku učesnicima, pomažući im u praktičnom radu i savladavanju alata i koncepata mašinskog učenja. Uz njih, članovi našeg tima i studenti učestvovali su i kao volonteri u organizaciji škole i u EEML aktivnostima.

Više o školi možete pronaći na www.eeml.eu. Za više informacija o NCC HPC Montenegro, ili za razgovor o saradnji i pristupu našim uslugama, obratite se našem timu.

Posted on

NCC HPC Montenegro predstavljen na sastanku Predsjednika Crne Gore sa ekspertima za vještačku inteligenciju

Predstavnici NCC HPC Montenegro prisustvovali su sastanku Predsjednika Crne Gore i Kabineta Predsjednika, posvećenom razvoju vještačke inteligencije, koji je 28. jula 2026. godine održan na Cetinju. Na sastanku je učestvovalo desetak eksperata za vještačku inteligenciju iz Crne Gore. Među prisutnima su, pored ostalih, bili predsjednik Crnogorske akademije nauka i umjetnosti (CANU), predstavnici univerziteta, predstavnici dijaspore, predstavnici crnogorskog udruženja za vještačku inteligenciju MAIA (Montenegrin AI Association), kao i predstavnici industrije. Učesnici su sa Predsjednikom i njegovim saradnicima razmijenili mišljenja o pravcima razvoja ove oblasti u zemlji.

Tokom sastanka bilo je riječi i o master programu „Vještačka inteligencija” — prvom takvom programu u Crnoj Gori, realizovanom uz podršku NCC HPC Montenegro i EuroCC projekata. HPC Montenegro predstavio je ciljeve i projekte EuroCC inicijative i usluge koje NCC pruža, sa posebnim osvrtom na podršku industriji u pristupu HPC resursima. U razgovoru o potrebi za data centrima i HPC infrastrukturom u Crnoj Gori, NCC HPC Montenegro prepoznat je kao dio platforme za dalje korake u ovoj oblasti.

Za NCC HPC Montenegro ovo je bila značajna prilika da bude predstavljen na najvišem nivou javne uprave i da svoje kapacitete i rezultate približi donosiocima odluka. Očekujemo da ćemo učestvovati u daljim koracima i aktivnostima usmjerenim ka jačanju ekosistema vještačke inteligencije u Crnoj Gori.

Više o sastanku: profil Predsjednika Crne Gore na Instagramu i objava na mreži X.

Posted on

HPC Montenegro istražuje trendove u ICT sektoru i potrebe korisnika za naprednim digitalnim uslugama

Predstavnici Nacionalnog centra kompetencija (NCC) Crne Gore prisustvovali su 25. jula 2026. godine prezentaciji Analize poslovanja ICT sektora Crne Gore u 2025. godini, koju je organizovala Privredna komora Crne Gore u saradnji sa ICT Cortex-om. Događaj je okupio lidere iz poslovnog sektora, javnih institucija, akademske zajednice i međunarodnih organizacija kako bi sagledali dinamiku i trendove razvoja ovog sektora. HPC Montenegro je učestvovao na događaju u okviru svojih kontinuiranih aktivnosti usmjerenih na praćenje tržišnih kretanja, razumijevanje  IT potreba, kao i prepoznavanje prilika i izazova za primjenu naprednih digitalnih tehnologija.

Na osnovu finansijskih izvještaja kompanija, ICT sektor u Crnoj Gori zabilježio je pozitivan rast. Iako je prijavljeni broj kompanija smanjen za 19% (usljed konsolidacije tržišta i odlaska nerezidentnih subjekata), ukupna zaposlenost u sektoru porasla je za 14%, ukupni prihodi za 12%, dok je zbirna dobit skočila za čak 93% u odnosu na prethodnu godinu. IT usluge čine preko 80% svih ICT kompanija i zapošljavaju oko 70% radne snage u ovom sektoru, dok telekomunikacije — koje predstavljaju svega 4% ICT firmi — generišu više od polovine ukupnih prihoda sektora. Razvoj softvera i programiranje čine okosnicu ICT sektora, sa udjelom od 75% kompanija, 66% zaposlenih i preko 53% ukupnih zarada. Međutim, ekonomska aktivnost i dalje je snažno koncentrisana u Podgorici i primorskim opštinama, što ukazuje na jasnu potrebu za ravnomjernijim regionalnim razvojem.

Na događaju su predstavljeni i prioriteti nove Strategije pametne specijalizacije Crne Gore za period 2026–2031. godine. ICT je zadržao svoju horizontalnu ulogu u podršci digitalnoj transformaciji drugih prioritetnih sektora, dok je istovremeno prepoznat i kao vertikalni pokretač ekonomskog razvoja. Najavljeno je da će gotovo 40% sredstava planiranih za prve dvije godine primjene Strategije biti usmjereno ka ICT sektoru i inicijativama za digitalnu transformaciju. Pored toga, diskusije su bile usmjerene na prioritete nacionalne Strategije za vještačku inteligenciju, promjene u potrebnim vještinama, podršku zrelim IT kompanijama, jačanje izvoznog potencijala domaćeg softvera i prilagođavanje mladih stručnjaka zahtjevima tržišta rada koje diktira AI.

Uvidi prikupljeni praćenjem sektora i direktnim dijalogom sa akterima ekosistema omogućavaju NCC-u Crna Gora da usklađuje svoje usluge sa potrebama privrede — kroz identifikaciju poslovnih izazova rješivih primjenom HPC, HPDA ili AI tehnologija, usmjeravanje ka kompanijama koje razvijaju računarski zahtjevne projekte, te olakšavanje pristupa EuroHPC infrastrukturi i resursima vještačke inteligencije. HPC Montenegro će nastaviti saradnju sa Privrednom komorom Crne Gore, ICT Cortexom i šitom poslovnom zajednicom na jačanju nacionalnih digitalnih kapaciteta i povezivanju domaće inovativne zajednice sa evropskim superračunarskim resursima.

Posted on

Diplomski rad: BabyFlow.AI – mobilni asistent za podršku ranom roditeljstvu

Marija Gardašević uspješno je odbranila diplomski rad pod nazivom „Primjena vještačke inteligencije u razvoju mobilnog asistenta za podršku ranom roditeljstvu“ na Fakultetu za informacione sisteme i tehnologije Univerziteta Donja Gorica. Rad je izrađen pod mentorstvom prof. dr Toma Popovića, a njegov praktični rezultat je BabyFlow.AI, funkcionalni mobilni prototip razvijen u Flutter okruženju za evidentiranje i pregled spavanja, hranjenja, raspoloženja, obroka i drugih elemenata dnevne rutine bebe. Prototip se može posmatrati kao početni dokaz koncepta za budući digitalni proizvod namijenjen podršci roditeljima, uz dalje korisničko testiranje, razvoj naprednijih analitičkih funkcija i validaciju u saradnji sa relevantnim stručnjacima.

Kandidatkinja Marija Gardasevic

APSTRAKT – Diplomski rad predstavlja razvoj funkcionalnog prototipa mobilne aplikacije BabyFlow.AI, namijenjene podršci roditeljima u organizaciji i praćenju svakodnevne rutine bebe. Aplikacija objedinjuje module za spavanje, hranjenje, izdajanje, raspoloženje bebe, obroke, korišćenje umirujućeg šuma, evidenciju vakcinacije, praćenje rasta i prikaz relevantnih zdravstveno-informativnih resursa, dok se korisnički podaci čuvaju lokalno na uređaju. Osnovni analitički uvidi formiraju se na osnovu korisničkih unosa, dok odvojeni demonstrativni Python model prikazuje jednostavan tok obrade podataka i klasifikacije. BabyFlow.AI nema medicinsku, kliničku niti dijagnostičku namjenu, već predstavlja praktični dokaz koncepta koji može poslužiti kao osnova za razvoj budućih digitalnih servisa za roditelje i pružaoce usluga u oblasti brige o djeci.

Posted on

Diplomski rad: Primjena AI i HPC tehnologija u sajber-bezbjednosti povezanih vozila

Anđela Vuković uspješno je odbranila diplomski rad pod nazivom „Primjena AI i HPC tehnologija u sajber-bezbjednosti povezanih vozila“ na Fakultetu za informacione sisteme i tehnologije Univerziteta Donja Gorica. Rad je izrađen pod mentorstvom prof. dr Toma Popovića, uz podršku saradnika Arnada Lekića, a povezuje analizu sajber-bezbjednosti u automobilskoj industriji sa praktičnom primjenom AI modela za detekciju anomalija u CAN komunikaciji. Razvijeni demonstrator može se posmatrati kao početni dokaz koncepta za potencijalne industrijske primjene, uz neophodno dalje testiranje na podacima iz stvarnih vozila i validaciju u realnim uslovima.

Kandidatkinja Andjela Vukovic

APSTRAKT – Diplomski rad razmatra primjenu vještačke inteligencije (AI) i računarstva visokih performansi (HPC) u sajber-bezbjednosti povezanih vozila. Pored analize savremenih sajber-rizika, komunikacionih tehnologija i mehanizama zaštite, predstavljen je praktični primjer primjene autoencoder modela za detekciju anomalnih CAN poruka. Eksperimentalni model pokazao je potencijal AI pristupa za prepoznavanje neuobičajene komunikacije, dok se HPC razmatra kao važna podrška za obradu većih skupova podataka, treniranje naprednijih modela i simulaciju scenarija sajber-napada. Iako je implementacija razvijena na simuliranim podacima, ona predstavlja početni dokaz koncepta koji bi se mogao dalje razvijati i validirati za potrebe proizvođača vozila, kompanija iz oblasti sajber-bezbjednosti, laboratorija za testiranje i operatora voznih parkova.

Posted on

HPC Montenegro partner EEML 2026 ljetnje škole na Cetinju

HPC Montenegro je partner Eastern European Machine Learning Summer School – EEML 2026, koja će biti održana od 27. jula do 1. avgusta 2026. godine na Cetinju. Ovaj međunarodni događaj okupiće vodeće istraživače, predavače i učesnike iz oblasti mašinskog učenja i vještačke inteligencije.

Klikni na sliku za EEML stranicu

Članovi HPC Montenegro tima učestvovaće u organizaciji i realizaciji ljetnje škole, zajedno sa kolegama sa Univerziteta Donja Gorica i Univerziteta Crne Gore koji su istovremeno aktivni članovi Crnogorskog udruženja za vještačku inteligenciju – MAIA.

HPC NCC Montenegro je partner i podrška organizaciji

HPC Montenegro će tokom događaja imati i svoj informativni štand, na kojem će učesnici iz akademskog, privrednog i javnog sektora moći da se upoznaju sa dostupnim HPC resursima, EuroHPC prilikama, programima obuke i podrškom za razvoj AI i HPC rješenja.

Posted on

NCC Montenegro predstavio EuroHPC i AI mogućnosti kompaniji Logate

NCC Montenegro nastavlja aktivnosti usmjerene na intezivnu saradnju sa privredom, posjetom kompaniji Logate, jednoj od vodećih tehnoloških kompanija u Crnoj Gori. Sa dvije decenije iskustva u razvoju softverskih rješenja za telekomunikacioni, bankarski i biznis sektor, Logate svakodnevno upravlja sa više od 20 miliona korisničkih naloga za preko 200 kompanija u Crnoj Gori i regionu. Njegov inženjerski tim, industrijski orjentisani proizvodi i međunarodno prisustvo čine ga važnim partnerom za razgovor o razvoju i skaliranju naprednih digitalnih rješenjima.

Tokom sastanka, NCC Montenegro je predstavio svoj portfolio usluga, aktivnosti podrške privredi, mogućnosti pristupa EuroHPC resursima I AI fabrikama, kao i HPC/AI referentne primjere u Crnoj Gori. NCC Montenegro je takođe predstavio predstojeće FFplus otvorene pozive, koji podržavaju SME i startapove u usvajanju HPC-a i generativne AI kroz poslovne eksperimente i inovacione studije.

Posjeta je otvorila prostor za razgovor o projektnim idejama, potencijalnim HPC/AI korisničkim slučajevima, tehničkim zahtjevima, mogućnostima apliciranja i budućoj saradnji. Ujedno, predstavlja još jedan korak u povezivanju EuroHPC mogućnosti sa crnogorskim ICT kompanijama koje imaju snažan inovacioni kapacitet i potencijal za regionalni i međunarodni rast.

Proudly powered by WordPress