Category: Industrija

Posted on

NCC Montenegro predstavio EuroHPC i AI mogućnosti kompaniji Logate

NCC Montenegro nastavlja aktivnosti usmjerene na intezivnu saradnju sa privredom, posjetom kompaniji Logate, jednoj od vodećih tehnoloških kompanija u Crnoj Gori. Sa dvije decenije iskustva u razvoju softverskih rješenja za telekomunikacioni, bankarski i biznis sektor, Logate svakodnevno upravlja sa više od 20 miliona korisničkih naloga za preko 200 kompanija u Crnoj Gori i regionu. Njegov inženjerski tim, industrijski orjentisani proizvodi i međunarodno prisustvo čine ga važnim partnerom za razgovor o razvoju i skaliranju naprednih digitalnih rješenjima.

Tokom sastanka, NCC Montenegro je predstavio svoj portfolio usluga, aktivnosti podrške privredi, mogućnosti pristupa EuroHPC resursima I AI fabrikama, kao i HPC/AI referentne primjere u Crnoj Gori. NCC Montenegro je takođe predstavio predstojeće FFplus otvorene pozive, koji podržavaju SME i startapove u usvajanju HPC-a i generativne AI kroz poslovne eksperimente i inovacione studije.

Posjeta je otvorila prostor za razgovor o projektnim idejama, potencijalnim HPC/AI korisničkim slučajevima, tehničkim zahtjevima, mogućnostima apliciranja i budućoj saradnji. Ujedno, predstavlja još jedan korak u povezivanju EuroHPC mogućnosti sa crnogorskim ICT kompanijama koje imaju snažan inovacioni kapacitet i potencijal za regionalni i međunarodni rast.

Posted on

NCC Montenegro tim učestvovao na naučnom skupu „AI ekonomija” u CANU

Podgorica, 18. jun 2026. – Članovi tima Nacionalnog centra kompetencija za HPC u Crnoj Gori – NCC Montenegro učestvovali su na naučnom skupu „AI ekonomija”, održanom u Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti u organizaciji Odjeljenja društvenih nauka, odnosno Odbora za ekonomske nauke, demografiju i antropologiju.

Skup je okupio predstavnike akademske zajednice, istraživače, stručnjake i predstavnike različitih sektora, sa ciljem razmatranja uticaja vještačke inteligencije na ekonomiju, obrazovanje, profesije, poslovne modele, digitalnu transformaciju, zdravstveni sistem, sajber bezbjednost i šire društvene promjene.

Učešće NCC Montenegro tima bilo je usmjereno na povezivanje tema AI ekonomije sa izazovima i mogućnostima malih ekonomija, razvojem domaćih digitalnih i AI kapaciteta, kao i ulogom obrazovanja, komunikacije i interdisciplinarnih vještina u novom tehnološkom okruženju. Posebno je istaknuto da male ekonomije ne bi trebalo da ostanu samo korisnici gotovih AI rješenja, već da kroz znanje, infrastrukturu, istraživanje i sektorsku specijalizaciju mogu aktivno učestvovati u razvoju AI ekonomije.

Skup je takođe iskorišćen kao prilika da se dodatno predstave aktivnosti NCC Montenegro, EuroCC3 projekta, kao i mogućnosti koje evropski HPC ekosistem pruža istraživačima, univerzitetima, javnom sektoru i privredi u Crnoj Gori. U tom kontekstu, posebno je naglašena važnost pristupa HPC resursima za razvoj i testiranje AI modela, obradu velikih količina podataka, naprednu analitiku, digitalnu transformaciju organizacija i razvoj inovativnih rješenja u industriji.

Poruka NCC Montenegro tima bila je da primjena AI u ekonomiji nije samo pitanje tehnologije, već i pitanje izgradnje ljudskih, institucionalnih i infrastrukturnih kapaciteta. Zato aktivnosti NCC Montenegro obuhvataju podršku za pristup HPC resursima, obuke, konsultacije, povezivanje akademije i industrije, kao i podizanje svijesti o tome kako HPC i AI mogu doprinijeti poslovnom razvoju, istraživanju, inovacijama i unapređenju obrazovanja.

Učešće na ovom skupu predstavlja još jedan korak u jačanju saradnje između akademske zajednice, privrede i javnog sektora, posebno u oblastima u kojima AI, HPC i data-driven pristupi mogu doprinijeti konkurentnosti, efikasnosti i održivom razvoju Crne Gore.

NCC Montenegro će i u narednom periodu nastaviti da promoviše upotrebu evropskih HPC resursa, jača kapacitete lokalnih aktera i podržava organizacije u Crnoj Gori koje žele da razvijaju napredna digitalna, AI i data-driven rješenja.

Posted on

NCC Montenegro i posebna HPC/AI sesija na ICMO 2026

Nacionalni centar kompetencija Crne Gore za HPC i AI (NCC Montenegro), koji djeluje u okviru projekta EuroCC3 predstavljen je na Međunarodnoj konferenciji o menadžmentu i organizaciji ICMO 2026 – „Održivost po dizajnu: Promišljanje strategije, ljudi i digitalne budućnosti”, održanoj u Pržnu, Crna Gora.

Na konferenciji je učestvovalo više od 300 učesnika iz preko 45 zemalja, sa više od 30 plenarnih, pozivnih i uredničkih govornika, te Naučnim odborom koji čine istraživači iz 46 zemalja, uključujući predstavnike svih 27 država članica Evropske unije. ICMO 2026 poslužio je kao platforma visokog nivoa za razmjenu znanja i iskustava između istraživača, urednika naučnih časopisa, studnata doktoskih studija, institucionalnih lidera i predstavnika biznis zajednice.
Projekat EuroCC3 i aktivnosti NCC Montenegro predstavio je Stevan Čakić, član projektnog tima EuroCC3, koji je obrazložio ulogu Nacionalnog centra kompetencija Crne Gore u izgradnji nacionalnog HPC i AI ekosistema, demokratizaciji pristupa evropskoj superkompjuterskoj infrastrukturi i podršci malim i srednjim preduzećima, akademskoj zajednici i javnoj upravi u usvajanju naprednih digitalnih tehnologija.

Posebna trening sesija: HPC/AI za poslovnu konkurentnost

U okviru programa konferencije, NCC Montenegro organizovao je posebnu sesiju i trening pod nazivom „Istraživanje HPC/AI i menadžmenta: Pokretanje organizacijske konkurentnosti u digitalnom dobu”, namijenjenu posebno malim i srednjim preduzećima i široj poslovnoj zajednici.

Trening je odgovorio na rastuću potrebu malih i srednjih preduzeća da koriste napredne digitalne tehnologije — uključujući superračunarstvo (HPC), vještačku inteligenciju (AI) i Big Data — kao strateške alate za jačanje konkurentnosti, operativne efikasnosti i donošenja odluka zasnovanih na podacima. Učesnici su upoznati sa ključnim konceptima i praktičnim primjenama HPC-a i AI-ja u oblastima kao što su prognoziranje potražnje, finansijsko modeliranje, prediktivna analitika i poslovni modeli zasnovani na podacima, kao i sa mogućnostima koje nude EuroCC3 i EuroHPC Joint Undertaking, koji pruža besplatan pristup vrhunskoj evropskoj superkompjuterskoj infrastrukturi i stručnosti — uključujući mala i srednja preduzeća i startapove

Poseban dio treninga bio je prikaz stvarnog istraživačkog use case-a pod nazivom „Kako je institucionalna HPC infrastruktura pretvorila 50.647 URL-ova dokumenata politike u reproduktivni sistem po zemlji i godini”, koji je predstavio istraživač Božidar Vlačić sa Católica Porto Business School & CEGE, Universidade Católica Portuguesa i Univerziteta Donja Gorica. Use case je na konkretan način demonstrirao transformativnu snagu HPC-a za istraživanje i poslovnu analitiku: koristeći EuroHPC superkompjutersku infrastrukturu, istraživački tim obradio je više od 50.000 URL-ova dokumenata politike, uspješno preuzimajući i konvertujući skoro 37.000 PDF-ova — ukupno 92,6 GB podataka — u čistu, analitički spremnu bazu podataka po zemlji i godini koja pokriva 55 zemalja u periodu od 2007. do 2021. godine. Zadatak za koji se procjenjuje da bi na standardnom laptopu trajao skoro 30 dana, završen je u jednom noćnom pokretanju klastera za manje od 16 sati, što je dramatično skratilo vrijeme do rezultata i učinilo operativno izvodivom prethodno neostvarivu empirijsku studiju velikih razmjera. Nastali istraživački sistem ispitivao je kako signali industrijske politike u javnim dokumentima koreliraju sa nacionalnim inovacionim kapacitetima — mjerenim kroz intenzitet istraživanja i razvoja, naučne publikacije i patente rezidenata — pružajući direktno primjenjive uvide kako za kreatore politike tako i za poslovne analitičare.

Ovaj use case ilustrovao je poslovnoj zajednici kako HPC nije samo alat za nauku i inženjering, već strateški pokretač menadžmenta zasnovanog na podacima, analize politike i kompetitivne inteligencije.

NCC Montenegro tim na ICMO2026
Posted on

EuroHPC alokacija osigurala resurse za projekat “Atmosferska reanaliza veoma visoke rezolucije nad Crnom Gorom”

Istraživački prijedlog podnesen u okviru EuroHPC Joint Undertaking Development Access poziva (EHPC-DEV-2026D06-045) uspješno je ocijenjen i zvanično odobren, što predstavlja potvrdu kontinuirane posvećenosti HPC-driven atmosferskim istraživanjima u Crnoj Gori.

Projektu pod nazivom “HPC razvoj za atmosfersku reanalizu veoma visoke rezolucije nad Crnom Gorom (1994–2008) korišćenjem WRF-NMM sistema modeliranja i ERA5 reanalitičkih podataka” dodijeljeno je 4.000 node sati na LUMI-C particiji u trajanju od 12 mjeseci. Ovo predstavlja nastavak prethodno uspješno okončanog projekta na LUMI HPC sistemu, koji je uspješno realizovao atmosferske simulacije veoma visoke rezolucije nad Crnom Gorom korišćenjem istog sistema modeliranja.

LUMI HPC

Istraživanje se zasniva na NMM (Nonhydrostatic Mesoscale Model) dinamičkom jezgru, koje je originalno razvio prof. Zaviša Janjić, i ima za cilj proizvodnju atmosferskih simulacija veoma visoke rezolucije sa horizontalnom rezolucijom do 400 metara nad crnogorskim domenom, uz korišćenje ERA5 reanalitičkih podataka. Nadograđujući rezultate i iskustvo stečeno u okviru prethodne alokacije, projekat nastavlja da unapređuje tekuća istraživanja iz oblasti numeričke prognoze vremena i atmosferskog modeliranja na najsavremenijoj HPC infrastrukturi.

Ova alokacija omogućava IHMS-u da dodatno unaprijedi istraživanja u oblasti numeričke prognoze vremena i atmosferskog modeliranja, koristeći mogućnosti najsavremenije HPC infrastrukture, izjavio je Angel Marcev, glavni istraživač (PI) projekta, iz Instituta za hidrometerologiju i seizmologiju Crne Gore.

Nacionalni kompetencijski centar (NCC) Crna Gora pružio je podršku tokom procesa apliciranja u okviru EuroHPC Joint Undertaking programa.

Posted on

CyberCo je ponovo obezbijedio EuroHPC AI Factory resurse za unapređenje GetMoved platforme

CyberCo, crnogorska tehnološka kompanija i vlasnik intelektualne svojine softverske platforme GetMoved, po drugi put je dodijeljena EuroHPC AI Factory resursa putem EuroHPC Fast Lane poziva, uz podršku tima Univerziteta Crne Gore iz NCC Crna Gora. Novododijeljena alokacija obuhvata 15.000 GPU sati na LUMI-G sistemu, jednom od najmoćnijih evropskih AI HPC, i podržava nastavak razvoja GetMoved-ove distribuirane AI platforme za logistiku i razumijevanje unutrašnjih scena.

„Fino podešavanje AI modela velikih razmjera, distribuirano treniranje računarskog vida, volumetrijska estimacija objekata i optimizacija naprednih radnih tokova za prepoznavanje inventara u unutrašnjim prostorima iz video snimaka napravljenih pametnim telefonima — to su ključni fokusi ove faze razvoja. Projekat je usmjeren na unapređenje AI modela sposobnih da detektuju predmete u domaćinstvu, procjene njihove dimenzije, izračunaju približnu zapreminu i težinu, te generišu logistički-spremne podatke o inventaru za usluge selidbe i transporta”, izjavio je Bojan Đaković, glavni istraživač (PI) projekta.

Projekat takođe uključuje optimizaciju distribuiranih GPU procesa, praćenje više objekata istovremeno, generisanje embedding vektora i obradu video sadržaja u velikim razmjerama korišćenjem EuroHPC infrastrukture.

Ova nova alokacija resursa predstavlja još jedan važan korak za CyberCo i GetMoved, dok kompanija nastavlja da razvija skalabilne AI tehnologije za logistiku, mobilnost i inteligentnu automatizaciju inventara.

Posted on

NCC Montenegro i MAIA potpisali sporazum o saradnji za unapređenje AI inovacija i pristupa HPC resursima

NCC Montenegro, Univerzitet Donja Gorica i MAIA – Montenegrin AI Association potpisali su sporazum o saradnji usmjeren na intenziviranje razvoja vještačke inteligencije i primjene HPC resursa u Crnoj Gori. Sporazum su potpisali doc. dr Sandra Tinaj, članica NCC Montenegro tima kao i Milutin Pavićević, izvršni direktor Crnogorskog udruženja za vještačku inteligenciju – MAIA.

Partnerstvo za obuke u oblasti AI, podršku industriji i institucionalnu saradnju

MAIA, nevladina organizacija osnovana u septembru 2022. koja povezuje istraživače, inženjere i AI entuzijaste, donosi fokus na promociju AI, digitalnu transformaciju i povezivanje akademije, industrije i donosioce politika. U partnerstvu sa NCC Montenegro, nacionalnim centrom koji omogućava pristup evropskim superračunarskim resursima i pruža HPC/AI konsultacije, sporazum otvara put za zajedničke programe koji će podstaći inovacije i komercijalizaciju AI rješenja u zemlji.

Radujemo se nastavku i propirenju saradnje

Saradnja će se značajno fokusirati na konkretne aktivnosti koje obuhvataju organizovanje obuka, radionica i programa stručnog usavršavanja u AI/HPC, pružanje konsultantskih usluga, transfer znanja i realizacija zajedničkih industrijskih projekata koristeći HPC i AI resurse, kao i partnerstva sa univerzitetima i javnim upravama radi implementacije AI rješenja u obrazovanju, javnim servisima i politikama. Korišćenjem pristupa EuroHPC resursima i iskustva u navedenim oblastima, partnerstvo će omogućiti primjenu AI inovativnih rješenja, podržati pilot-projekte sa industrijom i izgradnju specijalizovanih kapaciteta kako bi crnogorske inovacije postale konkurentne.

Posted on

NCC Montenegro saradnja sa preduzetnikom u oblasti sajber bezbjednosti Brankom Džakulom i kompanijom Skenify

NCC Montenegro je nedavno organizovao sastanak sa Brankom Džakulom, istaknutim stručnjakom za sajber bezbjednost i serijskim tehnološkim preduzetnikom. Kako NCC Montenegro podstiče usvajanje vještačke inteligencije i HPC širom regiona, ovaj sastanak poslužio je kao strateška platforma za istraživanje načina na koje superračunarska snaga nove generacije može unaprijediti sajberbezbjednost preduzeća.

Sa sastanka NCC Montenegro sa Brankom Džakulom: HPC+AI+Cybersigurnost = Brzo, pametno i sigurno.

Gospodin Branko Džakula donosi izuzetne rezultate u skaliranju brzorastućih tehnoloških kompanija koje povezuju naprednu automatizaciju, sajber bezbjednost i regulatornu usklađenost u oblasti vještačke inteligencije. On je suosnivač kompanije Secfix, veoma uspješne platforme za automatizaciju usklađenosti sa sjedištem u Njemačkoj, koja je nedavno obezbijedila značajnu investiciju od 12 miliona dolara, čime je ukupna vrijednost prikupljenih investicija premašila 17 miliona dolara, s ciljem podrške brzo rastućoj globalnoj bazi klijenata. Njegov startap portfolio obuhvata i značajne preduzetničke poduhvate u Crnoj Gori, uključujući Skenify, specijalizovanu AI-podržana SaaS platforma za identifikaciju, procjenu i upravljanje bezbjednosnim ranjivostima u MSP sektoru, kao i UN1QUELY, vodeću regionalnu konsultantsku firmu i profesionalnu akademiju u oblasti sajber bezbjednosti. Prepoznat kao globalni talenat u okviru najboljih 3% stručnjaka u Toptal mreži, gospodin Džakula posjeduje prestižne međunarodne sertifikate CISSP i CISM, kao i aktivne liderske uloge u organizacijama IEEE i ISACA. Njegovi poduhvati predstavljaju primjere komercijalnog uspjeha i tehničke ekspertize, pokazujući da inovacije predvođene crnogorskim stručnjacima mogu ostvariti značajan uticaj na visoko konkurentnim evropskim tržištima.

NCC Montenegro djeluje kao nacionalna pristupna tačka evropskom superračunarskom ekosistemu, pružajući Cloud HPC procjene, kojih je realizovano više od 100, HPC/AI tehničke konsultacije, kojih je sprovedeno više od 50, kao i  uspješan EuroHPC pristup i implementaciju za više od 15 kompanija i institucija. Time NCC Montenegro uspješno podržava napredna istraživanja i razvoj, kao i skaliranje rješenja zasnovanih na vještačkoj inteligenciji. Obezbjeđivanjem besplatnog pristupa GPU/CPU resursiima na vrhunskim evropskim superračunarima, kao što su LUMI i Leonardo, čiji bi resursi za lokalne kompanije inače bili finansijski teško dostupni, NCC je ubrzao inovacije za crnogorske kompanije u širokom spektru sektora. Među njima su: FinTech — Uhura Solutions i PAID MNE; HealthTech — ONE AI; AdTech i digitalni integritet — Coinis; sajber bezbjednost i sigurnost — DeepMark i CyberCo; HR-Tech — Recrewty i Digital Smart; Industrija 4.0 i Green AI — FainTech; Climate Tech — IHMS;  (Explainable AI)XAI — ETF, i drugi. Sa modularnim ortfolijem koji obuhvata više od 40 HPC/AI treninga i industrijskih radionica samo tokom 2025. godine, NCC je postao ključni pokretač razvoja nacionalnog HPC/AI fonda talenata i digitalne konkurentnosti Crne Gore.

Dijalog je istakao potencijalne slučajeve upotrebe u fazi istraživanja i razvoja, posebno usmjerene na povezivanje naprednih operacija sajber bezbjednosti sa HPC infrastrukturom, kao i na uspostavljanje obuka i razvoj specijalizovanih kapaciteta. Kroz ovu saradnju, NCC Montenegro koristi svoju ekspertizu u paralelnom računarstvu i EuroHPC infrastrukturu kako bi podržao izvođenje kompjuetrski intenzivnih AI rješenja i automatizaciju procesa u oblasti sajber bezbjednosti. Premošćavanjem jaza između vrhunske ekspertize i eksaskalnih resursa, ova saradnja ima za cilj da podrži crnogorske inovacije u njihovom razvoju ka globalnoj konkurentnosti, etičkoj utemeljenosti i sajber otpornosti.

Proudly powered by WordPress