Category: Industrija

Posted on

Saradnja u oblasti HPC rješenja za pametnu energiju i precizne vremenske prognoze

Podgorica, 23.10.2025 – NCC Crna Gora je održao sastanak sa predstavnicima kompanije Tara Resources, zajedno sa predstavnicima Instituta za hidrometeorologiju i seizmologiju Crne Gore (IHMS), radi razmatranja projektne saradnje u oblasti preciznih meteoroloških prognoza i pametnih energetskih rješenja, zasnovanih na WRF simulacijama i korišćenju HPC kapaciteta.

Sastanak je organizovan kao nastavak inicijalnih konsultacija održanih 9. oktobra 2025. godine sa kompanijom Tara Montenegro, na kojima su prvi put razmatrane mogućnosti primjene HPC tehnologija u energetskoj optimizaciji i povezivanju sa preciznim meteorološkim prognozama.

Diskusija je istakla međusektorski potencijal superračunarskih tehnologija za unapređenje tačnosti regionalnih vremenskih prognoza, omogućavanje planiranja zasnovanog na mikroklimatskim podacima i podršku upravljanju obnovljivim izvorima energije. Predstavnici Tara Montenegro i IHMS-a izrazili su snažno interesovanje za nastavak saradnje sa NCC Montenegro kroz zajedničke istraživačko-razvojne aktivnosti koje povezuju naučnu ekspertizu, industrijsku primjenu i dostupnu HPC infrastrukturu.

Dogovoreno je da se nastavi sa tehničkim konsultacijama i razradom projektnih ideja u okviru programa EuroCC4SEE, u cilju daljeg razvoja međusektorskih HPC inovacija u oblastima meteorologije i pametne energije.

Posted on

NCC Montenegro predstavljen na Konferenciji o ekonomiji „Montenegro 2025“

Na XIV Konferenciji o ekonomiji „Montenegro 2025“, koju je organizovala Privredna komora Crne Gore u Budvi, predstavljeni su servisi, aktivnosti i rezultati projekta EUROCC / NCC Montenegro. Ovogodišnja tema konferencije bila je „Ekonomije regiona u izazovima današnjice“, a događaj je okupio više od 400 učesnica i učesnika iz Crne Gore, regiona i Evropske unije — predstavnike privrede, institucija i akademske zajednice.

Tokom panela „Digitalna transformacija – gdje smo, a gdje trebamo biti“, učesnicama i učesnicima je detaljno predstavljen projekat EUROCC / NCC Montenegro, koji aktivno doprinosi digitalnoj transformaciji i razvoju inovacionih kapaciteta Crne Gore kroz mrežu servisa i ekspertizu u oblastima računanja visokih performansi (HPC), vještačke inteligencije (AI) i obrade podataka.

Panel je otvorio važnu diskusiju o tome gdje se Crna Gora trenutno nalazi na putu digitalnog razvoja i koji su ključni koraci ka izgradnji modernog, povezanog i tehnološki naprednog društva. Poseban akcenat stavljen je na ulogu NCC Montenegro u jačanju saradnje između akademske zajednice, privrede i javnog sektora, te u izgradnji održivog digitalnog ekosistema.

Diskusija se nadovezala na video-prikaz aktivnosti projekta EUROCC / NCC Montenegro, koji je istakao konkretne primjere dobre prakse, ostvarene rezultate i dostupne servise za istraživače, institucije i privredu.

Učešće NCC Montenegro na konferenciji potvrdilo je njegovu stratešku ulogu u povezivanju istraživačkih, obrazovnih i industrijskih aktera, kao i u podsticanju digitalne i inovacione konkurentnosti Crne Gore.

Posted on

DeepMark će raditi na naprednim rješenjima za vodene žigove koristeći HPC resurse Leonardo Boostera

DeepMark, startup kompanija koja radi na razvoju nevidljivih i trajnih digitalnih oznaka (vodenih žigova) koji se mogu ugraditi u slike, audio i video sadržaj bez ugrožavanja kvaliteta, uspješno je podnijela prijavu na poziv EuroHPC JU Development, čime je dobila 4500 node sati na Leonardo Booster particiji u periodu od jedne godine. NCC Montenegro je podržao ovu prijavu za projekat.

Porijeklo sintetičkih medija ostaje neriješeno: većina vodenih žigova ne uspijeva nakon rutinske obrade, a posebno pod modernim AI transformacijama. DeepMark unapređuje sistem zasnovan na učenju koji zajednički obučava neuronski ugrađivač i detektor putem diferencijalnog signalnog lanca koji oponaša stvarne pipellines. Ciljevi projekta su: (i) niži niovi grešaka uz jednak perceptivni kvalitet; (ii) zakrpljivo vodeno označavanje tako da budući ugrađivači ostanu detektabilni od strane jednog detektora; i (iii) kalibrirana detekcija na nivou segmenta za forenziku i usklađenost. Pristup A100 čvorovima i paralelnom sistemu je potreban za podešavanje skaliranja više GPU-ova i uklanjanje uskih grla u I/O operacijama.

Posted on

HPC Trening: AI rješenja inovativnih malih i srednjih preduzeća: praktični primjeri i naučene lekcije

Nacionalni Centar kompetencija u oblasti superračunarstva u Crnoj Gori (NCC Montenegro), u saradnji sa Nacionalnim Centrom kompetencija Slovenija (NCC Slovenija), organizovao je zajednički trening na temu AI rješenja inovativnih malih i srednjih preduzeća (SME-ova): praktični primjeri i naučene lekcije u Crnoj Gori. Radionica je organizovana 7. oktobra 2025. godine u Podgorici, na Univerzitetu Donja Gorica. Trening je bila fokusiran na mogućnosti i prednosti HPC i AI tehnologija u poslovnom sektoru, kao i na najbolje prakse u industriji. Trening je okupio oko 25 učesnika uključujući eksperte iz industrije koji se svakodnevno bave istraživanjima i praktičnim primjerima u oblasti vještačke inteligencije zasnovane na HPC.

Tomi Ilijaš, NCC Slovenia, Arctur

Tomi Ilijaš, predstavnik Arctura i NCC SLING u Sloveniji, govorio je o novim prilikama za SME unutar HPC ekosistema. Predstavio je strukture podrške s ciljem kako učiniti napredne tehnololgije poput HPC dostupnijim manjim preduzećima. Tokom prezentacije istakao je studije slučaja koje obuhvataju inovativna rješenja SME-ova koje su omogućene HPC uslugama.

Presentation on lessons learned and new opportunities for the industry

Ilijaš je istakao dva značajna primjera dobre prakse koju implementira Arctur, CLASSICA i LLMs4EU. Ovi projekti uključuju upotrebu superračunara i AI, omogućavajući brže tokove rada i precizniju analizu. Studija slučaja u oblasti turizma, LLMs4EU, ima za cilj smanjenje ulaznih barijera za manje poznate turističke destinacije, kao i “razbijanje” jezičkih barijera, izgradnju personalizovanih itinerera i uključivanje elemenata gejmifikacije. Baza je na vertikalnom LLM-u, dizajniranom za integraciju u postojeći ili novoustanovljeni softver. Sa druge strane, glavni cilj projekta CLASSICA je korištenje AI tehnologije za klasifikaciju raka u operacionoj sali. Ilijaš je predstavio aktivnosti projekta i istakao važnost AI tehnologije za prepoznavanje slika i klasifikaciju kancerogenih tkiva.

NCC Monteengro moderated the discussion

Drugi dio radionice fokusirao se na poziv FFplus za inovativne studije za SME-ove. FFplus je nasljednik prethodnih projekata Fortissimo (Fortissimo, Fortissimo-2, FF4EuroHPC; 2013-2023). Predstavnici NCC Crna Gora i NCC Slovenije objasnili su i najavili poziv za inovativne studije za crnogorske SME-ove, koji će biti otvoren u decembru 2025. godine. Ovaj poziv će podržati evropske SME-ove i startapove već aktivne u oblasti generativne AI tehnologije, koje nemaju potrebne HPC resurse za proširenje.

Representatives from NCC Montenegro

Nakon prezentacije, održala se sesija pitanja i odgovora. Tokom sesije, predstavnici MSP-ova podijelili su svoja iskustva i istakli važnost saradnje sa NCC Montenegro.

Imali smo dobru prisutnost SME kompanija na radionica
Grupna fotografija sa radionice
Posted on

NCC Montegro na Infofestu 2025

INFOFEST (Festival informatičkih dostignuća) je tradicionalni međunarodni događaj iz oblasti informacionih i komunikacionih tehnologija, koji se organizuje u Crnoj Gori od 1994. godine.

Cilj Infofesta je da okupi stručnjake iz akademske zajednice, privrede i javnog sektora, tehnološke kompanije, IT entuzijaste i medije kako bi razmijenili znanje, predstavili inovativna rešenja i pokrenuli diskusije o aktuelnim izazovima i perspektivama digitalne transformacije.

NCC Montenegro je prezentovao aktivnosti i usluge koje su u ponudi centra

Takođe, Infofest je kroz svoje izdanja uspostavio reputaciju festivala koji promoviše najnovije teme u ICT sektoru: teme poput umjetne inteligencije, cloud computinga, cyber sigurnosti, digitalne transformacije, regulacije i etike u tehnologiji, e-uprave i drugo. Infofest 2025 održan je u Budvi, od 28. septembra do 1. oktobra 2025. godine.

Dr Sandra Tinaj, NCC Montenegro, UDG

Nacionalni centar kompetencija za visoke performanse – NCC Montenegro, aktivno je učestvovao na Infofestu 2025, predstavljajući projekte i servise iz oblasti superračunarstva (HPC) i vještačke inteligencije (AI).

Dr Tomo Popovic, NCC Montenegro, UDG

Predstavnici Univerziteta Donja Gorica, Sandra Tinaj, Tomo Popović i predstavnik Univerziteta Crne Gore, Božo Krstajić, održali su prezentaciju o radu NCC-a, sa posebnim naglaskom na servise koje Centar nudi, a koji su dostupni i predstavljeni na zvaničnoj platformi.

Dr Bozo Krstajic, NCC Montenegro, ETF/UCG

Tokom događaja, održani su i bilateralni sastanci sa predstavnicima IT kompanija i institucija javnog sektora, koji su pokazali interesovanje za saradnju i implementaciju HPC i AI rješenja u svojim organizacijama.

Infofest was attended by the representatives from industry and academia (Montenegro and the region)

Učešćem na Infofestu, NCC Montenegro dodatno učvršćuje svoju ulogu u razvoju digitalne ekonomije i inovacija u Crnoj Gori, povezujući akademsku zajednicu, istraživače i privredu u zajedničkom cilju unapređenja znanja i tehnološkog napretka.

Posted on

DIGITAL FABRIC istražuje buduću saradnju sa NCC Montenegro

NCC Montenegro je imao zadovoljstvo da ugosti Konstantina Kolotova, tehničkog direktora kompanije DIGITAL FABRIC, kompanije aktivne u oblasti AI i naprednih digitalnih rješenja i strategija proizvoda. Posjeta je uslijedila nakon početnog predstavljanja na KOMPact događaju, gdje su obje strane identifikovale zajedničke interese i komplementarne snage u korištenju AI rješenja i HPC resursa, posebno u oblasti pametnog turizma.
Tokom diskusija u kancelarijama NCC Montenegro, gospodin Kolotov, kao osnivač i suosnivač, predstavio je portfolio projekata i startupova, oblikujući inovativnu upotrebu za testiranje i skaliranje AI rješenja:

    • HiGem.ai – platforma dizajnirana za turističke destinacije, za poboljšanje upravljanja destinacijama i iskustva posjetilaca.
    • Trendcore.ai – rješenje za modnu industriju fokusirano na generisanje vizuelnog sadržaja vođenog AI.

    Obje inicijative pokazuju kako platforme pokretane vještačkom inteligencijom mogu podsticati poslovne inovacije. Razgovor je također razmatrao napredne računarske zahtjeve, mogućnosti pristupa EuroHPC sistemu i ulogu NCC Montenegro u pružanju podrške i smjernica za budući razvoj.

    Osim toga, posjeta je otvorila dijalog o potencijalnoj akademskoj saradnji, s fokusom na digitalne inovacije i primjenu umjetne inteligencije u turizmu. Izražen je zajednički interes za zajednički razvoj istraživačkih inicijativa, pilot projekata i aktivnosti razmjene znanja.

    Posted on

    TRID TECH će raditi na rješenjima za poboljšanje sajber bezbjednosti korišćenjem HPC resursa

    Prof. Enis Kočan, član NCC Montenegro, posjetio je TRID TECH u Podgorici. TRID TECH je nova IT kompanija specijalizirana za sveobuhvatne i prilagodljive usluge upravljanja sajber sigurnošću, koje pruža tim visoko obučenih profesionalaca. Njihov fokus je na upravljanju sajber rizicima i osiguravanju usklađenosti, s ciljem pružanja izuzetnog korisničkog iskustva. Njihove usluge uključuju savjetovanje o sajber sigurnosti, sigurnost krajnjih tačaka i mreže, privatnost podataka i sigurnost cloud infrastrukture, a sve je usmjereno na stvaranje robusnih, sigurnih arhitektura i ispunjavanje regulatornih zahtjeva.

    Tokom posjete, prof. Kočan je predstavio projekat EuroCC2/EuroCC4SEE direktoru TRID TECH-a, gospodinu Dmitru Ćulafiću, i njegovom timu. Detaljno je opisao dostupne usluge i programe obuke, ističući mogućnost besplatnog pristupa HPC resursima putem otvorenih poziva EuroHPC JU. TRID TECH, koji radi na nekoliko projekata koji intenzivno koriste GPU resurse, prepoznao je ovo kao vrijednu priliku za testiranje svojih algoritama i poboljšanje efikasnosti obrade velikih podataka. Prof. Kočan je također predstavio predstojeći drugi otvoreni FFplus poziv za inovacione studije, navodeći njegove ciljeve, kriterijume za prijavu i potencijalne koristi.

    Proudly powered by WordPress