Category: Industrija

Predstavnici NALED-a (Nacionalna alijansa za lokalni ekonomski razvoj), Srbija i Philip Morris International posjetili su Univerzitet Donja Gorica, gdje su predstavili vodeće projekte, StarTech, Empower Innovation i posebno PMInnovia, usmjerene na povezivanje nauke i privrede, promovisanje koncepta otvorenih inovacija i pružanje podrške istraživačima i inovatorima u razvoju ideja za unapređenje proizvoda, procesa i konkurentnosti privrede.

Tokom posjete, predstavnici NALEDa i PMI su upoznati sa istraživačkim i projektnim aktivnostima UDGija, Nacionalnog centra kompetencija za superračunarstvo (NCC Montenegro) i Centra izvrsnosti  za digitalizaciju procjene rizika bezbjednosti hrane i preciznu sertifikaciju autentičnosti prehrambenih proizvoda (CoE FoodHub), posebno u dijelu primjene HPC i AI tehnologija i podrške digitalnim inovacijama u pametnoj poljoprivredi, personalizovanoj medicini, praćenju autentičnosti crnogorskih prehrambenih proizvoda i primjeni bioinformatike za genomsko profilisanje.

Delegacija je obišla Laboratoriju za virtuelnu stvarnost (VR) i 3D štampu, gdje su predstavljeni studentski projekti koji povezuju tehnologiju, robotiku, istraživačku kreativnost i industrijsku relevantnost. Takođe su posjetili Laboratoriju za bezbjednost i kvalitet hrane, gdje su demonstrirane savremene metode i oprema za fizičko-hemijske i mikrobiološke analize, kao i Preduzetničko gnjezdo, gdje su upoznati sa biznis inicijativama za razvoj inovacija i podršku studentima, poput StartUp programa UDGija i Berze preduzetničkih ideja.

Stručna diskusija je bila usmjerena na mapiranje regionalne ekspertize, biotehnološke inovacije i potencijalnu saradnju u okviru interdisciplinarnih timova sa zajedničkom vizijom unapređenja inovacionog ekosistema i ekonomskog razvoja regiona.

Dana 24. oktobra 2025. godine, NCC Montenegro je održao inicijalni sastanak sa Crnogorskim Telekomom s ciljem razmatranja mogućnosti saradnje u oblasti AI inovacija i korišćenja HPC resursa u domenu ICT mreža i servisa.

Sastanak je predstavljao važan korak ka jačanju veza između napredne računarske infrastrukture i AI inovacija u različitim industrijskim sektorima u Crnoj Gori. Tokom razgovora razmatrani su mogući use-case scenariji u kojima bi HPC i AI tehnologije mogle unaprijediti optimizaciju mreža, prediktivno održavanje i korisničko iskustvo kroz dijagnostičku, prediktivnu i preskriptivnu analitiku podataka i napredno AI modeliranje.

Predstavnici Crnogorskog Telekoma iskazali su interesovanje za mogućnosti da NCC Montenegro pruži podršku u oblastima eksperimentisanja, testiranja i razvoja kompetencija. Dogovoreno je da se tehničke konsultacije i aktivnosti podrške nastave, zasnovane na međunarodnim praksama i uspješnim primjerima iz ICT industrije, uz prilagođavanje lokalnim potrebama, naročito u oblastima efikasnosti mreža i napredne analitike korisnika.

Ova saradnja je u potpunosti usklađena sa misijom NCC Crna Gora da promoviše integraciju i primjenu HPC i AI tehnologija u velikim kompanijama i strateškim industrijama.

Podgorica, 23.10.2025 – NCC Crna Gora je održao sastanak sa predstavnicima kompanije Tara Resources, zajedno sa predstavnicima Instituta za hidrometeorologiju i seizmologiju Crne Gore (IHMS), radi razmatranja projektne saradnje u oblasti preciznih meteoroloških prognoza i pametnih energetskih rješenja, zasnovanih na WRF simulacijama i korišćenju HPC kapaciteta.

Sastanak je organizovan kao nastavak inicijalnih konsultacija održanih 9. oktobra 2025. godine sa kompanijom Tara Montenegro, na kojima su prvi put razmatrane mogućnosti primjene HPC tehnologija u energetskoj optimizaciji i povezivanju sa preciznim meteorološkim prognozama.

Diskusija je istakla međusektorski potencijal superračunarskih tehnologija za unapređenje tačnosti regionalnih vremenskih prognoza, omogućavanje planiranja zasnovanog na mikroklimatskim podacima i podršku upravljanju obnovljivim izvorima energije. Predstavnici Tara Montenegro i IHMS-a izrazili su snažno interesovanje za nastavak saradnje sa NCC Montenegro kroz zajedničke istraživačko-razvojne aktivnosti koje povezuju naučnu ekspertizu, industrijsku primjenu i dostupnu HPC infrastrukturu.

Dogovoreno je da se nastavi sa tehničkim konsultacijama i razradom projektnih ideja u okviru programa EuroCC4SEE, u cilju daljeg razvoja međusektorskih HPC inovacija u oblastima meteorologije i pametne energije.

DeepMark, startup kompanija koja radi na razvoju nevidljivih i trajnih digitalnih oznaka (vodenih žigova) koji se mogu ugraditi u slike, audio i video sadržaj bez ugrožavanja kvaliteta, uspješno je podnijela prijavu na poziv EuroHPC JU Development, čime je dobila 4500 node sati na Leonardo Booster particiji u periodu od jedne godine. NCC Montenegro je podržao ovu prijavu za projekat.

Porijeklo sintetičkih medija ostaje neriješeno: većina vodenih žigova ne uspijeva nakon rutinske obrade, a posebno pod modernim AI transformacijama. DeepMark unapređuje sistem zasnovan na učenju koji zajednički obučava neuronski ugrađivač i detektor putem diferencijalnog signalnog lanca koji oponaša stvarne pipellines. Ciljevi projekta su: (i) niži niovi grešaka uz jednak perceptivni kvalitet; (ii) zakrpljivo vodeno označavanje tako da budući ugrađivači ostanu detektabilni od strane jednog detektora; i (iii) kalibrirana detekcija na nivou segmenta za forenziku i usklađenost. Pristup A100 čvorovima i paralelnom sistemu je potreban za podešavanje skaliranja više GPU-ova i uklanjanje uskih grla u I/O operacijama.