NCC Admin, Autor HPC Montenegro

05.05.2026.04.05.2026.

Gray Scott škola 2026

Gray Scott škola je napredni program obuke posvećen računarstvu visokih performansi (HPC), koji vode eksperti iz IJCLab, CNRS, Inria, LUPM, LPNHE i LISN. Ova ljetnja škola, u jedinstvenom formatu i potpuno besplatna, fokusirana je na programiranje i optimizaciju na heterogenim arhitekturama.

Škola obuhvata optimizaciju proračuna na različitim tipovima hardvera (CPU, GPU), uz predstavljanje njihovih karakteristika, arhitektura i ograničenja. Takođe pokriva opšte metode optimizacije primjenjive na sve tipove hardvera, kao i različite biblioteke, tehnologije i programske jezike koji omogućavaju postizanje najboljih mogućih performansi — idealno, maksimalnih performansi sistema.

Kroz praktične sesije, predavanja i redovne tehničke webinare, učesnici stiču znanja i vještine potrebne za dizajn, optimizaciju i skaliranje aplikacija visokih performansi.

Sve tehnike optimizacije koje se obrađuju tokom škole ilustrovane su kroz jedan referentni problem: simulaciju Gray Scott reakcije.

Datumi: 2 nedjelje između 22. juna i 3. jula 2026.
Lokacija: online, uživo ili sa satelitskih lokacija
Više informacija i prijava: https://cc-fr.eu/gray-scott-school-2026/
Cijena: besplatno

Otvoreno za studente, istraživače i profesionalce sa osnovnim znanjem programiranja koji žele da razviju HPC kompetencije.

Gray Scott Thursdays

Ono što izdvaja ovaj program su intenzivne ljetnje sesije, uz pripremni ciklus od 18 webinara uživo, od januara do juna, poznatih kao Gray Scott Thursdays. Ovi webinari, koji se održavaju jednom sedmično i koje vode profesori škole, pružaju rani uvid u ključne koncepte i tehnologije koje će se detaljnije obrađivati tokom škole. Vise informacija

04.05.2026.05.05.2026.

AIHeal: Korišćenjem LUMI superračunara do personalizovanih AI modela za svakog pacijenta

Kompanija ONEAI iz Crne Gore uspješno je realizovala projekat na EuroHPC infrastrukturi, koristeći LUMI-G superračunar za razvoj naprednih AI modela u oblasti analize EKG signala. Nakon uspješnog završetka prethodnog ciklusa, projektu AIHeal je odobren i novi pristup računarskim resursima za naredni period.

Tokom prethodnog projekta, tim je razvio dinamički HPC pipeline koji omogućava treniranje personalizovanih modela za svakog pacijenta pojedinačno, uz mogućnost kontinuiranog retreniranja modela na osnovu novih podataka. Ključna inovacija je uspostavljanje integrisanog sistema koji povezuje postojeću infrastrukturu sa superračunarom:

podaci se automatski prikupljaju iz AIHeal sistema,
šalju na LUMI superračunar radi treniranja,
nakon obrade modeli se vraćaju u produkciono okruženje i registruju u MLflow sistemu.

Ovakav pristup omogućava kreiranje “digital twin” modela pacijenta, gdje se svaki model prilagođava specifičnostima pojedinca, čime se značajno povećava tačnost detekcije anomalija u odnosu na generičke modele.

Korišćenjem LUMI infrastrukture, AIHeal tim je postigao značajno ubrzanje procesa treniranja modela, posebno kroz paralelizaciju na više GPU jedinica i izvođenje velikog broja eksperimenata istovremeno. To je omogućilo brže pronalaženje optimalnih modela i unapređenje ukupnog kvaliteta rješenja.

Rezultati projekta potvrđuju da HPC resursi imaju ključnu ulogu u razvoju skalabilnih i personalizovanih AI sistema u zdravstvu, posebno u kontekstu real-time analize biomedicinskih podataka.

Novi odobreni pristup EuroHPC resursima biće iskorišćen za dalje unapređenje modela, optimizaciju performansi i širenje sistema ka širem spektru kardiovaskularnih i drugih zdravstvenih indikacija.

30.04.2026.

Webinar o pozivima za pristup EuroHPC-u – Proces evaluacije, tehnička procjena i najbolje prakse

EuroHPC JU je najavio predstojeći online webinar o pozivima za pristup EuroHPC resursima – Proces evaluacije, tehnička procjena i najbolje prakse, koji je zakazan za 13. maj 2026. od 10:00 do 12:30 (CEST).

Webinar je namijenjen istraživačima i korisnicima iz javnog i privatnog sektora koji su zainteresirani za prijavu za pristup superračunarskim resursima EuroHPC-a. Obuhvatit će teme kao što su priprema prijedloga, procedure evaluacije, benchmarking i uspješna implementacija projekta. Sesije će voditi stručnjaci iz vodećih evropskih HPC organizacija, nudeći praktične smjernice i uvide zasnovane na stvarnim iskustvima primjene.

Više informacija i registracija dostupni su na:
https://www.eurohpc-ju.europa.eu/media-events/events/eurohpc-access-calls-webinar-evaluation-process-technical-assessment-and-best-practices-2026-05-13_en

30.03.2026.

Učešće NCC Montenegro u izradi Nacionalne strategije vještačke inteligencije (2026–2030)

Predstavnici NCC Montenegro aktivno učestvuju u izradi Nacionalne strategije vještačke inteligencije Crne Gore 2026–2030 kao članovi nacionalne Radne grupe kojom koordinira Ministarstvo javne uprave, uz podršku UNDP Montenegro.

Opšti cilj Strategije je da omogući Crnoj Gori da odgovori na globalne AI izazove, istovremeno koristeći njen potencijal za pametan, održiv i inkluzivan razvoj, u skladu sa evropskim i međunarodnim standardima.

*Ministarstvo javne uprave, regionalni ekspert i UNDP Crna Gora koordiniraju razvoj AI strategije.*

Ključne aktivnosti Radne grupe u izradi AI strategije

Konstitutivna sjednica (17. oktobar 2025) – Postavljeni su temelji Strategije definisanjem ključnih strateških pravaca razvoja AI, uključujući regulatorni i etički okvir, obrazovanje i digitalne vještine, kao i sektorske primjene.
Druga sjednica (19. januar 2026) – Proces je unaprijeđen kroz razmatranje metodološkog pristupa, ključnih faza razvoja i usklađenosti sa međunarodnim praksama i evropskim standardima, uz poseban fokus na izazove u oblasti digitalne infrastrukture i data ekosistema u Crnoj Gori.
Strateška radionica (13–14. februar 2026, Budva) – Kroz interaktivne sesije sa nacionalnim i regionalnim ekspertima identifikovani su strateški pravci, ključni stubovi startegije, prioritetne oblasti primjene, izazovi i prilike, kao i mapiran nacionalni AI ekosistem.
Treća sjednica (27. mart 2026) – Fokusirana na definisanje plana rada do septembra 2026, uključujući organizaciju tematskih radionica sa ključnim stejkholderima i ekspertskih konsultacija, u cilju obezbjeđivanja sveobuhvatnih uvida i potreba, dodatnog razrađivanja strateških ciljeva i mjera, te podrške izradi dokumenta Strategije.

Predloženi strateški okvir zasniva se na nekoliko ključnih stubova: digitalna infrastruktura i data ekosistemi, primjena AI u različitim sektorima, razvoj vještina i kapaciteta, kao i regulatorni i etički okvir za AI, uz uspostavljanje odgovarajućih mehanizama upravljanja i koordinacje.

*Učešće predstavnika javnog sektora, akademske zajednice, privrede i civilnog društva.*

Kao član Radne grupe, NCC Montenegro ima značajnu ulogu u integraciji HPC i naprednih digitalnih tehnologija u nacionalni strateški okvir za AI, kroz promociju HPC-a kao ključne infrastrukture i pokretača razvoja AI, podršku data-intenzivnim AI inovacijama i aplikacijama, kao i usklađivanje nacionalnih prioriteta sa evropskim HPC i AI projektnim inicijativama.

Izrada Strategije vještačke inteligencije 2026–2030 predstavlja značajnu priliku za Crnu Goru da unaprijedi svoju digitalnu ekonomiju, podstakne inovacije i konkurentnost, unaprijedi javnu upravu i servise i pozicionira se u širem evropskom AI prostoru. Kroz aktivno učešće u ovom procesu, NCC Montenegro doprinosi razvoju održivog i inkluzivnog AI ekosistema, zasnovanog na pristupu naprednoj infrastrukturi, ekspertskim kapacitetima i snažnoj međusektorskoj saradnji.

17.02.2026.17.02.2026.

PAID MNE predstavljen u EuroCC2/EuroCC4SEE Booklet-u uspješnih priča — Pametnije berzansko trgovanje uz superračunare

Sa ponosom ističemo PAID MNE, kao jednu od istaknutih uspješnih priča u EuroCC2 i EuroCC4SEE Booklet-u, koja pokazuje kako HPC transformiše finansijsku analitiku i algoritamsko trgovanje.

U središtu inovacija PAID MNE nalazi se PAID-T (Price Action Intelligent Detection Trading) — pametna platforma koja koristi napredne algoritme i AI/ML tehnologije kako bi se dinamički prilagođavala kretanjima na tržištu, optimizovala investicione strategije i upravljala rizikom sa većom preciznošću. Tradicionalni računarski sistemi brzo su dostigli svoja ograničenja. Kako bi obezbijedili potrebne performanse, tim je skalirao rješenje na LUMI supercomputer, jednu od najmoćnijih HPC infrastruktura u Evropi. Omogućavanjem multinodnog izvršavanja i raspodjele zadataka u realnom vremenu, PAID MNE je realizovao preko 1,2 miliona simulacija za manje od pet sati — proces koji je ranije trajao danima. Ovo ubrzanje sada omogućava obradu milijarde istorijskih transakcija u svega nekoliko sati, brzo prepoznavanje ključnih tržišnih obrazaca i optimizaciju startegija berzanskog trgovanja.

Ovo dostignuće, predstavljeno uz podršku EuroCC2/EuroCC4SEE projekta, jasno pokazuje kako superračunarstvo postaje snažan pokretač poslovnih inovacija. Razvojni put PAID-T inovativnog rješenja je jasan primjer kako HPC i AI zajedno mogu transformisati složene i kritične podatke u brže i profitabilnije odluke.

16.02.2026.16.02.2026.

DeepMark kompaniji odobreni GPU resursi putem AI Factory Playground pristupa

DeepMark je deep-tech startap koji razvija tehnologiju vodenih žigova zanovanu na učenju i tehnologiju otkrivanja porijekau za sadržaj generisan vještačkom inteligencijom. Ranije je koristio resurse EuroHPC JU nakon što je dobio jednogodišnji pristup Leonardo Booster particiji kroz Development poziv. DeepMark je iskoristio te resurse za napredovanje istraživanja i benchmarkinga naredne generacije vodenih žigova.

Kako se istraživanje produbljivalo, rasla je potreba za dodatnim računarskim resursima. Nakon konsultacija sa timom NCC Crne Gore sa Univerzitetu Crne Gore, DeepMark je podnio zahtjev za GPU resurse putem AI Factory Playground pristupa.

DeepMarku je dodijeljeno 5.000 GPU sati na Leonardo Booster particiji, sa pristupom odobrenim na tri mjeseca. Ova alokacija podržaće rad na robusnim, vodenim žigovima zasnovanim na učenju i na AI generisanom sadržaju —poboljšavajući otpornost na izmjene u stvarnom svijetu i AI transformacije, kao i jačanje porijekla i autentičnosti u velikom obimu. Sa ovom novom alokacijom, DeepMark će proširiti eksperimente i validaciju u realnim uslovima.

11.02.2026.11.02.2026.

Uhura Solutions dobio dodatne HPC resurse na superračunaru Leonardo

Projekat Uhura Solutions „Generativna AI platforma za inteligentnu automatizaciju procesa” dobio je pozitivnu evaluaciju i odobreno mu je produženje, uključujući 4.500 node-sati na Leonardo BOOSTER HPC sistemu u periodu od 12 mjeseci.

Dodatni HPC resursi podržaće kontinuirana istraživanja i razvoj kompanije Uhura Solutions u oblasti napredne generativne vještačke inteligencije i velikih jezičkih modela (LLM-ova) prilagođenih finansijskom sektoru. Koristeći najsavremenije računske mogućnosti sistema Leonardo, projekat će skalirati eksperimente sa manjih open-source modela na veće LLM-ove, omogućavajući dublja istraživanja tehnika optimizacije kao što su parametarski efikasno fino podešavanje (PEFT), kvantizacija, „pruning” i usklađivanje modela.

Platforma za inteligentnu automatizaciju procesa zasnovana na generativnoj AI integriše fino podešene LLM-ove, low-code razvoj i tokove automatizacije procesa kako bi značajno unaprijedila operativnu efikasnost, smanjila troškove i poboljšala korisničko iskustvo u finansijskim uslugama. Ključna prednost platforme je fokus na industrijski specifičan jezik i kontekst, uz podršku pažljivo kuriranih privatnih skupova podataka sa snažnim naglaskom na kvalitet podataka, privatnost i usklađenost sa propisima.

Ovo produženje i pristup Leonardo BOOSTER sistemu predstavljaju važnu prekretnicu za projekat. Dodatna računarska snaga omogućava kompaniji da pomjeri granice AI rješenja za finansijski domen i ubrza isporuku skalabilnih, produkciono spremnih rješenja za evropsko tržište.