Author: NCC Admin

Istraživački prijedlog podnesen u okviru EuroHPC Joint Undertaking Development Access poziva (EHPC-DEV-2026D06-045) uspješno je ocijenjen i zvanično odobren, što predstavlja potvrdu kontinuirane posvećenosti HPC-driven atmosferskim istraživanjima u Crnoj Gori.

Projektu pod nazivom “HPC razvoj za atmosfersku reanalizu veoma visoke rezolucije nad Crnom Gorom (1994–2008) korišćenjem WRF-NMM sistema modeliranja i ERA5 reanalitičkih podataka” dodijeljeno je 4.000 node sati na LUMI-C particiji u trajanju od 12 mjeseci. Ovo predstavlja nastavak prethodno uspješno okončanog projekta na LUMI HPC sistemu, koji je uspješno realizovao atmosferske simulacije veoma visoke rezolucije nad Crnom Gorom korišćenjem istog sistema modeliranja.

Istraživanje se zasniva na NMM (Nonhydrostatic Mesoscale Model) dinamičkom jezgru, koje je originalno razvio prof. Zaviša Janjić, i ima za cilj proizvodnju atmosferskih simulacija veoma visoke rezolucije sa horizontalnom rezolucijom do 400 metara nad crnogorskim domenom, uz korišćenje ERA5 reanalitičkih podataka. Nadograđujući rezultate i iskustvo stečeno u okviru prethodne alokacije, projekat nastavlja da unapređuje tekuća istraživanja iz oblasti numeričke prognoze vremena i atmosferskog modeliranja na najsavremenijoj HPC infrastrukturi.

Ova alokacija omogućava IHMS-u da dodatno unaprijedi istraživanja u oblasti numeričke prognoze vremena i atmosferskog modeliranja, koristeći mogućnosti najsavremenije HPC infrastrukture, izjavio je Angel Marcev, glavni istraživač (PI) projekta, iz Instituta za hidrometerologiju i seizmologiju Crne Gore.

Nacionalni kompetencijski centar (NCC) Crna Gora pružio je podršku tokom procesa apliciranja u okviru EuroHPC Joint Undertaking programa.

CyberCo, crnogorska tehnološka kompanija i vlasnik intelektualne svojine softverske platforme GetMoved, po drugi put je dodijeljena EuroHPC AI Factory resursa putem EuroHPC Fast Lane poziva, uz podršku tima Univerziteta Crne Gore iz NCC Crna Gora. Novododijeljena alokacija obuhvata 15.000 GPU sati na LUMI-G sistemu, jednom od najmoćnijih evropskih AI HPC, i podržava nastavak razvoja GetMoved-ove distribuirane AI platforme za logistiku i razumijevanje unutrašnjih scena.

„Fino podešavanje AI modela velikih razmjera, distribuirano treniranje računarskog vida, volumetrijska estimacija objekata i optimizacija naprednih radnih tokova za prepoznavanje inventara u unutrašnjim prostorima iz video snimaka napravljenih pametnim telefonima — to su ključni fokusi ove faze razvoja. Projekat je usmjeren na unapređenje AI modela sposobnih da detektuju predmete u domaćinstvu, procjene njihove dimenzije, izračunaju približnu zapreminu i težinu, te generišu logistički-spremne podatke o inventaru za usluge selidbe i transporta”, izjavio je Bojan Đaković, glavni istraživač (PI) projekta.

Projekat takođe uključuje optimizaciju distribuiranih GPU procesa, praćenje više objekata istovremeno, generisanje embedding vektora i obradu video sadržaja u velikim razmjerama korišćenjem EuroHPC infrastrukture.

Ova nova alokacija resursa predstavlja još jedan važan korak za CyberCo i GetMoved, dok kompanija nastavlja da razvija skalabilne AI tehnologije za logistiku, mobilnost i inteligentnu automatizaciju inventara.

NCC Montenegro je nedavno organizovao sastanak sa Brankom Džakulom, istaknutim stručnjakom za sajber bezbjednost i serijskim tehnološkim preduzetnikom. Kako NCC Montenegro podstiče usvajanje vještačke inteligencije i HPC širom regiona, ovaj sastanak poslužio je kao strateška platforma za istraživanje načina na koje superračunarska snaga nove generacije može unaprijediti sajberbezbjednost preduzeća.

Gospodin Branko Džakula donosi izuzetne rezultate u skaliranju brzorastućih tehnoloških kompanija koje povezuju naprednu automatizaciju, sajber bezbjednost i regulatornu usklađenost u oblasti vještačke inteligencije. On je suosnivač kompanije Secfix, veoma uspješne platforme za automatizaciju usklađenosti sa sjedištem u Njemačkoj, koja je nedavno obezbijedila značajnu investiciju od 12 miliona dolara, čime je ukupna vrijednost prikupljenih investicija premašila 17 miliona dolara, s ciljem podrške brzo rastućoj globalnoj bazi klijenata. Njegov startap portfolio obuhvata i značajne preduzetničke poduhvate u Crnoj Gori, uključujući Skenify, specijalizovanu AI-podržana SaaS platforma za identifikaciju, procjenu i upravljanje bezbjednosnim ranjivostima u MSP sektoru, kao i UN1QUELY, vodeću regionalnu konsultantsku firmu i profesionalnu akademiju u oblasti sajber bezbjednosti. Prepoznat kao globalni talenat u okviru najboljih 3% stručnjaka u Toptal mreži, gospodin Džakula posjeduje prestižne međunarodne sertifikate CISSP i CISM, kao i aktivne liderske uloge u organizacijama IEEE i ISACA. Njegovi poduhvati predstavljaju primjere komercijalnog uspjeha i tehničke ekspertize, pokazujući da inovacije predvođene crnogorskim stručnjacima mogu ostvariti značajan uticaj na visoko konkurentnim evropskim tržištima.

NCC Montenegro djeluje kao nacionalna pristupna tačka evropskom superračunarskom ekosistemu, pružajući Cloud HPC procjene, kojih je realizovano više od 100, HPC/AI tehničke konsultacije, kojih je sprovedeno više od 50, kao i  uspješan EuroHPC pristup i implementaciju za više od 15 kompanija i institucija. Time NCC Montenegro uspješno podržava napredna istraživanja i razvoj, kao i skaliranje rješenja zasnovanih na vještačkoj inteligenciji. Obezbjeđivanjem besplatnog pristupa GPU/CPU resursiima na vrhunskim evropskim superračunarima, kao što su LUMI i Leonardo, čiji bi resursi za lokalne kompanije inače bili finansijski teško dostupni, NCC je ubrzao inovacije za crnogorske kompanije u širokom spektru sektora. Među njima su: FinTech — Uhura Solutions i PAID MNE; HealthTech — ONE AI; AdTech i digitalni integritet — Coinis; sajber bezbjednost i sigurnost — DeepMark i CyberCo; HR-Tech — Recrewty i Digital Smart; Industrija 4.0 i Green AI — FainTech; Climate Tech — IHMS;  (Explainable AI)XAI — ETF, i drugi. Sa modularnim ortfolijem koji obuhvata više od 40 HPC/AI treninga i industrijskih radionica samo tokom 2025. godine, NCC je postao ključni pokretač razvoja nacionalnog HPC/AI fonda talenata i digitalne konkurentnosti Crne Gore.

Dijalog je istakao potencijalne slučajeve upotrebe u fazi istraživanja i razvoja, posebno usmjerene na povezivanje naprednih operacija sajber bezbjednosti sa HPC infrastrukturom, kao i na uspostavljanje obuka i razvoj specijalizovanih kapaciteta. Kroz ovu saradnju, NCC Montenegro koristi svoju ekspertizu u paralelnom računarstvu i EuroHPC infrastrukturu kako bi podržao izvođenje kompjuetrski intenzivnih AI rješenja i automatizaciju procesa u oblasti sajber bezbjednosti. Premošćavanjem jaza između vrhunske ekspertize i eksaskalnih resursa, ova saradnja ima za cilj da podrži crnogorske inovacije u njihovom razvoju ka globalnoj konkurentnosti, etičkoj utemeljenosti i sajber otpornosti.