NCC Montenegro nastavlja aktivnosti usmjerene na intezivnu saradnju sa privredom, posjetom kompaniji Logate, jednoj od vodećih tehnoloških kompanija u Crnoj Gori. Sa dvije decenije iskustva u razvoju softverskih rješenja za telekomunikacioni, bankarski i biznis sektor, Logate svakodnevno upravlja sa više od 20 miliona korisničkih naloga za preko 200 kompanija u Crnoj Gori i regionu. Njegov inženjerski tim, industrijski orjentisani proizvodi i međunarodno prisustvo čine ga važnim partnerom za razgovor o razvoju i skaliranju naprednih digitalnih rješenjima.
Tokom sastanka, NCC Montenegro je predstavio svoj portfolio usluga, aktivnosti podrške privredi, mogućnosti pristupa EuroHPC resursima I AI fabrikama, kao i HPC/AI referentne primjere u Crnoj Gori. NCC Montenegro je takođe predstavio predstojeće FFplus otvorene pozive, koji podržavaju SME i startapove u usvajanju HPC-a i generativne AI kroz poslovne eksperimente i inovacione studije.
Posjeta je otvorila prostor za razgovor o projektnim idejama, potencijalnim HPC/AI korisničkim slučajevima, tehničkim zahtjevima, mogućnostima apliciranja i budućoj saradnji. Ujedno, predstavlja još jedan korak u povezivanju EuroHPC mogućnosti sa crnogorskim ICT kompanijama koje imaju snažan inovacioni kapacitet i potencijal za regionalni i međunarodni rast.
Univerzitet Donja Gorica i NCC Montenegro ostvarili su saradnju sa dvije renomirane evropske naučne institucije – Institutom za nuklearne nauke „Vinča” (Univerzitet u Beogradu, Srbija) i laboratorijom LP2i Bordeaux (CNRS/Univerzitet u Bordou, Francuska). Partneri će sarađivati na primjeni naprednih računarskiuh simulacija i računarstva visokih performansi (HPC) u biomedicinskim istraživanjima.
Saradnja doprinosi jačanju regionalnih istraživačkih kapaciteta i otvara prostor za buduće učešće u evropskim naučnim inicijativama.
EuroHPC JU danas je pokrenuo svoj prvi Poziv za pristup kvantnom računarstvu (Quantum Access Call). Istraživači, javne institucije i kompanije širom Evrope od sada mogu zatražiti besplatan pristup prvim EuroHPC kvantnim računarima.
Ovo je jedinstvena prilika da:
eksperimentišete s različitim kvantnim tehnologijama
unaprijedite naučna otkrića
razvijete inovativne kvantne aplikacije
istražite potencijal #kvantnogračunarstva za izazove iz stvarnog svijeta
Poziv je kontinuirano otvoren, a prvi rok za prijavu je 1. avgust 2026. godine.
Gost ove epizode je David Sumpter, profesor na Odsjeku za matematiku, statistiku, vještačku inteligenciju i nauku o podacima na Univerzitetu u Upsali u Švedskoj. On je takođe suosnivač kompanije Twelve Football, koja pomaže fudbalskim klubovima da bolje razumiju sve metrike i donose pametnije odluke. Razgovaramo o odnosu između matematike i fudbala, o njihovim uspjesima i izazovima u radu sa fudbalskim klubovima, kao i o njihovom proizvodu vještačke inteligencije Earpiece.
Na Montenegro STEM & Finance Forumu 2026, koji je 10. juna 2026. godine uspješno održan na Univerzitetu Donja Gorica, učesnicima je predstavljen Nacionalni centar kompetencija Crne Gore (NCC Montenegro) u okviru međunarodnog projekta EuroCC3.
Prezentaciju NCC Montenegro i EuroCC3 projekta održala je prof. dr Milica Vukotić, prorektorka Univerziteta Donja Gorica, ukazujući na značaj razvoja naprednih računarskih kapaciteta i vještačke inteligencije kao ključnih pokretača digitalnog razvoja Crne Gore i njene integracije u evropski istraživački prostor.
NCC Montenegro predstavlja ključnu infrastrukturu za razvoj naprednih računarskih tehnologija u Crnoj Gori. Kroz EuroCC3 projekat, centar pruža podršku privredi, istraživačkim institucijama i javnom sektoru u pristupu visokoučinskim računarima (HPC), vještačkoj inteligenciji i analizi velikih podataka. Uspostavljanje NCC-a otvara nove mogućnosti za inovacije, digitalnu transformaciju i povećanje konkurentnosti crnogorske privrede na evropskom i globalnom tržištu, a ujedno jača vezu između nauke i privrede kroz zajednički razvoj rješenja zasnovanih na najsavremenijim tehnologijama.
STEM Forum je organizovan od strane Dostignuća mladih Crne Gore a okupio je predstavnike akademske zajednice i privrede, među kojima su bili Privredna komora Crne Gore, CKB banka, ICL Montenegro i mnogi drugi, događaj posvećen mladim inovatorima, preduzetnicima i timovima koji razvijaju rješenja iz oblasti STEM-a, finansija, tehnologije, cirkularne ekonomije i društvenih inovacija.
U okviru edukativnog programa, Arnad Lekić, Igor Ćulafić i dr Stevan Čakić održali su trening na temu „Upotreba AI alata u aktivnim projektima“, pružajući učesnicima uvid u praktičnu primjenu alata vještačke inteligencije u realnim projektnim scenarijima i svakodnevnom radu.
Dr Bojana Mališić održala je trening posvećen prijavama na EU projekte, pružajući učesnicima praktična znanja i smjernice za pristup evropskim fondovima i međunarodnim programima finansiranja.
Prezentacija NCC Montenegro na ovakvom događaju mladih inovatora i preduzetnika potvrđuje opredijeljenost Univerziteta Donja Gorica da napredne računarske tehnologije i rezultate međunarodnih projekata učini dostupnim široj akademskoj i poslovnoj zajednici u Crnoj Gori.
Nacionalni centar kompetencija (NCC) za računarstvo visokih performansi (HPC) u Crnoj Gori učestvovao je na revizionim sastancima završne evaluacije projekata EuroCC2 i EuroCC4SEE, održanim u prostorijama EuroHPC Joint Undertaking-a u Luksemburgu. Sastanci su okupili predstavnike NCC-a, projektnih koordinacionih timova, revizore i zvaničnike Evropske komisije, sa ciljem evaluacije posljednje faze implementacije projekata (01.01.2025-31.03.2026), ostvarenih rezultata i buduće održivosti.
Predstavnici EuroCC2 i EuroCC4SEE zemalja clanica
Finalni sastanak projekta EuroCC2 održan je 20–21. maja 2026. godine i obuhvatio je teme projekt menadžmenta, finansijske i operativne aspekte izvještaja, prezentacije 34 NCC po zemljama, rezultate diseminacije i eksploatacije, kao i interaktivnu diskusiju, pitanja i završne komentare revizora. Finalni revizioni sastanak projekta EuroCC4SEE uslijedio je 22. maja 2026. godine, sa interaktivnim sesijama posvećenim NCC Montenegro, zajedno sa nacionalnim centrima kompetencija Turske, Sjeverne Makedonije, Srbije i Bosne i Hercegovine.
Tokom prezentacije Crne Gore, NCC Montenegro je istakao svoju ulogu nacionalne pristupne tačke i servisnog centra za HPC, HPDA i AI, pružajući podršku kompanijama, startapovima, akademskoj zajednici i javnim institucijama u usvajanju naprednih računarskih tehnologija. Ključni dio prezentacije bio je posvećen napretku Crne Gore u industrijskim angažmanima i izgradnji kapaciteta.
NCC Montenegro je prezentovao rezultate koji su značjano premašili postavljene targete, a koji se odnose na HPC/AI integraciju MSP sektora, startapova, akademske zajednice i javnih institucija, uključujući više od 100 HPC4SME procjena, više od 35 kompanijskih posjeta i tehničkih konsultacija, kao i ekspertsku podršku za 15+ prijava za pristup EuroHPC resursima za različite industrijske i istraživačke projekte.
NCC Montenegro je takođe predstavio svoj korisnički-orijentisan portfolio treninga i obuka, realizovan u saradnji sa više od 20 evropskih NCC-ova i centara izvrsnosti (CoE), industrijskim partnerima kao što je NVIDIA, kao i ključnim nacionalnim akterima inovacionog ekosistema. Portfolio je obuhvatio više od 40 obuka, industrijskih radionica, bootcamp i vebinar serija, sa ukupno oko 1.500 učesnika, pokrivajući širok spektar tema iz oblasti HPC, HPDA i AI.
Evaluacija realizovanih aktivnosti potvrdila je značaj NCC Montenegro kao mosta između evropskih superračunara i nacionalnog inovacionog ekosistema. U narednom periodu, NCC Montenegro će nastaviti da pruža podršku MSP sektoru, startapovima, akademskoj zajednici i javnim institucijama, kroz tehničku ekspertizu, profesionalne obuke, pristup EuroHPC infrastrukturi i razvoj HPC/AI korisničkih projekata sa značajnim inovacionim i tržišnim potencijalom.
Istraživački prijedlog podnesen u okviru EuroHPC Joint Undertaking Development Access poziva (EHPC-DEV-2026D06-045) uspješno je ocijenjen i zvanično odobren, što predstavlja potvrdu kontinuirane posvećenosti HPC-driven atmosferskim istraživanjima u Crnoj Gori.
Projektu pod nazivom “HPC razvoj za atmosfersku reanalizu veoma visoke rezolucije nad Crnom Gorom (1994–2008) korišćenjem WRF-NMM sistema modeliranja i ERA5 reanalitičkih podataka” dodijeljeno je 4.000 node sati na LUMI-C particiji u trajanju od 12 mjeseci. Ovo predstavlja nastavak prethodno uspješno okončanog projekta na LUMI HPC sistemu, koji je uspješno realizovao atmosferske simulacije veoma visoke rezolucije nad Crnom Gorom korišćenjem istog sistema modeliranja.
LUMI HPC
Istraživanje se zasniva na NMM (Nonhydrostatic Mesoscale Model) dinamičkom jezgru, koje je originalno razvio prof. Zaviša Janjić, i ima za cilj proizvodnju atmosferskih simulacija veoma visoke rezolucije sa horizontalnom rezolucijom do 400 metara nad crnogorskim domenom, uz korišćenje ERA5 reanalitičkih podataka. Nadograđujući rezultate i iskustvo stečeno u okviru prethodne alokacije, projekat nastavlja da unapređuje tekuća istraživanja iz oblasti numeričke prognoze vremena i atmosferskog modeliranja na najsavremenijoj HPC infrastrukturi.
Ova alokacija omogućava IHMS-u da dodatno unaprijedi istraživanja u oblasti numeričke prognoze vremena i atmosferskog modeliranja, koristeći mogućnosti najsavremenije HPC infrastrukture, izjavio je Angel Marcev, glavni istraživač (PI) projekta, iz Instituta za hidrometerologiju i seizmologiju Crne Gore.
Nacionalni kompetencijski centar (NCC) Crna Gora pružio je podršku tokom procesa apliciranja u okviru EuroHPC Joint Undertaking programa.
