Author: nccmne

Posted on

Najavljena IEEE IT2026 konferencija

Jubilarna 30. međunarodna konferencija INFORMACIONE TEHNOLOGIJE 2026 održaće se od 24. do 28. februara 2026. godine u Podgorici i na Žabljaku. Svečana akademija povodom jubileja biće upriličena u Podgorici 24. februara, a radni dio konferencije će se nastaviti od 25. do 28. februara na Žabljaku. Na Konferenciji će biti organizovana predavanja i rasprave na okruglim stolovima o trendovima razvoja informaciono-komunikacionih tehnologija u svijetu, kao i aktuelnim zbivanjima iz ove oblasti u Crnoj Gori. U dogovoru sa Organizacionim odborom Konferencije, zainteresovane institucije mogu organizovati prezentacije svojih naučno-istraživačkih, stručnih, razvojnih i proizvodnih projekata i dostignuća. Autorski radovi prijavljeni za prezentovanje će biti recenzirani i odabrani na bazi kompletnog rada. Radove treba pisati prema uputstvu koje možete preuzeti ovdje: Uputstvo.doc.

Klikni na sliku za IT2026 veb sajt

Ukoliko rad pripremate na engleskom jeziku, koristite englesku verziju sajta konferencije (postoje razlike u pripremi finalne verzije rada) i šablon Instructions.doc.

Prihvaćeni radovi pisani na engleskom jeziku će biti predloženi za uključivanje u IEEE Xplore, pod uslovom da ispunjavaju obim i zahtjeve kvaliteta IEEE Xplore, dok će ostali radovi biti objavljeni u zborniku IT konferencije.

Rad se prijavljuje preko Microsoft-ovog CMT sistema, do kog se može doći preko stavke “Prijava radova” u meniju. Ukoliko nemate nalog na Microsoft CMT sistemu, možete ga kreirati preko istog linka.

Očekujemo Vašu podršku, sugestije i učešće na predstojećoj IT konferenciji.

Posted on

HPC Trening: AI rješenja inovativnih malih i srednjih preduzeća: praktični primjeri i naučene lekcije

Nacionalni Centar kompetencija u oblasti superračunarstva u Crnoj Gori (NCC Montenegro), u saradnji sa Nacionalnim Centrom kompetencija Slovenija (NCC Slovenija), organizovao je zajednički trening na temu AI rješenja inovativnih malih i srednjih preduzeća (SME-ova): praktični primjeri i naučene lekcije u Crnoj Gori. Radionica je organizovana 7. oktobra 2025. godine u Podgorici, na Univerzitetu Donja Gorica. Trening je bila fokusiran na mogućnosti i prednosti HPC i AI tehnologija u poslovnom sektoru, kao i na najbolje prakse u industriji. Trening je okupio oko 25 učesnika uključujući eksperte iz industrije koji se svakodnevno bave istraživanjima i praktičnim primjerima u oblasti vještačke inteligencije zasnovane na HPC.

Tomi Ilijaš, NCC Slovenia, Arctur

Tomi Ilijaš, predstavnik Arctura i NCC SLING u Sloveniji, govorio je o novim prilikama za SME unutar HPC ekosistema. Predstavio je strukture podrške s ciljem kako učiniti napredne tehnololgije poput HPC dostupnijim manjim preduzećima. Tokom prezentacije istakao je studije slučaja koje obuhvataju inovativna rješenja SME-ova koje su omogućene HPC uslugama.

Presentation on lessons learned and new opportunities for the industry

Ilijaš je istakao dva značajna primjera dobre prakse koju implementira Arctur, CLASSICA i LLMs4EU. Ovi projekti uključuju upotrebu superračunara i AI, omogućavajući brže tokove rada i precizniju analizu. Studija slučaja u oblasti turizma, LLMs4EU, ima za cilj smanjenje ulaznih barijera za manje poznate turističke destinacije, kao i “razbijanje” jezičkih barijera, izgradnju personalizovanih itinerera i uključivanje elemenata gejmifikacije. Baza je na vertikalnom LLM-u, dizajniranom za integraciju u postojeći ili novoustanovljeni softver. Sa druge strane, glavni cilj projekta CLASSICA je korištenje AI tehnologije za klasifikaciju raka u operacionoj sali. Ilijaš je predstavio aktivnosti projekta i istakao važnost AI tehnologije za prepoznavanje slika i klasifikaciju kancerogenih tkiva.

NCC Monteengro moderated the discussion

Drugi dio radionice fokusirao se na poziv FFplus za inovativne studije za SME-ove. FFplus je nasljednik prethodnih projekata Fortissimo (Fortissimo, Fortissimo-2, FF4EuroHPC; 2013-2023). Predstavnici NCC Crna Gora i NCC Slovenije objasnili su i najavili poziv za inovativne studije za crnogorske SME-ove, koji će biti otvoren u decembru 2025. godine. Ovaj poziv će podržati evropske SME-ove i startapove već aktivne u oblasti generativne AI tehnologije, koje nemaju potrebne HPC resurse za proširenje.

Representatives from NCC Montenegro

Nakon prezentacije, održala se sesija pitanja i odgovora. Tokom sesije, predstavnici MSP-ova podijelili su svoja iskustva i istakli važnost saradnje sa NCC Montenegro.

Imali smo dobru prisutnost SME kompanija na radionica
Grupna fotografija sa radionice
Posted on

NCC Montegro na Infofestu 2025

INFOFEST (Festival informatičkih dostignuća) je tradicionalni međunarodni događaj iz oblasti informacionih i komunikacionih tehnologija, koji se organizuje u Crnoj Gori od 1994. godine.

Cilj Infofesta je da okupi stručnjake iz akademske zajednice, privrede i javnog sektora, tehnološke kompanije, IT entuzijaste i medije kako bi razmijenili znanje, predstavili inovativna rešenja i pokrenuli diskusije o aktuelnim izazovima i perspektivama digitalne transformacije.

NCC Montenegro je prezentovao aktivnosti i usluge koje su u ponudi centra

Takođe, Infofest je kroz svoje izdanja uspostavio reputaciju festivala koji promoviše najnovije teme u ICT sektoru: teme poput umjetne inteligencije, cloud computinga, cyber sigurnosti, digitalne transformacije, regulacije i etike u tehnologiji, e-uprave i drugo. Infofest 2025 održan je u Budvi, od 28. septembra do 1. oktobra 2025. godine.

Dr Sandra Tinaj, NCC Montenegro, UDG

Nacionalni centar kompetencija za visoke performanse – NCC Montenegro, aktivno je učestvovao na Infofestu 2025, predstavljajući projekte i servise iz oblasti superračunarstva (HPC) i vještačke inteligencije (AI).

Dr Tomo Popovic, NCC Montenegro, UDG

Predstavnici Univerziteta Donja Gorica, Sandra Tinaj, Tomo Popović i predstavnik Univerziteta Crne Gore, Božo Krstajić, održali su prezentaciju o radu NCC-a, sa posebnim naglaskom na servise koje Centar nudi, a koji su dostupni i predstavljeni na zvaničnoj platformi.

Dr Bozo Krstajic, NCC Montenegro, ETF/UCG

Tokom događaja, održani su i bilateralni sastanci sa predstavnicima IT kompanija i institucija javnog sektora, koji su pokazali interesovanje za saradnju i implementaciju HPC i AI rješenja u svojim organizacijama.

Infofest was attended by the representatives from industry and academia (Montenegro and the region)

Učešćem na Infofestu, NCC Montenegro dodatno učvršćuje svoju ulogu u razvoju digitalne ekonomije i inovacija u Crnoj Gori, povezujući akademsku zajednicu, istraživače i privredu u zajedničkom cilju unapređenja znanja i tehnološkog napretka.

Posted on

NCC Montenegro na 13. Festivalu nauke – Superračunari i vještačka inteligencija

U petak, 26. septembra, u Bemax areni u Podgorici biće održan XIII Festival nauke – „Evropska noć istraživača“, u organizaciji Fondacije za promociju nauke PRONA (https://festival-nauke.me/).

NCC Montenegro na 13. Festivalu nauke

Nacionalni centar kompetencija za visoke performanse – NCC Montenegro (EuroCC2 i EuroCC4SEE), predstavljen kroz Univerzitet Donja Gorica, učestvovaće na ovom najvećem događaju u Crnoj Gori posvećenom popularizaciji nauke i inovacija.

Interakcija sa najmlađim učesnicima

Kroz brojne projekte i demonstracije biće prikazano kako superračunari i vještačka inteligencija (HPC/AI) oblikuju budućnost:

  • Poljoprivreda – projekat AIMHiGH koristi AI za analizu bolesti i ponašanja živine u realnom vremenu.
  • Ljudski resursi – AI alati za unapređenje poslovnih procesa i objektivnije donošenje odluka.
  • Medicina – projekat AI-AGE razvija AI modele za detekciju biomarkera starenja na osnovu medicinskih snimaka.

Ovo je prilika da se posjetiocima pokaže na koji način HPC i AI doprinose održivom razvoju i digitalnoj transformaciji društva, kao i da se naglasi aktivna uloga Crne Gore u evropskom istraživačkom prostoru.

Kroz EuroCC2 i EuroCC4SEE projekte, NCC Montenegro nastavlja da gradi mostove između nauke i industrije, pruža podršku istraživačima i privredi u razvoju novih digitalnih rješenja, i pozicionira Crnu Goru kao dio evropske superračunarske i AI zajednice.

Festival nauke promoviše povezivanje nauke, inovacijai društva

Festival nauke još jednom potvrđuje značaj NCC Montenegro u povezivanju nauke, inovacija i društva.

Posted on

Posjeta startap kompaniji Deepmark

Tim NCC Crne Gore sa Univerziteta Crne Gore (UCG), prof. Božo Krstajić i prof. Enis Kočan, posjetili su startap kompaniju Deepmark, čiji je suosnivač bivši istraživač sa Elektrotehničkog fakulteta UCG-a, MSc Slavko Kovačevića. Ova startap kompanija predstavlja primjer kako se vrhunska akademska istraživanja transformišu u rješenja iz stvarnog svijeta.

DeepMark razvija tehnologiju za nevidljivih i trajnih digitalnih oznaka (vodenih žigova) koji se mogu ugraditi u slike, audio i video sadržae bez ugrožavanja kvaliteta. Ove oznake omogućavaju dokaz o porijeklu, vlasništvu i autentičnosti sadržaja – što postaje ključno u eri vještačke inteligencije i generativnih medija.

NCC Montenegro u posjeti kompaniji DeepMark

NCC tim je predstavio mogućnosti pristupa EURoHPC JU resursima putem različitih otvorenih poziva, kao i dobijanje finansijske podrške za realizaciju ideja putem FFplus poziva. Kompanija Deepmark je već koristila HPC resurse na komercijalnoj osnovi i planira da pripremi prijedlog za pristup resursima EuroHPC JU.

Posted on

NCC Montenegro na INFOFEST-u

Veliko nam je zadovoljstvo da podijelimo da će generalna menadžerka Univerziteta Donja Gorica Sandra Tinaj i profesor Tomo Popovic biti dio ovogodišnjeg festivala informatičkih dostignuća u Crnoj Gori. Na Infofestu će predstaviti EuroCC 2 and EuroCC4SEE projekat i govoriti o tome kako superračunarstvo otvara nove prilike za razvoj nauke, inovacija i privrede.

Već više od tri decenije INFOFEST okuplja lidere i liderke iz akademije, industrije i javnog sektora, a ove godine i naš tim doprinosi razgovoru o digitalnoj budućnosti.

NCC Montenegro učestvuje na ovogodišnjem INFOFEST-u sa prezentacijom 30. septembra
  • Agenda INFOFEST-a [link]
  • Više informacija na infofest.com [link]
Posted on

JUPITER — Najbrži superračunar u Evropi i evropski prvi egzaskalni sistem

Superračunar JUPITER je u junu 2025. godine pušten u rad u istraživačkom centru Jülich (Forschungszentrum Jülich, FZJ), kroz Jülich Supercomputing Centre (JSC) i u okviru inicijative EuroHPC JU. Time je Evropa dobila svoj prvi egzaskalni sistem i trenutno najbrži računar na kontinentu, koji je zauzeo četvrto mjesto na svjetskoj TOP500 listi superračunara. JUPITER se odlikuje izuzetnim performansama, jer je ujedno i najenergetski efikasniji među prvih pet najbržih sistema na svijetu.

Pogled na unutrašjnost rack sobe JUPITER-a (izvor: Forschungszentrum Jülich)

Sistem je zasnovan na modularnoj arhitekturi i sastoji se od oko 24 000 NVIDIA GH200 „Grace Hopper“ superčipova, što ga čini posebno pogodnim za visokoparalelne aplikacije kao što su treniranje velikih jezičkih modela i kompleksne naučne simulacije. Pored toga, JUPITER kombinuje tzv. „Cluster“ i „Booster“ module i ostvaruje ukupne performanse koje nadilaze 1 egzaflop po sekundi, čime ulazi u kategoriju egzaskalnih računara. Posebna pažnja posvećena je i održivosti: sistem troši oko 15 MW električne energije, napaja se isključivo iz obnovljivih izvora, dok se otpadna toplota koristi za grijanje objekata unutar kampusa Forschungszentruma Jülich.

Pogled iz vazduha (izvor: Forschungszentrum Jülich)

Značaj JUPITER-a je višestruk. Kao simbol evropske tehnološke nezavisnosti, on doprinosi digitalnoj suverenosti i omogućava istraživačima i industriji širom Evrope pristup do sada nedostižnim računalnim kapacitetima. Njegova snaga posebno će unaprijediti oblasti kao što su klimatske simulacije, istraživanja mozga, kvantna simulacija i treniranje naprednih AI modela. Projekat je rezultat saradnje evropskih institucija i industrijskih partnera u okviru inicijative EuroHPC JU i predstavlja primjer uspješne sinergije javnog i privatnog sektora u službi nauke, inovacija i industrijskog razvoja.

Superračunar JUPITER nije samo najbrži evropski sistem, već i simbol nove egzaskalne ere i jasne ambicije Evrope da bude lider u oblasti visokoperformantnog računarstva i vještačke inteligencije. Više informacija [link].

Proudly powered by WordPress