Posts

Posted on

HPC Trening: AI rješenja inovativnih malih i srednjih preduzeća: praktični primjeri i naučene lekcije

Nacionalni Centar kompetencija u oblasti superračunarstva u Crnoj Gori (NCC Montenegro), u saradnji sa Nacionalnim Centrom kompetencija Slovenija (NCC Slovenija), organizovao je zajednički trening na temu AI rješenja inovativnih malih i srednjih preduzeća (SME-ova): praktični primjeri i naučene lekcije u Crnoj Gori. Radionica je organizovana 7. oktobra 2025. godine u Podgorici, na Univerzitetu Donja Gorica. Trening je bila fokusiran na mogućnosti i prednosti HPC i AI tehnologija u poslovnom sektoru, kao i na najbolje prakse u industriji. Trening je okupio oko 25 učesnika uključujući eksperte iz industrije koji se svakodnevno bave istraživanjima i praktičnim primjerima u oblasti vještačke inteligencije zasnovane na HPC.

Tomi Ilijaš, NCC Slovenia, Arctur

Tomi Ilijaš, predstavnik Arctura i NCC SLING u Sloveniji, govorio je o novim prilikama za SME unutar HPC ekosistema. Predstavio je strukture podrške s ciljem kako učiniti napredne tehnololgije poput HPC dostupnijim manjim preduzećima. Tokom prezentacije istakao je studije slučaja koje obuhvataju inovativna rješenja SME-ova koje su omogućene HPC uslugama.

Presentation on lessons learned and new opportunities for the industry

Ilijaš je istakao dva značajna primjera dobre prakse koju implementira Arctur, CLASSICA i LLMs4EU. Ovi projekti uključuju upotrebu superračunara i AI, omogućavajući brže tokove rada i precizniju analizu. Studija slučaja u oblasti turizma, LLMs4EU, ima za cilj smanjenje ulaznih barijera za manje poznate turističke destinacije, kao i “razbijanje” jezičkih barijera, izgradnju personalizovanih itinerera i uključivanje elemenata gejmifikacije. Baza je na vertikalnom LLM-u, dizajniranom za integraciju u postojeći ili novoustanovljeni softver. Sa druge strane, glavni cilj projekta CLASSICA je korištenje AI tehnologije za klasifikaciju raka u operacionoj sali. Ilijaš je predstavio aktivnosti projekta i istakao važnost AI tehnologije za prepoznavanje slika i klasifikaciju kancerogenih tkiva.

NCC Monteengro moderated the discussion

Drugi dio radionice fokusirao se na poziv FFplus za inovativne studije za SME-ove. FFplus je nasljednik prethodnih projekata Fortissimo (Fortissimo, Fortissimo-2, FF4EuroHPC; 2013-2023). Predstavnici NCC Crna Gora i NCC Slovenije objasnili su i najavili poziv za inovativne studije za crnogorske SME-ove, koji će biti otvoren u decembru 2025. godine. Ovaj poziv će podržati evropske SME-ove i startapove već aktivne u oblasti generativne AI tehnologije, koje nemaju potrebne HPC resurse za proširenje.

Representatives from NCC Montenegro

Nakon prezentacije, održala se sesija pitanja i odgovora. Tokom sesije, predstavnici MSP-ova podijelili su svoja iskustva i istakli važnost saradnje sa NCC Montenegro.

Imali smo dobru prisutnost SME kompanija na radionica
Grupna fotografija sa radionice
Posted on

NCC Montegro na Infofestu 2025

INFOFEST (Festival informatičkih dostignuća) je tradicionalni međunarodni događaj iz oblasti informacionih i komunikacionih tehnologija, koji se organizuje u Crnoj Gori od 1994. godine.

Cilj Infofesta je da okupi stručnjake iz akademske zajednice, privrede i javnog sektora, tehnološke kompanije, IT entuzijaste i medije kako bi razmijenili znanje, predstavili inovativna rešenja i pokrenuli diskusije o aktuelnim izazovima i perspektivama digitalne transformacije.

NCC Montenegro je prezentovao aktivnosti i usluge koje su u ponudi centra

Takođe, Infofest je kroz svoje izdanja uspostavio reputaciju festivala koji promoviše najnovije teme u ICT sektoru: teme poput umjetne inteligencije, cloud computinga, cyber sigurnosti, digitalne transformacije, regulacije i etike u tehnologiji, e-uprave i drugo. Infofest 2025 održan je u Budvi, od 28. septembra do 1. oktobra 2025. godine.

Dr Sandra Tinaj, NCC Montenegro, UDG

Nacionalni centar kompetencija za visoke performanse – NCC Montenegro, aktivno je učestvovao na Infofestu 2025, predstavljajući projekte i servise iz oblasti superračunarstva (HPC) i vještačke inteligencije (AI).

Dr Tomo Popovic, NCC Montenegro, UDG

Predstavnici Univerziteta Donja Gorica, Sandra Tinaj, Tomo Popović i predstavnik Univerziteta Crne Gore, Božo Krstajić, održali su prezentaciju o radu NCC-a, sa posebnim naglaskom na servise koje Centar nudi, a koji su dostupni i predstavljeni na zvaničnoj platformi.

Dr Bozo Krstajic, NCC Montenegro, ETF/UCG

Tokom događaja, održani su i bilateralni sastanci sa predstavnicima IT kompanija i institucija javnog sektora, koji su pokazali interesovanje za saradnju i implementaciju HPC i AI rješenja u svojim organizacijama.

Infofest was attended by the representatives from industry and academia (Montenegro and the region)

Učešćem na Infofestu, NCC Montenegro dodatno učvršćuje svoju ulogu u razvoju digitalne ekonomije i inovacija u Crnoj Gori, povezujući akademsku zajednicu, istraživače i privredu u zajedničkom cilju unapređenja znanja i tehnološkog napretka.

Posted on

DIGITAL FABRIC istražuje buduću saradnju sa NCC Montenegro

NCC Montenegro je imao zadovoljstvo da ugosti Konstantina Kolotova, tehničkog direktora kompanije DIGITAL FABRIC, kompanije aktivne u oblasti AI i naprednih digitalnih rješenja i strategija proizvoda. Posjeta je uslijedila nakon početnog predstavljanja na KOMPact događaju, gdje su obje strane identifikovale zajedničke interese i komplementarne snage u korištenju AI rješenja i HPC resursa, posebno u oblasti pametnog turizma.
Tokom diskusija u kancelarijama NCC Montenegro, gospodin Kolotov, kao osnivač i suosnivač, predstavio je portfolio projekata i startupova, oblikujući inovativnu upotrebu za testiranje i skaliranje AI rješenja:

    • HiGem.ai – platforma dizajnirana za turističke destinacije, za poboljšanje upravljanja destinacijama i iskustva posjetilaca.
    • Trendcore.ai – rješenje za modnu industriju fokusirano na generisanje vizuelnog sadržaja vođenog AI.

    Obje inicijative pokazuju kako platforme pokretane vještačkom inteligencijom mogu podsticati poslovne inovacije. Razgovor je također razmatrao napredne računarske zahtjeve, mogućnosti pristupa EuroHPC sistemu i ulogu NCC Montenegro u pružanju podrške i smjernica za budući razvoj.

    Osim toga, posjeta je otvorila dijalog o potencijalnoj akademskoj saradnji, s fokusom na digitalne inovacije i primjenu umjetne inteligencije u turizmu. Izražen je zajednički interes za zajednički razvoj istraživačkih inicijativa, pilot projekata i aktivnosti razmjene znanja.

    Posted on

    Ponuda usluga NCC Montenegro putem Waldur HPC servisnog centra

    Waldur služi kao digitalna platforma u EuroCC projektu, omogućavajući ponudom HPC servisa i srodnim uslugama u raznim evropskim zemljama. Waldur pruža automatizaciju, naplatu i okruženje za dijeljnje usluga, olakšavajući korisnicima pristup računarskim resursima, implementaciju rješenja i upravljanje projektima. Njegova modularna integracija sa alatima industrijskih standarda omogućava nacionalnim centrima za kompetencije da ponude prilagođene usluge koje zadovoljavaju brzo promjenjive potrebe istraživanja, akademske zajednice i industrije.

    NCC Montenegro, koristeći Waldur, implementirao je javne ponude usluga putem HPC servisnog centra: konsultantske usluge, alat za procjenu HPC-a za mala i srednja preduzeća, podršku za pristup EuroHPC infrastrukturi i specijalizirane module obuke. Ove ponude osnažuju lokalne inovatore, mala i srednja preduzeća i istraživače olakšavajući direktan pristup računarskim resursima, stručno vodstvo i mogućnosti za razvoj vještina koje podstiču digitalnu transformaciju zemlje i integraciju u širi evropski HPC ekosistem.

    Posted on

    NCC Montenegro predstavljen u Glasniku Privredne komore Crne Gore

    NCC Montenegro predstavljen je u septembarskom izdanju Glasnika, zvanične publikacije Privredne komore Crne Gore. U članku je istaknuta uloga Centra u jačanju nacionalnih kapaciteta u oblasti HPC/HPDA/AI tehnologija, kroz obuke, stručnu podršku i omogućavanje pristupa superačunarskim resursima za kompanije, akademske institucije i javni sektor.  Glasnik naglašava važnost HPC i AI rješenja za Crnu Goru: bržu obradu podataka, izvođenje kompleksnih simulacija, razvoj AI modela i ubrzano inoviranje i razvoj novih proizvoda. Takođe opisuje kako NCC podržava mala i srednja preduzeća i startap kompanije, omogućavajući im da testiraju ideje, obučavaju modele i razvijaju digitalne proizvode bez velikih ulaganja u sopstvenu infrastrukturu.

    Glasnik navodi i praktične primjere korišćenja HPC tehnologija u Crnoj Gori — finansijsko modeliranje, meteorološke prognoze, pametnu poljoprivredu, preciznu medicinu i turizam 4.0. Članak podstiče kompanije da istraže mogućnosti HPC/AI tehnologija, podršku NCC-a i evropske superačunarske resurse kako bi unaprijedile inovativne kapacitete i međunarodnu konkurentnost.

    izvor : https://komora.me/wp-content/uploads/2025/10/Glasnik-sept-2025_web1.pdf

    Posted on

    NCC Montenegro na All Hands Meeting konferenciju u Talinu

    NCC Montenegro je uspješno okončao učešće na konferenciji CASTIEL 2, EuroCC 2 i EuroCC4SEE (All Hands Meeting – AHM), koja je održana od 23. do 25. septembra 2025. godine u Talinu, Estonija, pod motom: “HPC in Europe – toward a resilient future”.

    Kao završno okupljanje u trenutnoj fazi evropskih projekata iz oblasti HPC-a, HPDA i AI, konferencija je istakla značaj saradnje EuroCC2/EuroCC4SEE/CASTIEL2 projektnog tima, Nacionalnih kompetentnih centara (NCC) i Centara izvrsnosti (CoE), omogućavajući prezentaciju istraživačkih dostignuća, industrijskih rezultata, razmjenu nacionalnih iskustava i planiranje daljih zajedničkih inicijativa radi jačanja evropskog HPC ekosistema u saradnji sa partnerima EuroHPC JU.

    Trodnevni program konferencije obuhvatao je pregled projekatnih rezultata, fokusirane tematske sesije i strateške diskusije. Nakon uvodnog obraćanja, prvi dan bio je posvećen pregledu statusa i ključnih aktivnosti projekata CASTIEL 2 i EuroCC2/4SEE. Posebna sesija bila je posvećena povećanju vidljivosti, uključujući prezentacije potpuno konsolidovanog portala HPC u Evropi i širenja HPC Service Hub-a – tržišne platforme koja povezuje lokalne korisnike sa ekspertizom i resursima EuroHPC-a.

    Drugi dan započeo je radnom sesijom o održivosti, sa fokusom na ključne propozicije, pokretače i izazove poslovnih modela NCC-a, nakon  perioda JU finansiranja. Popodnevni sati oba dana bili su rezervisani za sesije predstavljanja Postera gdje su 33 NCC-a i 14 CoE predstavili lokalne i domen-specifične HPC aktivnosti, diskutovali o nacionalnom nivou HPC zrelosti i istraživali mogućnosti za dijeljenje znanja, praksi i aktivnosti u cilju servisiranja lokalnih HPC potreba i jačanja evropske HPC mreže.

    Treći dan bio je posvećen planiranju budućih aktivnosti i konstruktivnoj diskusiji o EuroCC 3 / CASTIEL 3 projektima i saradnji sa projektima AI Factories, determinišući strateške pravce za narednu fazu evropske HPC saradnje. Paralelno su održane i tematske sesije za predstavnike NCC-a i CoE-a, fokusirane na Industriju (NCC doprinosi, izazovi i PoC analize vezane za industrijsku/SME interakciju), Treninge i razvoj vještina (EVITA – EuroHPC Virtual Training Academy) i Komunikaciju (startegije unapređenje timske komunikacije).

    Učešće NCC Montenegro u Talinu predstavlja kulminaciju EuroCC2/EuroCC4SEE projekata, demonstrirajući efikasne industrijske prakse, uspješno integrisanje HPC tehnologija  u aktivnosti SME i start-up kompanija, kao i snažnu posvećenost pružanju HPC i AI podrške inovatorima širom Crne Gore, uz aktivan doprinos unapređenju evropskog superračunarskog ekosistema.

    https://hpc-portal.eu/news/blog/highlights-the-castiel-2-all-hands-meeting-2025-in-tallinn

    Posted on

    NCC Montenegro na 13. Festivalu nauke – Superračunari i vještačka inteligencija

    U petak, 26. septembra, u Bemax areni u Podgorici biće održan XIII Festival nauke – „Evropska noć istraživača“, u organizaciji Fondacije za promociju nauke PRONA (https://festival-nauke.me/).

    NCC Montenegro na 13. Festivalu nauke

    Nacionalni centar kompetencija za visoke performanse – NCC Montenegro (EuroCC2 i EuroCC4SEE), predstavljen kroz Univerzitet Donja Gorica, učestvovaće na ovom najvećem događaju u Crnoj Gori posvećenom popularizaciji nauke i inovacija.

    Interakcija sa najmlađim učesnicima

    Kroz brojne projekte i demonstracije biće prikazano kako superračunari i vještačka inteligencija (HPC/AI) oblikuju budućnost:

    • Poljoprivreda – projekat AIMHiGH koristi AI za analizu bolesti i ponašanja živine u realnom vremenu.
    • Ljudski resursi – AI alati za unapređenje poslovnih procesa i objektivnije donošenje odluka.
    • Medicina – projekat AI-AGE razvija AI modele za detekciju biomarkera starenja na osnovu medicinskih snimaka.

    Ovo je prilika da se posjetiocima pokaže na koji način HPC i AI doprinose održivom razvoju i digitalnoj transformaciji društva, kao i da se naglasi aktivna uloga Crne Gore u evropskom istraživačkom prostoru.

    Kroz EuroCC2 i EuroCC4SEE projekte, NCC Montenegro nastavlja da gradi mostove između nauke i industrije, pruža podršku istraživačima i privredi u razvoju novih digitalnih rješenja, i pozicionira Crnu Goru kao dio evropske superračunarske i AI zajednice.

    Festival nauke promoviše povezivanje nauke, inovacijai društva

    Festival nauke još jednom potvrđuje značaj NCC Montenegro u povezivanju nauke, inovacija i društva.

    Proudly powered by WordPress