Category: Prezentacija

Posted on

Sastanak između Poslovnog Centra Bar i NCC Montenegro

Nacionalni Centra Komptencija za HPC i AI održao je inicijalni sastanak sa direktorom Poslovnog Centra Bar, Ivanom Tomašević kako bi istražili mogućnosti podrške lokalnom digitalnom preduzetništvu, u skladu sa sve većim značajem napredne analitike podataka i HPC/AI servisa za konkurentnost, inovacije i održiv poslovni razvoj.

Poslovni Centar Bar je ključna regionalna institucija koja podstiče preduzetništvo, inovacije i rast start-upova i MSP-a pružajući usluge biznis inkubatora, savjetodavnu i mentorsku podršku, obuke i edukaciju, olakšavajući pristup institucionalnoj podršci i finansijskom kapitalu, koordinirajući lokalne razvojne inicijative i podržavajući projektnu saradnju sa nacionalnim i međunarodnim partnerima.

NCC Montenegro predstavio je svoj portfilio usluga, uključujući programe obuka, industrijske radionice, tehničku ekspertizu i pristup superkompjuterskim resursima kroz projekte EuroCC2/EuroCC4SEE. Diskusija je takođe istakla HPC/AI primjere uspješnih crnogorskih kompanija, zajedno sa inspirativnim use cases kao što su AI modeli za pametne turističke destinacije odredišta, podacima vođena optimizacija u preciznoj poljoprivredi i simulacije razvoja proizvoda za SMEs.

Obje strane razgovarale su o potrebama lokalnih industrija—uključujući turizam, poljoprivredu, pomorsku logistiku i kreativne industrije—i mogućnostima za saradnju. Dogovoreno je da se zajednički sprovode aktivnosti kao što su sektor-specifične industrijske radionice, podrška obukama za MSP-e i projekti usmjereni na jačanje regionalnih inovacionih kapaciteta i R&D inicijativa.

Posted on

Predavanje NCC Montenegro za studente završne godine UDG

U okviru kursa Digitalna transformacija, predstavnici Nacionalnog centra za kompetencije za računarstvo visokih performansi – NCC Crna Gora, gđa Sanja Nikolić i dr Luka Filipović, održali su gostujuće predavanje studentima završne godine osnovnih studija Fakulteta za informacione sisteme i tehnologije (FIST) i Fakulteta primijenjenih nauka Univerziteta Donja Gorica. Sesija je istakla rastući strateški značaj računarstva visokih performansi (HPC) u istraživanju, inovacijama i poslovnoj konkurentnosti.

HPC i poslovne prilike za digitalnu transformaciju

Studenti su upoznati sa načinom na koji HPC pokreće današnje AI sisteme, simulacije velikih razmjera i aplikacije koje intenzivno koriste podatke, te kako ova tehnološka konvergencija otvara nove karijerne i preduzetničke mogućnosti. Predavanje je također pokazalo kako HPC i AI postaju ključni pokretači za mala i srednja preduzeća i startupove, transformišući tradicionalne industrije i podržavajući napredna digitalna rješenja u poljoprivredi, energetici, finansijama i zdravstvu.

Gospođa Sanja Nikolić i dr. Luka Filipović održali su predavanje studentima završne godine.

Prezenteri su dali i pregled aktivnosti NCC Montenegro u okviru inicijative EuroCC/EuroCC4SEE – uključujući mogućnosti obuke, pristup evropskim superračunarima, podršku za uvođenje malih i srednjih preduzeća u posao i uključivanje studenata kroz istraživanje, master projekte i inovativno orijentisane probne koncepte. Predavanje je završeno otvorenim pozivom studentima da se uključe u predstojeće NCC HPC/AI programe, prakse i inicijative primijenjenih istraživanja.

Posted on

Master teza: Primjena objašnjive vještačke inteligencije u medicini

Gospođa Ivana Lalatović uspješno je odbranila svoj magistarski rad pod nazivom „Primjena objašnjive vještačke inteligencije u medicini“ na Fakultetu informacionih sistema i tehnologija Univerziteta Donja Gorica.

Odbrana je održana u oktobru 2025. godine, a teza je istraživala kako moderne XAI tehnike – poput SHAP-a i LIME-a – mogu poboljšati transparentnost i povjerenje u AI modele koji se koriste za analizu performansi i pouzdanosti medicinskih respiratora. Razvoj, obuka i testiranje radnih procesa mašinskog učenja i XAI-a podržani su resursima računarstva visokih performansi (HPC) obezbijeđenim kroz EuroCC inicijativu u Crnoj Gori, omogućavajući skalabilnu obradu podataka, brže eksperimentisanje i reproducibilnu analizu potrebnu za medicinske AI primjene. Njen rad pokazuje kako objašnjivost omogućena HPC-om može ojačati sigurnost, pouzdanost i etičku upotrebu AI u zdravstvenim okruženjima, doprinoseći rastućem ekosistemu naprednih istraživanja AI koje podržava NCC Crna Gora.

Korištenje SHAP-a

ABSTRAKT – The need for explainable intelligent systems is growing along with the increase in artificial intelligence products used in everyday life. Explainable artificial intelligence (XAI) has experienced significant growth in the last few years. The reason for this is the wide application of machine learning, as well as deep learning techniques, which have led to the development of highly accurate models. However, they lack explainability and interpretability. This study explores the application of XAI methods in medical applications, with a particular focus on interpreting model decisions. SHAP and LIME methods were applied to interpret the model’s predictions, enabling the identification of key features that have the greatest influence on the model’s decisions. The results of this research confirm the importance of explainable artificial intelligence in critical domains such as medicine, where trust in AI systems must be based on understanding and verifiability of their decisions.

Posted on

HPC Trening: AI rješenja inovativnih malih i srednjih preduzeća: praktični primjeri i naučene lekcije

Nacionalni Centar kompetencija u oblasti superračunarstva u Crnoj Gori (NCC Montenegro), u saradnji sa Nacionalnim Centrom kompetencija Slovenija (NCC Slovenija), organizovao je zajednički trening na temu AI rješenja inovativnih malih i srednjih preduzeća (SME-ova): praktični primjeri i naučene lekcije u Crnoj Gori. Radionica je organizovana 7. oktobra 2025. godine u Podgorici, na Univerzitetu Donja Gorica. Trening je bila fokusiran na mogućnosti i prednosti HPC i AI tehnologija u poslovnom sektoru, kao i na najbolje prakse u industriji. Trening je okupio oko 25 učesnika uključujući eksperte iz industrije koji se svakodnevno bave istraživanjima i praktičnim primjerima u oblasti vještačke inteligencije zasnovane na HPC.

Tomi Ilijaš, NCC Slovenia, Arctur

Tomi Ilijaš, predstavnik Arctura i NCC SLING u Sloveniji, govorio je o novim prilikama za SME unutar HPC ekosistema. Predstavio je strukture podrške s ciljem kako učiniti napredne tehnololgije poput HPC dostupnijim manjim preduzećima. Tokom prezentacije istakao je studije slučaja koje obuhvataju inovativna rješenja SME-ova koje su omogućene HPC uslugama.

Presentation on lessons learned and new opportunities for the industry

Ilijaš je istakao dva značajna primjera dobre prakse koju implementira Arctur, CLASSICA i LLMs4EU. Ovi projekti uključuju upotrebu superračunara i AI, omogućavajući brže tokove rada i precizniju analizu. Studija slučaja u oblasti turizma, LLMs4EU, ima za cilj smanjenje ulaznih barijera za manje poznate turističke destinacije, kao i “razbijanje” jezičkih barijera, izgradnju personalizovanih itinerera i uključivanje elemenata gejmifikacije. Baza je na vertikalnom LLM-u, dizajniranom za integraciju u postojeći ili novoustanovljeni softver. Sa druge strane, glavni cilj projekta CLASSICA je korištenje AI tehnologije za klasifikaciju raka u operacionoj sali. Ilijaš je predstavio aktivnosti projekta i istakao važnost AI tehnologije za prepoznavanje slika i klasifikaciju kancerogenih tkiva.

NCC Monteengro moderated the discussion

Drugi dio radionice fokusirao se na poziv FFplus za inovativne studije za SME-ove. FFplus je nasljednik prethodnih projekata Fortissimo (Fortissimo, Fortissimo-2, FF4EuroHPC; 2013-2023). Predstavnici NCC Crna Gora i NCC Slovenije objasnili su i najavili poziv za inovativne studije za crnogorske SME-ove, koji će biti otvoren u decembru 2025. godine. Ovaj poziv će podržati evropske SME-ove i startapove već aktivne u oblasti generativne AI tehnologije, koje nemaju potrebne HPC resurse za proširenje.

Representatives from NCC Montenegro

Nakon prezentacije, održala se sesija pitanja i odgovora. Tokom sesije, predstavnici MSP-ova podijelili su svoja iskustva i istakli važnost saradnje sa NCC Montenegro.

Imali smo dobru prisutnost SME kompanija na radionica
Grupna fotografija sa radionice
Posted on

NCC Montegro na Infofestu 2025

INFOFEST (Festival informatičkih dostignuća) je tradicionalni međunarodni događaj iz oblasti informacionih i komunikacionih tehnologija, koji se organizuje u Crnoj Gori od 1994. godine.

Cilj Infofesta je da okupi stručnjake iz akademske zajednice, privrede i javnog sektora, tehnološke kompanije, IT entuzijaste i medije kako bi razmijenili znanje, predstavili inovativna rešenja i pokrenuli diskusije o aktuelnim izazovima i perspektivama digitalne transformacije.

NCC Montenegro je prezentovao aktivnosti i usluge koje su u ponudi centra

Takođe, Infofest je kroz svoje izdanja uspostavio reputaciju festivala koji promoviše najnovije teme u ICT sektoru: teme poput umjetne inteligencije, cloud computinga, cyber sigurnosti, digitalne transformacije, regulacije i etike u tehnologiji, e-uprave i drugo. Infofest 2025 održan je u Budvi, od 28. septembra do 1. oktobra 2025. godine.

Dr Sandra Tinaj, NCC Montenegro, UDG

Nacionalni centar kompetencija za visoke performanse – NCC Montenegro, aktivno je učestvovao na Infofestu 2025, predstavljajući projekte i servise iz oblasti superračunarstva (HPC) i vještačke inteligencije (AI).

Dr Tomo Popovic, NCC Montenegro, UDG

Predstavnici Univerziteta Donja Gorica, Sandra Tinaj, Tomo Popović i predstavnik Univerziteta Crne Gore, Božo Krstajić, održali su prezentaciju o radu NCC-a, sa posebnim naglaskom na servise koje Centar nudi, a koji su dostupni i predstavljeni na zvaničnoj platformi.

Dr Bozo Krstajic, NCC Montenegro, ETF/UCG

Tokom događaja, održani su i bilateralni sastanci sa predstavnicima IT kompanija i institucija javnog sektora, koji su pokazali interesovanje za saradnju i implementaciju HPC i AI rješenja u svojim organizacijama.

Infofest was attended by the representatives from industry and academia (Montenegro and the region)

Učešćem na Infofestu, NCC Montenegro dodatno učvršćuje svoju ulogu u razvoju digitalne ekonomije i inovacija u Crnoj Gori, povezujući akademsku zajednicu, istraživače i privredu u zajedničkom cilju unapređenja znanja i tehnološkog napretka.

Posted on

NCC Montenegro na 13. Festivalu nauke – Superračunari i vještačka inteligencija

U petak, 26. septembra, u Bemax areni u Podgorici biće održan XIII Festival nauke – „Evropska noć istraživača“, u organizaciji Fondacije za promociju nauke PRONA (https://festival-nauke.me/).

NCC Montenegro na 13. Festivalu nauke

Nacionalni centar kompetencija za visoke performanse – NCC Montenegro (EuroCC2 i EuroCC4SEE), predstavljen kroz Univerzitet Donja Gorica, učestvovaće na ovom najvećem događaju u Crnoj Gori posvećenom popularizaciji nauke i inovacija.

Interakcija sa najmlađim učesnicima

Kroz brojne projekte i demonstracije biće prikazano kako superračunari i vještačka inteligencija (HPC/AI) oblikuju budućnost:

  • Poljoprivreda – projekat AIMHiGH koristi AI za analizu bolesti i ponašanja živine u realnom vremenu.
  • Ljudski resursi – AI alati za unapređenje poslovnih procesa i objektivnije donošenje odluka.
  • Medicina – projekat AI-AGE razvija AI modele za detekciju biomarkera starenja na osnovu medicinskih snimaka.

Ovo je prilika da se posjetiocima pokaže na koji način HPC i AI doprinose održivom razvoju i digitalnoj transformaciji društva, kao i da se naglasi aktivna uloga Crne Gore u evropskom istraživačkom prostoru.

Kroz EuroCC2 i EuroCC4SEE projekte, NCC Montenegro nastavlja da gradi mostove između nauke i industrije, pruža podršku istraživačima i privredi u razvoju novih digitalnih rješenja, i pozicionira Crnu Goru kao dio evropske superračunarske i AI zajednice.

Festival nauke promoviše povezivanje nauke, inovacijai društva

Festival nauke još jednom potvrđuje značaj NCC Montenegro u povezivanju nauke, inovacija i društva.

Posted on

NCC Montenegro na CMBEBIH 2025 konfeneciji

U okviru međunarodne konferencije CMBEBIH 2025, organizovane od strane Društvo za medicinski i biološki inžinjering u BiH, uz suorganizaciju Verlab i Univerziteta Donja Gorica, okupili su se eksperti iz oblasti biomedicinskog inženjeringa, tehnologije i inovacija.


Poseban segment konferencije bio je posvećen nacionalnim centrima kompetencija za visoko-performantno računarstvo (NCC HPC), gdje su NCCC HPC BiH, NCC HPC Crna Gora i NCC HPC Srbija zajednički predstavili:

– HPC servise dostupne akademskoj zajednici, industriji i javnom sektoru
– Primjere uspješne primjene HPC rješenja u kompanijama i institucijama
– Mogućnosti za saradnju, razvoj i podršku u digitalnoj transformaciji



Ovaj događaj još jednom je potvrdio značaj regionalne saradnje među NCC-ovima jugoistočne Evrope, koja kroz razmjenu znanja, iskustava i resursa jača tehnološku infrastrukturu i inovacione kapacitete regiona.

Zajednički nastupi poput ovog predstavljaju snažan korak naprijed u povezivanju nauke, privrede i javnog sektora kroz primjenu naprednih digitalnih tehnologija.

Proudly powered by WordPress