Istraživači iz EuroCC Crne Gore učestvovali su na Crnogorskoj radionici o mašinskom učenju (Montenegrin Machine Learning Workshop, MMLW 25), jednodnevnom događaju čiji je cilj bio popularizacija tema vezanih za mašinsko učenje (ML) i vještačku inteligenciju (AI) među studentima, istraživačima i stručnjacima iz prakse. Radionica je organizovana u saradnji sa Crnogorskim udruženjem za vještačku inteligenciju (MAIA) kao prateći događaj EEML ljetnje škole. Učesnici su prisustvovali predavanjima koja su obuhvatila duboko učenje i njegove primjene u oblasti osmatranja Zemlje, grafovskih neuronskih mreža, elektroenergetskih sistema, biologije i genomike.
Tokom poster sesije, posjetioci su imali priliku da saznaju više o projektu EuroCC i istraživanjima iz oblasti vještačke inteligencije i računarskih sistema visokih performansi (HPC) u Crnoj Gori.
Institut za hidrometeorologiju i seizmologiju Crne Gore uspješno je obezbijedio pristup resursima visokoperformantnog računarstva (HPC) putem EuroHPC JU Development Call-a za projekat pod nazivom: „HPC Development for Very-High-Resolution Atmospheric Reanalysis Using a Nonhydrostatic Mesoscale Model over Montenegro (1995–2024)”. Cilj projekta je unapređenje mogućnosti za modelovanje vremena korišćenjem WRF-NMM (Nonhydrostatic Mesoscale Model) modela, kao i istraživanje skalabilnosti i performansi nehidrostatskih dinamičkih jezgara na savremenim HPC arhitekturama.
Kroz ovu inicijativu, projektu je dodijeljeno 4.000 sati na LUMI-C particiji za period od šest mjeseci. NCC Montenegro je pružio podršku tokom procesa prijave projekta.
Predstavnici NALED-a (Nacionalna alijansa za lokalni ekonomski razvoj), Srbija i Philip Morris International posjetili su Univerzitet Donja Gorica, gdje su predstavili vodeće projekte, StarTech, Empower Innovation i posebno PMInnovia, usmjerene na povezivanje nauke i privrede, promovisanje koncepta otvorenih inovacija i pružanje podrške istraživačima i inovatorima u razvoju ideja za unapređenje proizvoda, procesa i konkurentnosti privrede.
Tokom posjete, predstavnici NALEDa i PMI su upoznati sa istraživačkim i projektnim aktivnostima UDGija, Nacionalnog centra kompetencija za superračunarstvo (NCC Montenegro) i Centra izvrsnosti za digitalizaciju procjene rizika bezbjednosti hrane i preciznu sertifikaciju autentičnosti prehrambenih proizvoda (CoE FoodHub), posebno u dijelu primjene HPC i AI tehnologija i podrške digitalnim inovacijama u pametnoj poljoprivredi, personalizovanoj medicini, praćenju autentičnosti crnogorskih prehrambenih proizvoda i primjeni bioinformatike za genomsko profilisanje.
Delegacija je obišla Laboratoriju za virtuelnu stvarnost (VR) i 3D štampu, gdje su predstavljeni studentski projekti koji povezuju tehnologiju, robotiku, istraživačku kreativnost i industrijsku relevantnost. Takođe su posjetili Laboratoriju za bezbjednost i kvalitet hrane, gdje su demonstrirane savremene metode i oprema za fizičko-hemijske i mikrobiološke analize, kao i Preduzetničko gnjezdo, gdje su upoznati sa biznis inicijativama za razvoj inovacija i podršku studentima, poput StartUp programa UDGija i Berze preduzetničkih ideja.
Stručna diskusija je bila usmjerena na mapiranje regionalne ekspertize, biotehnološke inovacije i potencijalnu saradnju u okviru interdisciplinarnih timova sa zajedničkom vizijom unapređenja inovacionog ekosistema i ekonomskog razvoja regiona.
U okviru kontinuirane EuroCC2 saradnje, NCC Montenegro je učestvovala u dvije online sesije mentorstva/twinninga sa partnerskim NCC centrima radi razmjene znanja i najboljih praksi u cilju unapređenja internih procesa za efikasnu interakciju u okviru nacionalnog HPC/AI ekosistema.
Prva sesija, održana sa predatavnicima NCC Letonije 22. oktobra 2025. godine, bila je fokusirana na alate za upravljanje odnosima sa klijentima (CRM) i efikasne prakse za projektni menedžment, praćenje korisničkih interakcija, iteracija i podataka. Predstavnici NCC Letonije su pružili praktičnu demonstraciju CRM procesa, nudeći korisne uvide i pristupe za optimizaciju internih procesa i praćenje korisničkih aktivnosti.
Druga sesija, organizovana sa predstavnicima NCC Španije 31. oktobra 2025. godine, bila je fokusirana na newsletter strategije s ciljem unapređenja vidljivosti usluga i proširenja mreže korisnika. Razmatrani su alati za digitalnu komunikaciju/ marketing, tehnike kreiranja sadržaja, balansiranje informacija o predstojećim aktivnostima i demonstriranim rezultatima, segmentacija/targetiranje relevantnih korisnika, kao i analitika podataka.
Navedene mentoring/twinning sesije doprinose kontinuiranim naporima NCC Montenegro u efikasnom pružanju usluga podrške HPC korisnicima i jačanju kapaciteta za komunikaciju i koordinaciju s ključnim stejkholderima.
Ovaj kratki kurs bavi se primjenom vještačke inteligencije (AI) u sistemima Interneta stvari (IoT), sa posebnim naglaskom na tzv. „edge AI“ – pokretanje modela mašinskog učenja direktno na uređajima, blizu mjesta gdje se podaci stvaraju. Učesnici će naučiti kako da osmisle AIoT tokove obrade podataka, kada je bolje obradu vršiti na samom uređaju, a kada u oblaku, kao i kako da postave lagane modele mašinskog učenja na hardveru sa ograničenim resursima. Program je namijenjen studentima, istraživačima i stručnjacima koji žele da unaprijede svoja znanja i naprave korak od „povezanih uređaja“ ka zaista inteligentnim uređajima.
Ovaj fokusirani kratki kurs uvodi ključne koncepte kompjuterske vizije (CV) i savremenih konvolucionih neuronskih mreža (CNN), a zatim ih primjenjuje u praksi. Polaznici će razumjeti kako se slike pretvaraju u osobine, kako CNN modeli uče robusne reprezentacije i kako trenirati/ocjenjivati modele za stvarne zadatke. Namijenjen studentima, istraživačima i profesionalcima sa osnovnim znanjem Pythona, kurs spaja jasan teorijski okvir i hands-on radionicu koja isporučuje funkcionalan klasifikator slika i praktične savjete za povećanje tačnosti i robusnosti. Polaznici će imati priliku da svoje eksperimente pokrenu i na lokalnom HPC klasteru.
Datum kursa: 29.10.2025. u 13:30 (S32, UDG) Prijava je obavezna putem linka https://forms.gle/1FkRDBGCxdrPx9fF6 Namijenjeno za: studente, istraživače i profesionalce
Kompjuterska vizija i konvolucione neuronske mreže
Pregled sadržaja
Sesija 1 — teorijski okvir
pikseli → osobine: konvolucije, padding/stride, receptivna polja
ključni blokovi: aktivacije, pooling, batchnorm, dropout, rezidualne veze
Univerzitet Donja Gorica i NCC Crna Gora organizuju kurs o paralelnom programiranju. Ovaj kurs obuhvata osnove paralelnog računarstva i primjenu u rješavanju složenih numeričkih problema koji se ne mogu efikasno riješiti sekvencijalnim programima.
Učesnici, uključujući studente i industrijske partnere, biće upoznati sa osnovama distribuiranog i paralelnog računarstva, kao i analizi performansi paralelnih programa.
U drugom dijelu obuke, učesnici će naučiti osnove paralelnog programiranja na višejezgrenim HPC sistemima, koristeći arhitekture i dijeljene i distribuirane memorije putem OpenMP i MPI. Nakon savladavanja osnova, kurs će obuhvatiti kompletan proces dekompozicije serijskog programa, njegovog pretvaranja u paralelnu verziju i identifikovanja potencijalnih izazova vezanih za paralelizaciju i komunikaciju.
U završnom dijelu kursa, učesnici će biti upoznati sa osnovnim konceptima paralelnog programiranja na GPU-u, istražujući kako se grafičke procesorske jedinice mogu koristiti za ubrzanje računarstva.
Trajanje kursa je šest sedmica, sa sedmičnim 90-minutnim sesijama koje se održavaju popodne.
Početak kursa: 30.10.2025, 17.15, Lokacija: Univerzitet Donja Gorica, S43 (4. sprat), Više informacija: mnencc@udg.edu.me
