Ova obuka iz MPI programiranja održaće se 23. decembra 2025. godine i namijenjena je svima koji žele praktičan uvod u paralelno programiranje na sistemima sa distribuiranom memorijom. Biće obrađen SPMD pristup, komunikatori (COMM_WORLD), rang i broj procesa, kao i komunikacija tačka–tačka (Send/Recv, blokirajuća i neblokirajuća). Kroz praktične primjere u Pythonu (mpi4py) — uključujući jednostavnu demonstraciju paralelizacije, kao što je numerička integracija trapeznim pravilom — učesnici će naučiti kako da pišu i pokreću MPI programe pomoću mpiexec komande.
Datum: 23. decembar 2025. Lokacija: Univerzitet Crne Gore, Elektrotehnički fakultet Sala: Coinis (L2) Vrijeme: 15h – 18h
Dana 12. decembra 2025. godine, Univerzitet Crne Gore, kao član NCC Montenegro (EuroCC) tima, uspješno je organizovao kratku obuku pod nazivom “Izgradnja neuronske mreže, priprema koda za Multi-GPU HPC i provođenje obuke velikih razmjera” na Prirodno-matematičkom fakultetu. Obuka je okupila oko 30 učesnika, uključujući studente, mlade istraživače i stručnjake iz industrije, sve zainteresovane da nauče efikasno koristiti resurse računarstva visokih performansi (HPC) u svom istraživačko-razvojnom radu. Kurs je kombinovao teoriju i praksu kroz konkretan slučaj upotrebe.
Nakon uvoda prof. Enisa Kočana, prof. Igor Jovančević je, zajedno sa svojim kolegama Veliborom Došljakom i Nikolom Pižuricom, vodio informativnu, praktičnu tehničku sesiju. Učesnici su prvo naučili kako izgraditi jednostavnu neuronsku mrežu za detekciju defekata zasnovanu na vidnom sistemu u proizvodnji, s ciljem njene primjene na uređaju na ivici mreže (edge) sa ograničenom računarskom snagom. Optimizacija neuronske mreže zahtijeva mnogo eksperimenata, što jasno pokazuje potrebu za HPC resursima. Fokus je zatim prebačen na pripremu lokalnog razvojnog okruženja korištenjem Dockera, prenos okruženja na HPC sistem i konačno pokretanje višestrukih eksperimenata obuke na multi-GPU HPC infrastrukturi.
Tokom cijele sesije, učesnici su aktivno učestvovali u pitanjima i diskusijama, posebno u vezi sa praktičnim i tehničkim aspektima prijavljivanja i korištenja HPC resursa. Obuka je inspirisala učesnike da planiraju nekoliko prijava za otvaranje poziva za HPC resurse, posebno u kontekstu magistarskih teza i startup projekata. Važan zaključak sa obuke je bio da tim EuroCC2 / NCC Montenegro pruža kontinuiranu podršku – ne samo tokom procesa prijave za HPC resurse, već i tokom njihove stvarne upotrebe, uključujući postavljanje okruženja, prilagođavanje koda i razmatranja performansi. Ovaj događaj potvrdio je snažan interes za teme vezane za HPC i vještačku inteligenciju i istakao važnost praktične, aplikacijski orijentisane obuke u premošćavanju jaza između lokalnog razvoja i HPC izvršenja velikih razmjera.
CyberCo, kompanija koja je razvila GetMoved platformu, dobila je 35.000 GPU sati na LUMI-G superkompjuteru putem EuroHPC AI Factory Fast Lane poziva. Ova alokacija će podržati dalji razvoj GetMoved-a, sistema pokretanog vještačkom inteligencijom, koje povezuje kompanije za selidbe sa krajnjim klijentima. Proces aplikacije za resurse je podržao NCC Crne Gore, preko svojeg tima sa Univerziteta Crne Gore.
GetMoved koristi napredne modele kompjuterske vizije za analizu kratkih video zapisa koje su snimili korisnici, automatski otkrivajući i klasifikujući kućne predmete, generišući struktuiranu listu inventara, koju kompanije za selidbe mogu koristiti za pripremu tačnih ponuda. Pored kreiranja liste inventara vođene vještačkom inteligencijom, platforma omogućava korisnicima da dobiju ponude od licenciranih kompanija za selidbe, olakšavajući transparentan i efikasan proces selidbe.
Sa pristupom EuroHPC GPU resursima, CyberCo će ubrzati obuku modela, poboljšati obradu video sadržaja na velikim modelima i unaprijediti ukupne performanse GetMoved-ove AI platforme. Računarska snaga LUMI-G će omogućiti timu da eksperimentiše sa naprednim tehnikama i postigne veću tačnost i skalabilnost u raznovrsnim domaćinstvima.
Dodijeljeni resursi će pomoći CyberCo da unaprijedi GetMoved ka spremnosti za proizvodnu upotrebu i pokaže kako računarstvo visokih performansi može pokretati praktične, civilne AI aplikacije u savremenoj logistici.
Na konferenciji CheckIn, održanoj u Baru, 28. novembra 2025. godine, predstavljene su aktivnosti i rezultati projekta EUROCC / NCC Crna Gora. CheckIn konferencija okupila je lidere i inovatore iz oblasti digitalnih industrija, finansijskih tehnologija, umjetnosti, zdravlja i kreativnog sektora, sa ciljem da se zajedno grade mostovi između tehnologije i svakodnevnog života, između ideja i tržišta, vizije i primjene – od vještačke inteligencije i fintech-a do umjetnosti, wellness-a i inovacija.
Cilj ove konferencije jeste da pokrene razgovor o tome kako manji gradovi mogu postati centri inovacija i na koji način se lokalni potencijali mogu koristiti na savremen, održiv i konkurentan način, a veliki broj stručnih učesnika i posjetilaca potvrđuje ne samo da je Bar prepoznat kao grad koji okuplja naučnu i stručnu zajednicu, već i kao sredina koja aktivno razmatra i usvaja najmodernije prakse i znanja budućnosti.
Konferencija Check In 2025 koncipirana je i održana na dva stejdža, sa ukupno osam panela iz oblasti informacionih tehnologija, investicija i inovacija, turizma, obrazovanja i edukacije, startap ekosistema, bankarstva, industrije zabave i FMCG sektora.
Tokom panela “Intelligence applied”, EUROCC / NCC Crna Gora projekat je predstavila članica tima, doc. dr Sandra Tinaj kao inicijativu koja aktivno podržava digitalnu transformaciju i razvoj kapaciteta inovacija i obrazovanja u Crnoj Gori kroz mrežu usluga i stručnosti u superračunarstvu (HPC), vještačkoj inteligenciji (AI) i analitici podataka.
Panel je otvorio važnu diskusiju o trenutnoj poziciji Crne Gore na putu digitalnog razvoja i ključnim koracima u obrazovanju potrebnim za izgradnju savremenog, povezanog i tehnološki naprednog društva. Poseban naglasak stavljen je na ulogu NCC Crna Gora u jačanju saradnje između akademskog sektora i privrede, turizma i investicionog okruženja kao temelja za održivi ekonomski rast.
Pored toga, u okviru EXPO zone konferencije, Opština Bar je obezbijedila predstavljanje biznisa koji su podržani od strane lokalne vlasti kroz programe usmjerene ka promociji preduzetništva i posebno, ženskog preduzetništva. Ovo je namijenjeno dodatnoj promociji, umrežavanju i razmjeni iskustava sa ostalim učesnicima, kao i potencijalnom povezivanju sa NCC Crna Gora.
Učešće NCC Crna Gora na konferenciji potvrđuje njenu stratešku ulogu u povezivanju istraživanja, obrazovanja i industrije, kao i u podsticanju digitalne i inovacione konkurentnosti u Crnoj Gori.
Program obuke o Digitalnoj Inovativnosti Kulturne Baštine, koji je pokrenuo Arctur (NCC Slovenija), ima za cilj da učesnicima iz Crne Gore omogući sticanje naprednih kompetencija u domenu digitalizacije kulturnog nasljeđa i Turizma 4.0. U okviru ove inicijative (dio projekta koordinisanog od strane UNIDO-a i crnogorskog Ministarstva turizma), predstavnici NCC Montenegro su se pridružili se kao aktivni učesnici, nastojeći da unaprijede kapacitete u digitalnom storytelling-u, 3D tehnologijama i modernom pristupu digitalizaciji i očuvanju kulturne baštine.
Obuka je usklađena sa misijom Turizma 4.0: korišćenjem tehnologija Industrije 4.0 (npr. 3D modelovanje, fotogrametrija, AR/VR, digitalni storytelling) za kreiranje obogaćenih turističkih iskustava, podsticanje konkurentnosti i podršku održivom turizmu zasnovanom na kulturnoj baštini. Kroz aktivno učešće, predstavnici NCC Crna Gora i ostali polaznici stekli su i konceptualno i praktično znanje o digitalnim alatima i metodologijama—od 3D snimanja do pripovijedanja i upravljanja digitalnim sadržajem, što im omogućava da podrže očuvanje digitalne baštine, imerzivno pripovijedanje i inovativne turističke proizvode.
Za NCC Crna Gora, ovo angažovanje nudi priliku da ojača svoju ulogu u regionalnim inicijativama Turizma 4.0, digitalizaciji kulturne baštine i inovativnim uprojektima, što dopunjuje njegovu postojeću ekspertizu u oblasti HPC/AI i digitalne akceleracije.
Nacionalni Centra Komptencija za HPC i AI održao je inicijalni sastanak sa direktorom Poslovnog Centra Bar, Ivanom Tomašević kako bi istražili mogućnosti podrške lokalnom digitalnom preduzetništvu, u skladu sa sve većim značajem napredne analitike podataka i HPC/AI servisa za konkurentnost, inovacije i održiv poslovni razvoj.
Poslovni Centar Bar je ključna regionalna institucija koja podstiče preduzetništvo, inovacije i rast start-upova i MSP-a pružajući usluge biznis inkubatora, savjetodavnu i mentorsku podršku, obuke i edukaciju, olakšavajući pristup institucionalnoj podršci i finansijskom kapitalu, koordinirajući lokalne razvojne inicijative i podržavajući projektnu saradnju sa nacionalnim i međunarodnim partnerima.
NCC Montenegro predstavio je svoj portfilio usluga, uključujući programe obuka, industrijske radionice, tehničku ekspertizu i pristup superkompjuterskim resursima kroz projekte EuroCC2/EuroCC4SEE. Diskusija je takođe istakla HPC/AI primjere uspješnih crnogorskih kompanija, zajedno sa inspirativnim use cases kao što su AI modeli za pametne turističke destinacije odredišta, podacima vođena optimizacija u preciznoj poljoprivredi i simulacije razvoja proizvoda za SMEs.
Obje strane razgovarale su o potrebama lokalnih industrija—uključujući turizam, poljoprivredu, pomorsku logistiku i kreativne industrije—i mogućnostima za saradnju. Dogovoreno je da se zajednički sprovode aktivnosti kao što su sektor-specifične industrijske radionice, podrška obukama za MSP-e i projekti usmjereni na jačanje regionalnih inovacionih kapaciteta i R&D inicijativa.
EuroCC sa zadovoljstvom objavljuje pokretanje novog HPC u Evropi Portala, razvijenog u okviru projekta CASTIEL2 i EuroCC mreže, u saradnji sa EuroHPC JU. Portal služi kao centralizirana platforma koja na jednom mjestu objedinjuje resurse, usluge i stručnost visokoperformansnog računarstva (HPC) koje finansira EU. Počevši od prvih ključnih projekata, portal će se postepeno širiti kako bi obuhvatio puni opseg evropskog HPC ekosistema, čineći superračunarstvo dostupnijim i povezanijim nego ikad prije. Portal okuplja Nacionalne centre za kompetencije (NCC), Evropske centre izvrsnosti (CoE) itd. i sveobuhvatan katalog ponuđenih obuka, događaja i usluga.
Predstavlja centralnu pristupna tačka za početnike i stručnjake, od istraživača do industrije, za pronalaženje:
uspješnih priča i primjera upotrebe
kurseva obuke i događaja
kodova i najboljih praksi
kompetencija: Stručna podrška i konsultacije
specijaliziranog HPC softvera
jačanje ekosistema superračunarstva za povećanje vidljivosti, dostupnosti i interakcije u cijeloj evropskoj HPC zajednici.
Portal HPC u Evropi objedinjuje resurse superračunarstva koje finansira EU u jednom centru, čineći projekte vidljivijim, obuku pristupačnijom, a saradnju u evropskoj HPC zajednici jačom nego ikad.
„Ovaj portal će učiniti evropsko HPC znanje, usluge i obuku pristupačnijim nego ikad“, rekao je Anders Jensen, izvršni direktor Zajedničkog preduzeća EuroHPC. „Osnažit će korisnike svih nivoa da se uključe u rastući evropski ekosistem superračunarstva.“
