NCC Admin, Autor HPC Montenegro

17.02.2026.17.02.2026.

PAID MNE predstavljen u EuroCC2/EuroCC4SEE Booklet-u uspješnih priča — Pametnije berzansko trgovanje uz superračunare

Sa ponosom ističemo PAID MNE, kao jednu od istaknutih uspješnih priča u EuroCC2 i EuroCC4SEE Booklet-u, koja pokazuje kako HPC transformiše finansijsku analitiku i algoritamsko trgovanje.

U središtu inovacija PAID MNE nalazi se PAID-T (Price Action Intelligent Detection Trading) — pametna platforma koja koristi napredne algoritme i AI/ML tehnologije kako bi se dinamički prilagođavala kretanjima na tržištu, optimizovala investicione strategije i upravljala rizikom sa većom preciznošću. Tradicionalni računarski sistemi brzo su dostigli svoja ograničenja. Kako bi obezbijedili potrebne performanse, tim je skalirao rješenje na LUMI supercomputer, jednu od najmoćnijih HPC infrastruktura u Evropi. Omogućavanjem multinodnog izvršavanja i raspodjele zadataka u realnom vremenu, PAID MNE je realizovao preko 1,2 miliona simulacija za manje od pet sati — proces koji je ranije trajao danima. Ovo ubrzanje sada omogućava obradu milijarde istorijskih transakcija u svega nekoliko sati, brzo prepoznavanje ključnih tržišnih obrazaca i optimizaciju startegija berzanskog trgovanja.

Ovo dostignuće, predstavljeno uz podršku EuroCC2/EuroCC4SEE projekta, jasno pokazuje kako superračunarstvo postaje snažan pokretač poslovnih inovacija. Razvojni put PAID-T inovativnog rješenja je jasan primjer kako HPC i AI zajedno mogu transformisati složene i kritične podatke u brže i profitabilnije odluke.

16.02.2026.16.02.2026.

DeepMark kompaniji odobreni GPU resursi putem AI Factory Playground pristupa

DeepMark je deep-tech startap koji razvija tehnologiju vodenih žigova zanovanu na učenju i tehnologiju otkrivanja porijekau za sadržaj generisan vještačkom inteligencijom. Ranije je koristio resurse EuroHPC JU nakon što je dobio jednogodišnji pristup Leonardo Booster particiji kroz Development poziv. DeepMark je iskoristio te resurse za napredovanje istraživanja i benchmarkinga naredne generacije vodenih žigova.

Kako se istraživanje produbljivalo, rasla je potreba za dodatnim računarskim resursima. Nakon konsultacija sa timom NCC Crne Gore sa Univerzitetu Crne Gore, DeepMark je podnio zahtjev za GPU resurse putem AI Factory Playground pristupa.

DeepMarku je dodijeljeno 5.000 GPU sati na Leonardo Booster particiji, sa pristupom odobrenim na tri mjeseca. Ova alokacija podržaće rad na robusnim, vodenim žigovima zasnovanim na učenju i na AI generisanom sadržaju —poboljšavajući otpornost na izmjene u stvarnom svijetu i AI transformacije, kao i jačanje porijekla i autentičnosti u velikom obimu. Sa ovom novom alokacijom, DeepMark će proširiti eksperimente i validaciju u realnim uslovima.

11.02.2026.11.02.2026.

Uhura Solutions dobio dodatne HPC resurse na superračunaru Leonardo

Projekat Uhura Solutions „Generativna AI platforma za inteligentnu automatizaciju procesa” dobio je pozitivnu evaluaciju i odobreno mu je produženje, uključujući 4.500 node-sati na Leonardo BOOSTER HPC sistemu u periodu od 12 mjeseci.

Dodatni HPC resursi podržaće kontinuirana istraživanja i razvoj kompanije Uhura Solutions u oblasti napredne generativne vještačke inteligencije i velikih jezičkih modela (LLM-ova) prilagođenih finansijskom sektoru. Koristeći najsavremenije računske mogućnosti sistema Leonardo, projekat će skalirati eksperimente sa manjih open-source modela na veće LLM-ove, omogućavajući dublja istraživanja tehnika optimizacije kao što su parametarski efikasno fino podešavanje (PEFT), kvantizacija, „pruning” i usklađivanje modela.

Platforma za inteligentnu automatizaciju procesa zasnovana na generativnoj AI integriše fino podešene LLM-ove, low-code razvoj i tokove automatizacije procesa kako bi značajno unaprijedila operativnu efikasnost, smanjila troškove i poboljšala korisničko iskustvo u finansijskim uslugama. Ključna prednost platforme je fokus na industrijski specifičan jezik i kontekst, uz podršku pažljivo kuriranih privatnih skupova podataka sa snažnim naglaskom na kvalitet podataka, privatnost i usklađenost sa propisima.

Ovo produženje i pristup Leonardo BOOSTER sistemu predstavljaju važnu prekretnicu za projekat. Dodatna računarska snaga omogućava kompaniji da pomjeri granice AI rješenja za finansijski domen i ubrza isporuku skalabilnih, produkciono spremnih rješenja za evropsko tržište.

10.02.2026.10.02.2026.

Multi-GPU AI Train the Trainer radionica

Multi-GPU AI Train the Trainer radionica organizovana je u periodu od 30. januara do 5. februara kao niz cjelodnevnih, intenzivnih predavanja, realizovanih uporedo sa standardnim kursevima iz oblasti vještačke inteligencije i multi-GPU računanja. Ova radionica je dopunila snažan tehnički fokus redovnog kursa posebnim edukativnim programom. Dok je redovni kurs bio usmjeren na praktične vještine izgradnje, skaliranja i optimizacije AI opterećenja na više GPU-ova, Train-the-Trainer program je bio posebno osmišljen da buduće predavače opremi znanjem i pedagoškim alatima neophodnim za efikasno prenošenje ovih tema. Kako samo mali broj HPC i AI centara širom Evrope nudi ovako specijalizovanu edukaciju, ovaj program doprinosi širenju mreže trenera i institucija sposobnih da realizuju visokokvalitetne AI i multi-GPU kurseve na nacionalnom i evropskom nivou. Istraživači iz Nacionalnog centra kompetencija (NCC) Crne Gore učestvovali su na ovom kursu, dodatno jačajući nacionalne kapacitete u oblasti napredne AI i multi-GPU obuke.

Tokom treninga, učesnici su stekli razumijevanje savremenih multi-GPU i distribuiranih AI tehnologija. Pod vođstvom instruktora, polaznici su se upoznali sa najsavremenijim alatima, okvirima i najboljim praksama za skaliranje AI opterećenja, nastavnim materijalima i praktičnim radom prilagođenim realizaciji sopstvenih kurseva. Predavanja su obuhvatila širok spektar tema, uključujući GPU arhitekture i pristup HPC infrastrukturi; osnove dubokog učenja i prelazak sa CPU- na GPU-bazirana opterećenja; distribuirano treniranje u PyTorch-u (Distributed Data Parallel, paralelizacija modela, PyTorch Lightning); velike jezičke modele, tehnike finog podešavanja i okvire kao što su Hugging Face Accelerate i DeepSpeed; kao i računarski vid, MLOps, Ray, Retrieval Augmented Generation (RAG) i podešavanje hiperparametara.

Trening je organizovan od strane NCC Poljska, NCC Holandija, NCC Mađarska, NCC Belgija, NCC Italija, NCC Finska, NCC Švedska, svih Nacionalnih centara kompetencija za visokoperformansno računanje, kao i CASTIEL2 i EuroCC2/EuroCC4SEE.

31.01.2026.31.01.2026.

NCC centri iz Italije, Danske i Crne Gore razmijenili iskustva u jačanju saradnje sa industrijom u oblastima HPC, HPDA i AI

NCC centri Crne Gore, Italije i Danske održali su online mentoring i twinning sesiju (30.01.2026) posvećenu razmjeni iskustava i dobrih praksi u uspostavljanju inicijalnih kontakata sa industrijom u oblastima HPC-a, HPDA-e i AI-a. Diskusija je bila fokusirana na praktične pristupe i naučene lekcije u angažovanju kompanija—posebno malih i srednjih preduzeća (MSP)— kao i na transformaciju NCC tehničke ekspertize i resursa u tržišno orijentisan servisni portfolio.

NCC centri su podijelili konkretne primjere mapiranja lokalnih ekosistema i saradnje sa ključnim nacionalnim akterima, strateškim partnerima i industrijskim posrednicima—uključujući privredne komore, industrijske klastere, digitalne agencije, naučno-tehnološke parkove, start-up inkubatore i akceleratore, kao i Evropske digitalne inovacione habove (EDIH)—u cilu produktivne interakcije sa kompanijama i liderima u industriji. Modeli saradnje, uključujući zajedničke radionice, edukativne aktivnosti i projektne inicijative, istaknuti su kao efikasna sredstva za unapređenje pristupa HPC i AI resursima, ekspertizi i finansijskoj podršci.

Tokom sesije takođe je istaknuta važnost kontinuirane NCC vidljivosti i koordinisanog anagažovanja u industrijskim zajednicama, kroz kanale kao što su LinkedIn, newsletter, aktivno učešće na ciljanim konferencijama i networking događajima, bitnih za promociju NCC usluga i primjenu naprednih digitalnih tehnologija HPC/AI u privredi.

25.12.2025.25.12.2025.

Trening događaj o praktičnom MPI programiranju uspješno završen

Dana 23. decembra 2025. godine, u prostorijama Elektrotehničkog fakulteta Univerziteta Crne Gore, NCC Montenegro (EuroCC) je uspješno organizovao praktičnu obuku o MPI programiranju u Pythonu koristeći biblioteku mpi4py. Događaj je učesnicima predstavio osnove paradigme razmjene poruka za sisteme sa distribuiranom memorijom i objasnio kako MPI standard omogućava skalabilne paralelne aplikacije koje se izvršavaju kroz više procesa.

Praktična obuka o MPI programiranju u Pythonu koristeći biblioteku mpi4py

Trening je kombinovao sažetu teoriju sa praktičnim demonstracijama. Pokrivene su ključne MPI koncepcije kao što su SPMD izvršavanje, komunikatori, rang i veličina procesa, kao i osnove komunikacije pomoću Send/Recv (uključujući oznake — „tags“ — i uobičajene obrasce komunikacije). Učesnici su takođe naučili kako da postave i pokrenu MPI programe koristeći mpiexec, provjere svoje okruženje i protumače ponašanje paralelnog izlaza.

Ključni dio sesije bio je detaljan primjer paralelizacije numeričkog proračuna korišćenjem trapezoidne formule za integraciju. Kroz ovaj studijski slučaj demonstrirano je dijeljenje radnog opterećenja među procesima i prikupljanje parcijalnih rezultata, uz diskusiju o tipičnim performansama, kao što su troškovi sinhronizacije i potencijalna uska grla na korijenskom procesu.

23.12.2025.23.12.2025.

Train the Trainers@ NCC Montenegro: Agentic AI – od osnovnog koncepta do primjene u realnom okruženju

Agentic AI se sve više prepoznaje kao snažan pokretač digitalne transformacije nove generacije, poslovne automatizacije i donošenja odluka u realnom vremenu. Za razliku od tradicionalnih AI rješenja, Agentic AI sistemi funkcionišu kao autonomni, ciljno orijentisani agenti, sposobni da planiraju, zaključuju i prilagođavaju se tokom vremena, donose odluke bez kontinuirane ljudske intervencije i sarađuju sa alatima, sistemima i dinamičnim okruženjima. Prepoznajući rastući značaj ovih tehnologija, NCC Montenegro je organizovao Train the Trainers radionicu za NCC članove, sa fokusom na primjenu Agentic AI u industrijama dominantno vođenim korisničkim iskustvom.

Train the Trainers@ NCC Montenegro

Radionicu je realizovao NCC predstavnik, dr Armin Alibasic, koji je spojio akademsku i industrijsku ekspertizu sa međunarodnim i interdisciplinarnim iskustvom stečenim u automobilskoj, avio i industriji tematskih parkova. Tokom sesije istaknut je potencijal analitike u realnom vremenu zasnovane na Agentic AI, uz demonstraciju načina na koji autonomna inteligencija može podržati trenutno, podacima vođeno donošenje odluka. Ovi koncepti su ilustrovani kroz stvarne industrijske primjere i praktičnu demonstraciju na platformi Databricks, vodećoj Data & AI platformi.

Train the Trainers pristup obuhvatio je dvije komplementarne dimenzije. Prva je usmjerena na jačanje kapaciteta, kroz strukturirano i detaljno razumijevanje koncepta Agentic AI, sistemske arhitekture, potrebnih vještina i alata, kao i ključnih izazova povezanih sa dizajnom i implementacijom AI rješenja zasnovanih na agentima. Polazne osnove su komplementirane poslovno orijentisanim studijama slučaja, čime je obezbijeđena jasna veza između teorijskih principa i industrijske prakse. Druga dimenzija bila je usmjerena na prenos znanja, kroz razvoj kompetencija potrebnih za dizajniranje, prilagođavanje i realizaciju kvalitetnih trening aktivnosti namijenjenih SME, složenim organizacionim sistemima i strateškim donosiocima odluka.

Obukom trenera sa tehničkim znanjem i trenerskim vještinama, NCC Montenegro obezbjeđuje da se znanje o Agentic AI efikasno skalira i transformiše u konkretnu poslovnu vrijednost za industriju, mala i srednja preduzeća i širi ekosistem digitalnih inovacija.