HPC Montenegro - Page 11 of 33 - Nacionalni centar kompetencija za računarstvo visokih performansi

22.07.2025.

Konsultacije u oblasti vještačke inteligencije i HPC-a u medicinskoj dijagnostici: Posjeta Poliklinici Filipović

U okviru aktivnosti projekta EuroCC2, predstavnici Nacionalnog centra za kompetencije za visokoperformantno računarstvo (NCC) Crne Gore, koji djeluje pri Univerzitetu Donja Gorica (UDG), posjetili su privatnu zdravstvenu ustanovu Poliklinika Filipović u Podgorici. Tokom posjete, tim NCC-a razgovarao je sa dr Vericom Stanišić, specijalistkinjom radiologije, o mogućnostima saradnje u primjeni visokoperformantnog računarstva (HPC) i vještačke inteligencije (AI) u medicinskoj dijagnostici.

Cilj sastanka bio je upoznavanje ustanove sa misijom EuroCC2 projekta, kao i razmatranje mogućnosti da se savremene računarske tehnologije primijene u analizi medicinskih slika, posebno u kontekstu prevencije i ranog otkrivanja karcinoma dojke. Tim NCC-a je predstavio dostupne nacionalne i evropske resurse iz oblasti HPC-a i AI-a, kao i primjere njihove primjene u medicinskoj analizi podataka.

Domaćini su predstavili rad Poliklinike Filipović i demonstrirali dio savremene dijagnostičke opreme kojom raspolažu, uključujući digitalnu mamografiju, ultrazvuk, i elastografiju — ključne metode za pravovremeno otkrivanje i praćenje bolesti dojke. Ove metode se oslanjaju na stručni kadar i modernu infrastrukturu, što predstavlja kvalitetnu osnovu za kliničku primjenu inovacija.

Sastanak je završen izraženom obostranom spremnošću za buduću saradnju, uključujući definisanje zajedničkih pilot projekata u oblasti AI podrške analizi medicinskih slika. Planiran je i naredni sastanak, na kojem će učestvovati prošireni timovi sa obje strane, kako bi se dogovorili naredni koraci.

Ova posjeta predstavlja još jedan važan korak ka povezivanju HPC/AI zajednice i zdravstvenog sektora u Crnoj Gori, otvarajući prostor za inovacije koje donose korist i ljekarima i pacijentima.

21.07.2025.22.07.2025.

FFplus otvoreni poziv za projekte: Poslovni eksperimenti

FFplus (Fortissimo plus), evropska inicijativa koja ističe i promoviše usvajanje visokoperformansnog računarstva (HPC) od strane malih i srednjih preduzeća i startupova širom Evrope, objavila je svoj drugi otvoreni poziv za finansiranje poslovnih eksperimenata.

Ključni detalji poziva:

Rok za podnošenje prijava: 26. august 2025. u 17:00 sati po lokalnom vremenu u Briselu
Očekivano trajanje eksperimenata: maksimalno 15 mjeseci sa ciljanim početkom 1. januara 2026. godine
Okvirne ukupne budžete za finansiranje svih podprojekata u okviru ovog poziva iznose 4 miliona eura.

Ova objava je drugi poziv za projekte koji se bave usvajanjem HPC-a od strane malih i srednjih preduzeća kako bi se riješili specifični poslovni izazovi onih koji prethodno nisu koristili ili imali iskustva sa HPC uslugama. Rezultirajući podprojekti će izvoditi “poslovne eksperimente” (također se nazivaju eksperimenti) koji bi trebali pokazati širem evropskom ekosistemu malih i srednjih preduzeća da usvajanje HPC-a rješava poslovne izazove i dovodi do pozitivnog poslovnog uticaja kroz korištenje i primjenu računarskih metoda zasnovanih na HPC-u. Stoga su njihovi ključni rezultati priče o uspjehu koje promoviraju, komuniciraju i šire poslovni utjecaj primjene HPC-a na ekosistem malih i srednjih preduzeća.

Traže se prijedlozi koji se bave poslovnim izazovima malih i srednjih preduzeća iz različitih oblasti, pri čemu će se prioritet dati malim i srednjim preduzećima čije će usvajanje naprednih HPC usluga stvoriti najveći poslovni utjicaj. Mala i srednja preduzeća s akademskim fokusom ili aktivnostima s potencijalnim utjicajem samo na dugi rok nisu obuhvaćena pozivom.

Više informacija: https://www.ffplus-project.eu/en/open-call/business-experiments/

18.07.2025.18.07.2025.

Konsultacije sa kompanijom Five Grupa o pripremi izvještaja i novoj projektnoj aplikaciji

Članovi tima NCC Crna Gore, prof. dr Enis Kočan i doc. dr Luka Filipović, su posjetili kompaniju Five Grupa 18. jula 2025. godine. Na ovom sastanku je predstavljena forma izvještaja za Benchmark projekte i data su uputstva kompaniji Five Grupa kako da pripreme i popune taj izvještaj, pošto period korišćenja dobijenih resursa na Leonardo HPC-u za ovu kompaniju ističe krajem jula mjeseca. Članovi tima NCC Crne Gore su takođe održali konsultacije sa ovom kompanijom o narednim koracima u pripremi nove projektne aplikacije. Na osnovu predstavljenog projektnog predloga i procijenjenih potreba kompanije Five Grupa, preporučeno je da nakon slanja izvještaja za Benchmark projekat, pripreme aplikaciju za Development otvoreni poziv za korišćenje HPC resursa.

16.07.2025.16.07.2025.

Podrška mladim istraživačima sa Elektrotehničkog fakulteta

Tim NCC Crne Gore, sa Univerziteta Crne Gore (UCG) se redovno sastaje i sarađuje sa raznim istraživačkim grupama unutar univerziteta. Na taj način prate nove istraživačke projekte, nove istraživačke pravce, a posebno sa teme kojima se bave mladi istraživači. Kao rezultat toga, identifikovana je potreba za HPC resursima za master istraživanje koje sprovode dva asistenta na Elektrotehničkom fakultetu UCG-a, pod mentorstvom docenta Miloša Brajovića.

Njihovo istraživanje se bavi grafovskim neuronskim mrežama (GNN), sa posebnim fokusom na reprezentaciju podataka, interpretabilnost i skalabilnost za složene naučne skupove podataka. GNN su pokazale izuzetan potencijal u modeliranju relacijskih i strukturiranih podataka u različitim domenima, uključujući fiziku, hemiju, biologiju i računarski vid. Međutim, uprkos njihovoj prediktivnoj moći, njihova priroda “crne kutije” predstavlja izazove u smislu objašnjivosti i pouzdanosti, posebno u kritičnim primjenama kao što su naučna otkrića i inženjerstvo.

Da bi se izvršila analiza najsavremenijih GNN arhitektura, procijenile njihove performanse i skalabilnost, te razvili i testirali novi GNN modeli i tehnike interpretacije za aplikacije zasnovane na grafovima, ova dva istraživača će trebati pristup HPC resursima. Stoga ih je tim NCC Crne Gore podržao u pripremi i podnošenju prijave za poziv za razvoj kako bi dobili pristup Leonardo HPC-u. Kao rezultat toga, dobili su pristup Leonardo Booster particiji, osiguravajući 4500 radnih sati za svoja istraživanja.

07.07.2025.22.07.2025.

Saradnja sa NVIDIA, OpenACC i šest NCC-ova

U saradnji sa NVIDIA i organizacijom OpenACC, grupa Nacionalnih centara za kompetencije iz Austrije, Češke, Njemačke, Crne Gore, Poljske, Slovenije i Švedske organizovala je nekoliko Bootcamp-ova za evropsku HPC i AI korisničku zajednicu.

Studenti i istraživači sa UDG-a i UoM-a, entuzijasti i stručnjaci iz industrije u oblastima HPC-a i vještačke inteligencije, zajedno sa stotinama učesnika iz cijele Evrope, pohađali su kurseve o paralelnom programiranju (N-Ways-GPU i Multi-GPU) i AI (AI 4 science i AI profiling). Istraživači iz Crne Gore su učestovali kao TA asistenti.

Kao jedan od događaja, sa zadovoljstvom najavljujemo OpenAI Hackathon, koji će se održati od 14. do 23. oktobra 2025. godine. Događaj vode NVIDIA i OpenACC, zajedno sa EuroCC NCC Austrije, Njemačke i Poljske. Otvoreni AI hakatoni su višednevni, intenzivni praktični događaji osmišljeni da pomognu inženjerima vještačke inteligencije i mašinskog učenja da ubrzaju, optimizuju i skaliraju svoje projekte iz stvarnog svijeta koristeći najnovije tehnologije. Događaj spaja timove učesnika sa stručnim mentorima kako bi poboljšali performanse, efikasnost i skalabilnost svojih aplikacija koristeći najsavremenije programske modele, biblioteke i alate. Bez obzira da li radite na dubokom učenju, analitici podataka ili optimizaciji modela, ovaj hakaton pruža jedinstvenu priliku da se pomjere granice inovacija korištenjem napredne infrastrukture vještačke inteligencije i mašinskog učenja.

Važni datumi

05. avgust 2025. – Rok za prijavu
Avgust/Septembar 2025. – Obavještenje o prihvatanju
14.–23.10.2025., 09:00 – 17:00 CEST, Hakaton ONLINE (koristeći Zoom)

Više informacija, dnevni red i registracija na LINK-u.

29.06.2025.29.06.2025.

Odbrana master rada: Razvoj Edge/AI aplikacija uz podršku HPC-a

Kandidat Elvis Taruh uspješno je odbranio master rad pod nazivom “Razvoj Edge/AI aplikacija uz podršku HPC-a” na Fakultetu za informacione sisteme i tehnologije Univerziteta Donja Gorica.

APSTRAKT – Efikasnost treniranja modela vještačke inteligencije (AI) postaje glavni faktor u savremenim istraživanjima, naročito kada su u pitanju kompleksni sistemi koji zahtijevaju veliku računarsku snagu. Ovaj rad istražuje kako primjena računarstva visokih performansi (HPC) i Edge uređaja može optimizovati proces treniranja AI modela, smanjujući vrijeme obrade i poboljšavajući efikasnost. Kroz eksperimentali pristup, analizirano je treniranje AI modela na tri različite platforme. Lokalni računar, Google Colab i HPC klaster na Univerzitetu Donja Gorica. Kao praktičan primjer, korišćena je detekcija stoke. Poređenjem vremena treniranja, potrošnje memorije i preciznosti modela, istraživanje pokazuje kako HPC klasteri značajno ubrzavaju proces obuke u odnosu na klasične metode, dok edge uređaji omogućavaju bržu analizu podataka u realnom vremenu.

Prisustvovalo je oko 30 ljudi. Ovo je bila mala proslava za projekte EuroCC2 i EuroCC4SEE.

29.06.2025.29.06.2025.

Odbrana master rada: AI tutor uz primjenu LLM modela i HPC tehnologija

Kandidat Arnad Lekić uspješno je odbranio master rad pod nazivom “Razvoj AI tutora koristeći velike jezičke modele i HPC” na Fakultetu za informacione sisteme i tehnologije Univerziteta Donja Gorica. I ova teza je urađena u kontekstu i uz podršku EuroCC2 i EuroCC4SEE projekata.

APSTRAKT – Ovaj rad se bavi razvojem personalizovanog AI tutora korišćenjem velikih jezičkih modela (LLM), sa posebnim fokusom na LLaMA arhitekturu i primjenu High-Performance Computing (HPC) resursa. U okviru istraživanja, realizovan je proces preuzimanja, postavljanja i evaluacije otvorenog LLaMA modela, sa ciljem da se razvije sistem sposoban za automatsko ocjenjivanje testova. Poseban akcenat je stavljen na efikasnost i mogućnosti treniranja modela u lokalnim uslovima koristeći dostupne računarske nodove, uz poređenje sa cloud rješenjima poput Google Colab-a. Pored tehničke realizacije, razmatrani su i etički izazovi primjene generativne AI u obrazovanju. Kroz eksperimentalnu analizu pokazano je da se otvoreni modeli mogu prilagoditi i koristiti za obrazovne svrhe, uz mogućnost proširenja na ocjenjivanje različitih tipova ispita i generisanje edukativnih sadržaja. Rad daje smjernice za budući razvoj sistema koji bi koristio naprednije multimodalne modele za složenije zadatke.