Kako je planirano, pozvano predavanje „Upravljanje rizicima u budućoj široko rasprostranjenoj elektrifikaciji“ koje je održao prof. Mladen Kezunovic održano je 25. oktobra 2024. godine u Preduzetničkom gnijezdu na UDG-u. Bilo je prisutno preko 60 učesnika, uključujući studente, akademike sa crnogorskih univerziteta i predstavnike industrije. Ova radionica je organizovana u okviru projekta HPC4S3ME i podržana od strane EUROCC NCC Montenegro tima.
Koji su rizici? Metodologija za upravljanje rizicima i njihovo ublažavanje? Koje podatke imamo i kako upravljamo svim tim podacima? Kako AI/ML uz podršku HPC-a može pomoći?
Dr. Mladen Kezunovic je istaknuti profesor na Texas A&M univerzitetu sa preko 35 godina iskustva u elektroenergetici. Globalno priznat, dr. Kezunovic je autor preko 600 radova i konsultant za više od 50 kompanija širom svijeta. Njegova obimna istraživanja i doprinos industriji, naročito u modelovanju kvarova, analitici podataka i pametnim mrežama, donijeli su mu status IEEE Life Fellow i priznanje Nacionalne akademije inženjerstva SAD.
prof. Kezunovic from Texas A&M gave presentation on a nove approach to Risk managemement in energy sectorThe workshop took place on 25 october at UDGOver 60 people attendedHow AI/ML supported by HPC can help mitigate risk in energy sector?
Dinamična digitalna transformacija, usvajanje najsavremenijih tehnologija i razvoj inovativnih poslovnih modela pružaju Crnoj Gori stratešku priliku da unaprijedi svoj turistički sektor kroz rješenja zasnovana na podacima i vještačkoj inteligenciji. NCC Crna Gora pokreće saradnju sa lokalnim opštinama i turističkim organizacijama na inicijativama projekta Tourism 4.0, sa ciljem optimizacije korisničkog iskustva, razvoja pametnog upravljanja destinacijama i promocije održivog turizma.
Korišćenjem tehnologija nove generacije kao što su IoT, kompjuterska vizija, Big Data, vještačka inteligencija, mašinsko učenje i računari visokih performansi, NCC Crna Gora u saradnji sa visokotehnološkim malim i srednjim preduzećem i lokalnom opštinom, priprema projektnu inicijativu za analitiku u realnom vremenu i prediktivne uvide vezane za dinamiku i trendove u turizmu, kako bi se obezbijedile višestruke koristi za javne uprave, turističke organizacije, kulturne institucije i lokalna preduzeća.
Prihvatanjem novih tehnologija, napredne analitike podataka i inteligentnog modeliranja, ključni donosioci odluka i akteri u turizmu mogu ostvariti višestruke koristi. Te koristi uključuju donošenje odluka zasnovanih na podacima, proaktivno upravljanje turističkim destinacijama/atrakcijama, efikasnu raspodjelu resursa i planiranje kapaciteta, bolju zaštitu/valorizaciju kulturne baštine/lokaliteta, povećano zadovoljstvo i angažovanje posjetilaca, prilagođene ponude i ciljani marketing od strane lokalnih preduzeća, kao i unaprijeđene strategije turizma tokom cijele godine. Kreiranjem skalabilne i kolaborativne platforme za pametno upravljanje turizmom, konačno se doprinosi atraktivnosti i konkurentnosti turističkih destinacija Crne Gore.
AI konferencija, koju je organizovala Svjetska banka 24–25. septembra 2024. godine u Budvi, Crna Gora, okupila je globalne stručnjake iz oblasti vještačke inteligencije, donosioce politika i predstavnike javnog sektora i akademske zajednice s ciljem razmatranja integracije AI tehnologija u nacionalne strategije/politike, rad vlade i javne usluge. Predstavnici NCC Crna Gora aktivno su učestvovali u dvodnevnim radionicama, učestvujući u diskusijama o mogućnostima, izazovima i praktičnim slučajevima primjene AI u javnoj upravi. Poseban akcenat stavili su na značaj digitalnog osnaživanja i stručnosti u oblasti AI, potrebu za repozitorijumima podataka i politikama otvorenih podataka, kao i na uspostavljanje infrastrukture za napredno računanje. NCC je predstavio svoje aktivnosti i napore u razvoju HPC/AI ekosistema u Crnoj Gori.
Mr Marash Dukaj, ministar javne uprave, održao je uvodno obraćanje u kojem je prepoznao neophodnost vještačke inteligencije i njen potencijal za unapređenje javne uprave, ekonomski razvoj i društveni napredak. Istakao je da AI može unaprijediti živote građana kroz personalizovane usluge, efikasnije upravljanje resursima, optimizaciju poslovnih procesa i nove prilike za inovacije. Ministarstvo javne uprave, u partnerstvu sa Svjetskom bankom kroz projekat BEST, radi na izradi strateške mape puta za usvajanje AI tehnologija u Crnoj Gori.
Dr Keegan McBride, predavač iz oblasti vještačke inteligencije, vlade i politika na Oxford Internet Institute, predstavio je osnovne AI koncepte relevantne za implementaciju u javnom sektoru. Barbara Ubaldi, rukovoditeljka Jedinice za digitalnu upravu i podatke pri OECD, podijelila je uvide iz AI strategija u zemljama članicama OECD-a, naglašavajući primjere upotrebe AI u javnom sektoru i naučene lekcije. AI ekspert Varun Hemachandran predstavio je praktične primjere AI u kontekstu rada vlade, dok je Divya Siddarth, izvršna direktorka organizacije Collective Intelligence Project, naglasila ključnu ulogu uključivanja svih relevantnih aktera u razvoj AI sistema.
Učesnici su učestvovali u radnim grupama i sesijama razmjene ideja fokusiranim na kreiranje nacionalne AI strategije, formiranje temelja za AI upravljanje i razmatranje potencijalnih izazova u javnim uslugama, poreskoj politici i digitalnom zdravstvu. Konferencija je pružila dinamičnu platformu za diskusiju o strateškim, transparentnim i odgovornim pristupima integraciji AI u javni sektor, uz razmjenu znanja, uvida i umrežavanje koje doprinosi razvoju AI agende Crne Gore.
NCC Crna Gora sa ponosom najavljuje saradnju sa DigitalSmart i Recrewty na primjeni HPC i AI tehnologija za unapređenje upravljanja ljudskim resursima u kompanijama. Ovo partnerstvo okuplja vodeće stručnjake iz oblasti HPC-a, vještačke inteligencije i HR tehnologija kako bi se razvila inovativna rješenja prilagođena industriji ljudskih resursa. Ova inicijativa koristi HPC za razvoj skalabilnih i efikasnih AI modela koji unapređuju HR procese kao što su zapošljavanje, psihometrijska testiranja i donošenje odluka. Recrewty, sa ambicijom da razvije HR rješenja vođena vještačkom inteligencijom, fokusiraće se na integraciju algoritama mašinskog učenja radi poboljšanog procesiranja HR aplikacija. DigitalSmart će doprinijeti svojim znanjem iz oblasti digitalne transformacije i pametnih tehnologija kako bi se osiguralo da novi model bude robustan i sposoban da odgovori na zahtjeve savremenog HR menadžmenta.
Collaboration aimed at the use of HPC and AI tools to advance HR processes
Ključni rezultati ove saradnje uključuju optimizovane AI modele koji efikasnije obrađuju velike HR datasetove uz pomoć HPC-a, skalabilna HR rješenja dizajnirana prema potrebama kompanija, poboljšane kapacitete obrade podataka radi unapređenja donošenja odluka u zapošljavanju i drugim HR oblastima, kao i lokalni i regionalni uticaj kroz razvoj alata prilagođenih nedovoljno zastupljenim jezicima i tržištima. Ovaj projekat je u skladu sa misijom NCC Crna Gora da podstakne tehnološke inovacije u regionu i ističe rastući značaj HPC i AI tehnologija u transformaciji upravljanja ljudskim resursima u različitim industrijama.
Nova brošura uspješnih priča EuroCC 2024, kreirana u saradnji između CASTIEL-a i Nacionalnih centara kompetencija (NCC), sada je dostupna online!
Uspješne priče predstavljene u brošuri EuroCC 2024 obuhvataju širok spektar sektora, uključujući:
IT i softver
Prirodne nauke i aeronautiku
Životnu sredinu, energiju i poljoprivredu
Farmaciju i medicinu
Proizvodnju i inženjering
Finansije i mobilnost
Javni sektor i komunikacije
Ove priče prikazuju postignuća i inovacije u različitim industrijama, ističući širok uticaj EuroCC inicijativa.
Jedna od istaknutih priča odnosi se na saradnju između NCC Crna Gora i crnogorske kompanije Fleka, kroz projekat „Personalizovana softverska rješenja za bankarstvo“. Ovo partnerstvo pokazuje kako lokalne inovacije mogu kreirati prilagođene ML predikcije za bankarski sektor i personalizovani fintech sektor.
Otkrijte inspirativne uspješne priče koje prikazuju inovativna dostignuća širom Evrope.
Ova saradnja, koju je pokrenula Inovativa, startap kompanija specijalizovana za veb programiranje zainteresovana za razvoj zasnovan na vještačkoj inteligenciji, fokusira se na korišćenje Generativne AI (GenAI) i različitih velikih jezičkih modela (LLM) kako bi se revolucionisao veb dizajn kroz automatizaciju ključnih elemenata kao što su kreiranje landing stranica, generisanje dinamičkog sadržaja, responzivni dizajn i optimizacija korisničkog interfejsa.
Istraživanje ima za cilj da procijeni efikasnost komercijalnih i open-source AI alata, upoređujući njihove mogućnosti i performanse na različitim skalama. Dodatno, projekat istražuje potencijal za direktnu AI implementaciju unutar internet pregledača, nudeći pristupačniji i jednostavniji pristup razvoju veb sajtova. Korišćenjem snage AI i HPC tehnologija, projekat teži da demokratizuje napredne tehnike veb razvoja, učineći ih dostupnim širem krugu programera i preduzeća, i podstičući novu eru saradnje između ljudi i vještačke inteligencije u kreiranju digitalnog sadržaja.
Kao zajednička inicijativa akademskih institucija i industrijskih partnera, ova saradnja koristi tehničku ekspertizu Fakulteta za informacione sisteme i tehnologije Univerziteta Donja Gorica (FIST/UDG), koji predvodi analizu u oblasti vještačke inteligencije i mašinskog učenja. U međuvremenu, praktično testiranje, implementaciju i ekonomsku evaluaciju sprovode stručnjaci iz industrije. Računari visokih performansi (HPC) igraju ključnu ulogu u upravljanju računarskim zahtjevima evaluacije naprednih AI modela. Ova saradnja ističe integraciju AI istraživanja sa primjenom u stvarnom svijetu, sa ciljem unapređenja efikasnosti i inovacija u praksama razvoja veb sadržaja.
U saradnji sa Nacionalnim centrom kompetencija Crna Gora (NCC Crna Gora), Univerzitetom Donja Gorica (UDG) i Univerzitetom Crne Gore (UCG), kompanija DigitalSmart je uspješno započela razvoj novog modela koji koristi napredne tehnologije računara visokih performansi (HPC). Ovo partnerstvo predstavlja važan korak ka primjeni HPC resursa za rješavanje složenih problema i unapređenje akademskih i industrijskih procesa u Crnoj Gori.
Novi model je osmišljen da optimizuje obradu podataka, pružajući brža i efikasnija rješenja za istraživanje i razvoj u oblasti generativne vještačke inteligencije. Korišćenje HPC tehnologija u ovom kontekstu omogućava veću skalabilnost i preciznost u analizi i obradi velikih skupova podataka.
Eksperiment je uspješno prijavljen kroz Fortissimo poziv, otvarajući put ka daljoj validaciji i primjeni ovog modela na međunarodnom nivou.
