NCC Montenegro je 13–14. decembra bio domaćin EuroCC4SEE Foruma posvećenog inovacijama u poslovanju uz podršku superračunarstva (HPC) i vještačke inteligencije (AI). Događaj je okupio predstavnike akademske zajednice, privrede, javnog sektora i startap ekosistema s ciljem jačanja nacionalnih kapaciteta i podsticanja digitalne transformacije Crne Gore.
Uvodno obraćanje prof. Boža Krstajića ispred NCC MontenegroDruženbje i umrežavanje tokom pauza
Tokom dvodnevnog programa predstavljeni su primjeri primjene HPC i AI tehnologija kroz Proof-of-Concept demonstracije u oblastima energetike, poljoprivrede, zdravstva i mobilnosti, kao i diskusije o inovacionim politikama, MLOps pristupima, razvoju vještina i saradnji između biznisa i akademije.
Diskusije su bile fokusirane na inovacije na bazi AI i HPC i PoC demonstracijePoC (proof-of-concept) prezentacije su bile bazirane na kolaboraciji akademije i industije
Forum je dodatno istakao značaj regionalne i evropske saradnje, mogućnosti finansiranja iz EU programa i buduće aktivnosti u okviru EuroCC4SEE mreže, doprinoseći jačanju pozicije Crne Gore u regionalnom HPC/AI ekosistemu. Zbornik radova sa kratkom elaboracijom svih obrađenih tema biće dostupan na sajtu projekta.
Druga nacionalna konferencija „AI DIREKTNO: Crna Gora u vrijeme AI izazova“ održana je 3. decembra 2025. godine u Naučno-tehnološkom parku Crne Gore i okupila je ključne predstavnike Vlade, akademske zajednice, zdravstvenih institucija, privrede i inovacionog ekosistema. Konferenciju su organizovali Asocijacija menadžera Crne Gore (AMM), Akademija AMM-a i Naučno-tehnološki park Crne Gore.
NCC Montenegro je imao aktivno učešće tokom cijelog događaja, doprinosеći diskusijama o jačanju nacionalnog AI ekosistema, odgovornoj primjeni naprednih tehnologija i značaju visokoperformansnog računarstva (HPC) za potrebe istraživanja, inovacija i industrije. Predstavnici povezani sa NCC-om učestvovali su u panelima koji su se bavili praktičnim uticajem AI tehnologija, digitalnom transformacijom i prilikama koje AI donosi različitim sektorima.
Panel je uključivao članove NCC tima i predstavnike kompanija koje već koriste EuroHPC resurse.
Posebno zapaženo učešće ostvareno je na panelu „Nova era poslovanja – kako AI mijenja pravila igre“, gdje je prof. dr Tomo Popović (Univerzitet Donja Gorica & NCC Crne Gore) govorio o primjeni AI rješenja u stvarnim okruženjima, sve većoj potrebi za skalabilnim HPC resursima i važnosti izgradnje interdisciplinarnih timova za razvoj pouzdanih AI sistema. Panel je donio i vrijedne uvide iz industrije o novim poslovnim modelima i AI-driven inovacijama. Agenda je dostupna na [link].
Važan doprinos iz NCC zajednice dao je i mr Milutin Pavićević, asistent na UDG-u i osnivač start-upa Zuno, koji je učestvovao u panelu „Primjena AI u obrazovanju, zdravstvu i drugim djelatnostima.“ Istakao je izazove sa kojima se start-apovi suočavaju prilikom razvoja AI proizvoda, kao i značaj nacionalne digitalne infrastrukture i podrške istraživačkih institucija u ranim fazama inovacija.
Učešće u panelu fokusiranom na AI u medicini
Konferencija je uključivala i razgovor sa Predsjednikom Vlade, panele posvećene bankarstvu, zdravstvu i obrazovanju, kao i strateške uvide sve veće zajednice profesionalaca i inovatora iz oblasti AI u Crnoj Gori. Učešćem na ovom događaju, NCC Crne Gore dodatno je potvrdio svoju misiju jačanja kapaciteta za primjenu AI i HPC tehnologija, unapređenje znanja i razvoj inovacionog ekosistema usklađenog sa evropskim standardima.
Konferencija je uključivala i razgovor sa Predsjednikom Vlade
Na XIV Konferenciji o ekonomiji „Montenegro 2025“, koju je organizovala Privredna komora Crne Gore u Budvi, predstavljeni su servisi, aktivnosti i rezultati projekta EUROCC / NCC Montenegro. Ovogodišnja tema konferencije bila je „Ekonomije regiona u izazovima današnjice“, a događaj je okupio više od 400 učesnica i učesnika iz Crne Gore, regiona i Evropske unije — predstavnike privrede, institucija i akademske zajednice.
Tokom panela „Digitalna transformacija – gdje smo, a gdje trebamo biti“, učesnicama i učesnicima je detaljno predstavljen projekat EUROCC / NCC Montenegro, koji aktivno doprinosi digitalnoj transformaciji i razvoju inovacionih kapaciteta Crne Gore kroz mrežu servisa i ekspertizu u oblastima računanja visokih performansi (HPC), vještačke inteligencije (AI) i obrade podataka.
Panel je otvorio važnu diskusiju o tome gdje se Crna Gora trenutno nalazi na putu digitalnog razvoja i koji su ključni koraci ka izgradnji modernog, povezanog i tehnološki naprednog društva. Poseban akcenat stavljen je na ulogu NCC Montenegro u jačanju saradnje između akademske zajednice, privrede i javnog sektora, te u izgradnji održivog digitalnog ekosistema.
Diskusija se nadovezala na video-prikaz aktivnosti projekta EUROCC / NCC Montenegro, koji je istakao konkretne primjere dobre prakse, ostvarene rezultate i dostupne servise za istraživače, institucije i privredu.
Učešće NCC Montenegro na konferenciji potvrdilo je njegovu stratešku ulogu u povezivanju istraživačkih, obrazovnih i industrijskih aktera, kao i u podsticanju digitalne i inovacione konkurentnosti Crne Gore.
Privredna komora Crne Gore, zajedno sa partnerima iz konzorcijuma MontEENegro – uključujući Ministarstvo za regionalni razvoj i saradnju sa NVO, Mašinski fakultet Univerziteta Crne Gore i Biznis start-up centar Bar, organizovala je regionalnu konferenciju FINNO 2025 – Digitalno. Zeleno. Održivo., koja se održala 15. oktobra 2025. godine u Budvi.
FINNO je regionalna inicijativa posvećena jačanju inovacija, konkurentnosti malih i srednjih preduzeća (MSP) i pristupu evropskim mrežama i fondovima, razvijena u okviru Enterprise Europe Network (EEN). Ova konferencija okupila je ključne aktere inovacionog ekosistema, kreatore politika, MSP, osnivače startapova, istraživače, poslovne asocijacije i partnere iz EEN mreže iz cijelog regiona Zapadnog Balkana i Evrope.
Program konferencije otvorili su Mirsada Bošnjak, državna sekretarka u Ministarstvu regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa nevladinim organizacijama; dr Nina Drakić, predsjednica Privredne komore Crne Gore; Muriel De Grande, voditeljka programa Enterprise Europe Network pri Evropskoj komisiji i prof. dr Radoje Vujadinović, dekan Mašinskog fakulteta Univerziteta Crne Gore.
Prvi panel, „Digitalna transformacija MSP – Izazovi i rješenja“, istakao je uticaj novih tehnologija na digitalne kapacitete i kompetencije, transfer znanja i tehnologija, digitalno preduzetništvo i inovativne poslovne modele. Predstavnik NCC Montenegro predstavio je portofolio usluga i treninga centra, dijeleći praktična iskustva saradnje sa industrijom, MSP i startapovima u primjeni HPC i AI tehnologija za optimizaciju poslovnih procesa, razvoj inovativnih proizvoda i unapređenje digitalne konkurentnosti.
Pored prvog panela, FINNO 2025 je obuhvatio teme kao što su jačanje inovacionog ekosistema, sinergija evropskih projekata, zelena tranzicija i cirkularna ekonomija. Učesnici su takođe imali priliku da se uključe u B2B sastanke sa regionalnim i evropskim partnerima, startapovima, inovacionim centrima i istraživačkim organizacijama.
Kroz svoje učešće, NCC Montenegro je naglasio svoju doprinos digitalnoj akceleraciji i inovacijama, ističući potencijal HPC i AI usluga i podrške koju centar pruža MSP, doprinoseći pametnom i održivom rastu u Crnoj Gori i regionu Zapadnog Balkana.
Jubilarna 30. međunarodna konferencija INFORMACIONE TEHNOLOGIJE 2026 održaće se od 24. do 28. februara 2026. godine u Podgorici i na Žabljaku. Svečana akademija povodom jubileja biće upriličena u Podgorici 24. februara, a radni dio konferencije će se nastaviti od 25. do 28. februara na Žabljaku. Na Konferenciji će biti organizovana predavanja i rasprave na okruglim stolovima o trendovima razvoja informaciono-komunikacionih tehnologija u svijetu, kao i aktuelnim zbivanjima iz ove oblasti u Crnoj Gori. U dogovoru sa Organizacionim odborom Konferencije, zainteresovane institucije mogu organizovati prezentacije svojih naučno-istraživačkih, stručnih, razvojnih i proizvodnih projekata i dostignuća. Autorski radovi prijavljeni za prezentovanje će biti recenzirani i odabrani na bazi kompletnog rada. Radove treba pisati prema uputstvu koje možete preuzeti ovdje: Uputstvo.doc.
Klikni na sliku za IT2026 veb sajt
Ukoliko rad pripremate na engleskom jeziku, koristite englesku verziju sajta konferencije (postoje razlike u pripremi finalne verzije rada) i šablon Instructions.doc.
Prihvaćeni radovi pisani na engleskom jeziku će biti predloženi za uključivanje u IEEE Xplore, pod uslovom da ispunjavaju obim i zahtjeve kvaliteta IEEE Xplore, dok će ostali radovi biti objavljeni u zborniku IT konferencije.
Rad se prijavljuje preko Microsoft-ovog CMT sistema, do kog se može doći preko stavke “Prijava radova” u meniju. Ukoliko nemate nalog na Microsoft CMT sistemu, možete ga kreirati preko istog linka.
Očekujemo Vašu podršku, sugestije i učešće na predstojećoj IT konferenciji.
Nacionalni Centar kompetencija u oblasti superračunarstva u Crnoj Gori (NCC Montenegro), u saradnji sa Nacionalnim Centrom kompetencija Slovenija (NCC Slovenija), organizovao je zajednički trening na temu AI rješenja inovativnih malih i srednjih preduzeća (SME-ova): praktični primjeri i naučene lekcije u Crnoj Gori. Radionica je organizovana 7. oktobra 2025. godine u Podgorici, na Univerzitetu Donja Gorica. Trening je bila fokusiran na mogućnosti i prednosti HPC i AI tehnologija u poslovnom sektoru, kao i na najbolje prakse u industriji. Trening je okupio oko 25 učesnika uključujući eksperte iz industrije koji se svakodnevno bave istraživanjima i praktičnim primjerima u oblasti vještačke inteligencije zasnovane na HPC.
Tomi Ilijaš, NCC Slovenia, Arctur
Tomi Ilijaš, predstavnik Arctura i NCC SLING u Sloveniji, govorio je o novim prilikama za SME unutar HPC ekosistema. Predstavio je strukture podrške s ciljem kako učiniti napredne tehnololgije poput HPC dostupnijim manjim preduzećima. Tokom prezentacije istakao je studije slučaja koje obuhvataju inovativna rješenja SME-ova koje su omogućene HPC uslugama.
Presentation on lessons learned and new opportunities for the industry
Ilijaš je istakao dva značajna primjera dobre prakse koju implementira Arctur, CLASSICA i LLMs4EU. Ovi projekti uključuju upotrebu superračunara i AI, omogućavajući brže tokove rada i precizniju analizu. Studija slučaja u oblasti turizma, LLMs4EU, ima za cilj smanjenje ulaznih barijera za manje poznate turističke destinacije, kao i “razbijanje” jezičkih barijera, izgradnju personalizovanih itinerera i uključivanje elemenata gejmifikacije. Baza je na vertikalnom LLM-u, dizajniranom za integraciju u postojeći ili novoustanovljeni softver. Sa druge strane, glavni cilj projekta CLASSICA je korištenje AI tehnologije za klasifikaciju raka u operacionoj sali. Ilijaš je predstavio aktivnosti projekta i istakao važnost AI tehnologije za prepoznavanje slika i klasifikaciju kancerogenih tkiva.
NCC Monteengro moderated the discussion
Drugi dio radionice fokusirao se na poziv FFplus za inovativne studije za SME-ove. FFplus je nasljednik prethodnih projekata Fortissimo (Fortissimo, Fortissimo-2, FF4EuroHPC; 2013-2023). Predstavnici NCC Crna Gora i NCC Slovenije objasnili su i najavili poziv za inovativne studije za crnogorske SME-ove, koji će biti otvoren u decembru 2025. godine. Ovaj poziv će podržati evropske SME-ove i startapove već aktivne u oblasti generativne AI tehnologije, koje nemaju potrebne HPC resurse za proširenje.
Representatives from NCC Montenegro
Nakon prezentacije, održala se sesija pitanja i odgovora. Tokom sesije, predstavnici MSP-ova podijelili su svoja iskustva i istakli važnost saradnje sa NCC Montenegro.
Imali smo dobru prisutnost SME kompanija na radionicaGrupna fotografija sa radionice
INFOFEST (Festival informatičkih dostignuća) je tradicionalni međunarodni događaj iz oblasti informacionih i komunikacionih tehnologija, koji se organizuje u Crnoj Gori od 1994. godine.
Cilj Infofesta je da okupi stručnjake iz akademske zajednice, privrede i javnog sektora, tehnološke kompanije, IT entuzijaste i medije kako bi razmijenili znanje, predstavili inovativna rešenja i pokrenuli diskusije o aktuelnim izazovima i perspektivama digitalne transformacije.
NCC Montenegro je prezentovao aktivnosti i usluge koje su u ponudi centra
Takođe, Infofest je kroz svoje izdanja uspostavio reputaciju festivala koji promoviše najnovije teme u ICT sektoru: teme poput umjetne inteligencije, cloud computinga, cyber sigurnosti, digitalne transformacije, regulacije i etike u tehnologiji, e-uprave i drugo. Infofest 2025 održan je u Budvi, od 28. septembra do 1. oktobra 2025. godine.
Dr Sandra Tinaj, NCC Montenegro, UDG
Nacionalni centar kompetencija za visoke performanse – NCC Montenegro, aktivno je učestvovao na Infofestu 2025, predstavljajući projekte i servise iz oblasti superračunarstva (HPC) i vještačke inteligencije (AI).
Dr Tomo Popovic, NCC Montenegro, UDG
Predstavnici Univerziteta Donja Gorica, Sandra Tinaj, Tomo Popović i predstavnik Univerziteta Crne Gore, Božo Krstajić, održali su prezentaciju o radu NCC-a, sa posebnim naglaskom na servise koje Centar nudi, a koji su dostupni i predstavljeni na zvaničnoj platformi.
Dr Bozo Krstajic, NCC Montenegro, ETF/UCG
Tokom događaja, održani su i bilateralni sastanci sa predstavnicima IT kompanija i institucija javnog sektora, koji su pokazali interesovanje za saradnju i implementaciju HPC i AI rješenja u svojim organizacijama.
Infofest was attended by the representatives from industry and academia (Montenegro and the region)
Učešćem na Infofestu, NCC Montenegro dodatno učvršćuje svoju ulogu u razvoju digitalne ekonomije i inovacija u Crnoj Gori, povezujući akademsku zajednicu, istraživače i privredu u zajedničkom cilju unapređenja znanja i tehnološkog napretka.
