Sa zadovoljstvom najavljujemo predstojeću obuku „Vještačka inteligencija u akciji za mala i srednja preduzeća“, koju u okviru inicijative EuroCC4SEE organizuju NCC Crna Gora, NCC Srbija, NCC Bosna i Hercegovina i NCC Turska. Ova obuka će se održati 2. i 3. marta 2026. godine.
Kliknite na sliku za više informacija i registraciju
Jednoipoldnevna online obuka namijenjena je malim i srednjim preduzećima, startupima, tehničkim liderima i istraživačima zainteresovanim za praktičnu primjenu vještačke inteligencije podržane računarstvom visokih performansi (HPC).
Program se fokusira na primijenjene metode vještačke inteligencije sa demonstracijama uživo i slučajevima upotrebe iz stvarnog svijeta.
Prvi dan obuhvata predviđanje vremenskih serija pomoću vještačke inteligencije i mašinskog učenja i objašnjive vještačke inteligencije (XAI), uključujući demonstracije omogućene HPC-om i praktične uvide za poslovne i zdravstvene aplikacije. NCC Crna Gora će aktivno doprinijeti sesiji o vremenskim serijama i HPC-u, predstavljajući praktične pristupe relevantne za mala i srednja preduzeća.
Drugi dan je posvećen primijenjenim tehnikama anonimizacije podataka, rješavanju izazova zaštite podataka i praktičnim pristupima anonimizacije bitnim za odgovornu primjenu umjetne inteligencije.
Poziv učesnicima iz Crne Gore
Kao suorganizator, NCC Montenegro će takođe predstaviti tokom programa i realizovati obuku. Pozivamo kompanije, istraživače i inovatore iz Crne Gore da se registruju i učestvuju u ovoj regionalnoj obuci.
Ovo je prilika zaČ
Učenje iz praktičnih demonstracija umjetne inteligencije i HPC-a
Povezanje sa regionalnim NCC stručnjacima
Jačanje kapaciteta za usvajanje umjetne inteligencije unutar vaše organizacije
Učešće je besplatno, a registracija je otvorena putem stranice događaja.
We look forward to strong participation from Montenegro.
Sa zadovoljstvom objavljujemo da je istraživački tim sa Prirodno-matematičkog fakulteta objavio naučni rad pod nazivom „Data augmentation for fuselage panel inspection via 3D point cloud segmentation“ u časopisu Journal of Electronic Imaging. Rad predstavlja napredne metode proširenja podataka za poboljšanje inspekcije panela trupa korištenjem 3D segmentacije oblaka tačaka, doprinoseći preciznijim i pouzdanijim sistemima inspekcije zasnovanim na vještačkoj inteligenciji. Istraživanje je omogućeno pristupom superračunarskim resursima Leonardo HPC, odobrenim kroz projekat EuroCC2, što je timu omogućilo da obrađuje velike skupove podataka i efikasno razvija modele visokih performansi. Više informacija na: https://doi.org/10.1117/1.JEI.35.3.031202
U periodu od 25. do 28. februara, na Žabljaku će, u okviru tradicionalne IT konferencije – jedne od najznačajnijih naučno-stručnih konferencija u oblasti inženjerskih i informacionih nauka, sa IEEE podrškom (triple IEEE koncept u oblasti inženjerstva) – biti organizovana EUROCC4SEE konferencija, uz učešće partnera uživo i online.
EuroCC 2 & EuroCC4SEE na IEEE IT2026 konferenciji na Žabljaku
Konferencija će okupiti članove EUROCC4SEE tima, predstavnike nacionalnih kompetentnih centara (NCC), kao i predstavnike kompanija, biznis zajednice i javnog sektora iz regiona i šire. Shodno dosadašnjoj registraciji, očekuje se više od 200 učesnika, što potvrđuje snažan regionalni i međunarodni karakter događaja.
U okviru konferencije biće realizovan trening i radionica u skladu sa strateškim pravcima razvoja turizma u svim EUROCC4SEE zemljama pod nazivom: “Application of HPC and AI to Enhance the Tourism Offer”, sa ciljem predstavljanja mogućnosti primjene High Performance Computing (HPC) i vještačke inteligencije u unapređenju turističke ponude, analizi podataka i razvoju inovativnih digitalnih rješenja.
Program konferencije obuhvatiće i prezentacije istraživačkih radova, proof of concept projekata, kao i HPC success story primjere koji demonstriraju konkretnu primjenu HPC infrastrukture u nauci, industriji i razvoju novih tehnologija.
Poseban fokus biće stavljen na dva centralna panela:
Application of HPC in Science and Industry – Real Examples and Success Stories, koji će okupiti predstavnike akademske zajednice, industrije i javnog sektora sa ciljem razmjene iskustava i predstavljanja konkretnih primjera implementacije HPC rješenja;
Regional Cooperation and EuroCC Experience – EUROCC4SEE: What Have We Learned and Where Do We Go Next? Lessons Learned and Regional Experiences, usmjeren na analizu dosadašnjih rezultata projekta, razmjenu regionalnih iskustava i definisanje daljih pravaca razvoja HPC ekosistema u jugoistočnoj Evropi.
U cilju jačanja saradnje sa privredom i institucijama, biće organizovani i B2B Meetings and Collaborative Initiatives Toward EUROCC3, koji će omogućiti direktne sastanke sa biznis partnerima, predstavnicima javnog sektora i potencijalnim korisnicima HPC resursa.
EUROCC4SEE konferencija predstavlja važnu platformu za razmjenu znanja, unapređenje regionalne saradnje i jačanje primjene HPC tehnologija u nauci, industriji i javnim politikama, potvrđujući strateški značaj razvoja digitalne infrastrukture i inovacionog ekosistema u regionu.
Podgorica, 13. februar 2026. – Medicinski fakultet Univerziteta Crne Gore bio je domaćin regionalnog simpozija posvećenog primjeni računarstva visokih performansi (HPC) i vještačke inteligencije (AI) u zdravstvu i medicinskim istraživanjima.
Događaj je organizovao NCC Montenegro, u saradnji sa Fakultetom za informacione sisteme i tehnologije (UDG) i Medicinskim fakultetom (UCG), u okviru projekata EuroCC2 i EuroCC4SEE, uz dodatnu podršku naučnoistraživačkog projekta AI-AGE.
Okupljajući više od 20 učesnika iz zdravstvenih ustanova, akademske zajednice, inovativnih kompanija i regionalnih partnera iz Bosne i Hercegovine, simpozijum je imao za cilj jačanje saradnje i unapređenje usvajanja AI i HPC tehnologija u zdravstvenom sektoru.
Od vizije do implementacije
Program je kombinovao strateške prezentacije, regionalne sesije saradnje i tehničke demonstracije, stvarajući sveobuhvatan pregled trenutnog stanja HPC-a i vještačke inteligencije u zdravstvu.
NCC Montenegro predstavio je ulogu Crne Gore kao nacionalne referentne tačke za HPC, analizu podataka uz pomoć HPC (HPDA) i razvoj vještačke inteligencije. Prezentacija je pratila cijeli proces – od prikupljanja kliničkih i biomedicinskih podataka do razvoja AI modela i implementacije potpomognute HPC-om.
Centralna poruka događaja bila je jasna: HPC u zdravstvu nije samo stvar računarske brzine. On omogućava rigoroznu validaciju, ponovljivost i skalabilnu implementaciju AI modela u stvarnim kliničkim okruženjima.
Primjeri upotrebe (use cases) o kojima se raspravljalo tokom simpozija uključivali su radiologiju, digitalnu patologiju, kardiologiju, genomiku, praćenje podataka u intenzivnoj nezi i prognoziranje javnog zdravlja.
AI-AGE: Primjena AI za biomarkere starenja
Posvećena sesija fokusirala se na AI-AGE projekat, koji istražuje snimanje u upotrebu slika retine kao potencijalnog biomarker za evaluaciju biološkog starenja.
Interdisciplinarni tim predstavio je rezultate istraživanja zasnovane na podacima UK Biobank baze i skupovima podataka prikupljenim u Crnoj Gori. Nalazi ukazuju na to da složenost retinalnih mikrovaskularnih mreža može brže opadati kod pacijenata sa hroničnim bolestima, ističući potencijalne primjene u ranoj dijagnozi i praćenju.
Govornici su naglasili važnost pažljive validacije modela, rješavanja pristranosti u obuci i osiguravanja odgovorne kliničke primjene. Diskusija je takođe istakla potencijal EuroHPC resursa za daljnje jačanje istraživačkih kapaciteta i računalne skalabilnosti.
Tehnička prezentacija: AI rješenja u praksi
Jedan od najdinamičnijih dijelova simpozija bio je Tehnička prezentacija, gdje su kompanije iz Crne Gore i Bosne i Hercegovine predstavile konkretna rješenja za zdravstvenu zaštitu zasnovana na AI i HPC-u.
Među predstavljenim inovacijama bile su:
Otkrivanje raka debelog crijeva pomoću AI-a u digitalnoj patologiji korištenjem dubokog učenja na histopatološkim slajdovima visoke rezolucije
IoT platforme vođene AI-om koje podržavaju kliničko donošenje odluka i upravljanje pacijentima
AI sistemi za podršku pacijentima sa Alzheimerovovom bolesti, uključujući prediktivne digitalne blizance i alate za multimodalno zaključivanje
HPC-podržane simulacije koje ubrzavaju razvoj farmaceutskih lijekova
Posebno vrijedna komponenta sesije bila je razmjena iskustava kompanija koje su uspješno aplicirale i dobile EuroHPC računalne resurse. Ovi primjeri su pokazali kako pristup superračunarskoj infrastrukturi direktno poboljšava razvoj modela, testiranje i spremnost proizvoda.
Jačanje regionalne saradnje
Simpozijum je također uključivao regionalnu radionicu o bratimljenju između NCC Montenegro i NCC Bosna i Hercegovina.
Sesija se fokusirala na zajedničke strategije za angažman zainteresovanih strana, prekogranično dijeljenje resursa i transfer znanja. Diskusija je potvrdila da je model bratimljenja efikasan mehanizam za jačanje HPC ekosistema jugoistočne Evrope i olakšavanje pristupa evropskoj superračunarskoj infrastrukturi.
Takva saradnja je posebno važna jer se region priprema za sljedeću fazu evropskih HPC inicijativa i povećanje usklađenosti sa Zakonom EU o AI i širim digitalnim strategijama.
Sistemski izazovi
Događaj je završen interaktivnom panel diskusijom pod nazivom „Orkestriranje ekosistema“. Učesnici su se bavili ključnim izazovima s kojima se suočava usvajanje AI u zdravstvu, uključujući:
Nedostatak podataka o zdravstvu i fragmentaciju
Regulatornu složenost, posebno u kontekstu Zakona EU o AI, nove AI strategije za Crnu Goru
Potrebu za jačim partnerstvima između industrije, akademske zajednice i zdravstvenih ustanova
Dok arhitekture modela AI nastavljaju brzo sazrijevati, učesnici su se složili da primarna uska grla leže u heterogenosti podataka, standardima evaluacije i ograničenjima implementacije, a ne u algoritamskim ograničenjima.
Predstavnici zdravstva priznali su rastući značaj HPC-a i umjetne inteligencije u medicinskim istraživanjima, ali su naglasili potrebu za poboljšanjem institucionalne spremnosti za strateško i održivo usvajanje.
Strateški korak naprijed
Simpozij je završen zajedničkom posvećenošću:
Pozicioniranju AI i HPC-a kao strateških prioriteta u inovacijama u zdravstvu
Nastavku širenja infrastrukture i pristupa HPC resursima
Ulaganju u razvoj vještina i izgradnju kapaciteta
Jačanju regionalne saradnje širom jugoistočne Evrope
Događaj je označio važan korak u povezivanju izvrsnosti u istraživanju, industrijskih inovacija i kliničke prakse – pokazujući da umjetna inteligencija omogućena HPC-om u zdravstvu više nije budući koncept, već nova regionalna stvarnost.
Sa ponosom ističemo PAID MNE, kao jednu od istaknutih uspješnih priča u EuroCC2 i EuroCC4SEE Booklet-u, koja pokazuje kako HPC transformiše finansijsku analitiku i algoritamsko trgovanje.
EuroCC2 i EuroCC4SEE Booklet
U središtu inovacija PAID MNE nalazi se PAID-T (Price Action Intelligent Detection Trading) — pametna platforma koja koristi napredne algoritme i AI/ML tehnologije kako bi se dinamički prilagođavala kretanjima na tržištu, optimizovala investicione strategije i upravljala rizikom sa većom preciznošću. Tradicionalni računarski sistemi brzo su dostigli svoja ograničenja. Kako bi obezbijedili potrebne performanse, tim je skalirao rješenje na LUMI supercomputer, jednu od najmoćnijih HPC infrastruktura u Evropi. Omogućavanjem multinodnog izvršavanja i raspodjele zadataka u realnom vremenu, PAID MNE je realizovao preko 1,2 miliona simulacija za manje od pet sati — proces koji je ranije trajao danima. Ovo ubrzanje sada omogućava obradu milijarde istorijskih transakcija u svega nekoliko sati, brzo prepoznavanje ključnih tržišnih obrazaca i optimizaciju startegija berzanskog trgovanja.
Paid-T
Ovo dostignuće, predstavljeno uz podršku EuroCC2/EuroCC4SEE projekta, jasno pokazuje kako superračunarstvo postaje snažan pokretač poslovnih inovacija. Razvojni put PAID-T inovativnog rješenja je jasan primjer kako HPC i AI zajedno mogu transformisati složene i kritične podatke u brže i profitabilnije odluke.
DeepMark je deep-tech startap koji razvija tehnologiju vodenih žigova zanovanu na učenju i tehnologiju otkrivanja porijekau za sadržaj generisan vještačkom inteligencijom. Ranije je koristio resurse EuroHPC JU nakon što je dobio jednogodišnji pristup Leonardo Booster particiji kroz Development poziv. DeepMark je iskoristio te resurse za napredovanje istraživanja i benchmarkinga naredne generacije vodenih žigova.
Deepmark
Kako se istraživanje produbljivalo, rasla je potreba za dodatnim računarskim resursima. Nakon konsultacija sa timom NCC Crne Gore sa Univerzitetu Crne Gore, DeepMark je podnio zahtjev za GPU resurse putem AI Factory Playground pristupa.
DeepMarku je dodijeljeno 5.000 GPU sati na Leonardo Booster particiji, sa pristupom odobrenim na tri mjeseca. Ova alokacija podržaće rad na robusnim, vodenim žigovima zasnovanim na učenju i na AI generisanom sadržaju —poboljšavajući otpornost na izmjene u stvarnom svijetu i AI transformacije, kao i jačanje porijekla i autentičnosti u velikom obimu. Sa ovom novom alokacijom, DeepMark će proširiti eksperimente i validaciju u realnim uslovima.
Projekat Uhura Solutions „Generativna AI platforma za inteligentnu automatizaciju procesa” dobio je pozitivnu evaluaciju i odobreno mu je produženje, uključujući 4.500 node-sati na Leonardo BOOSTER HPC sistemu u periodu od 12 mjeseci.
Dodatni HPC resursi podržaće kontinuirana istraživanja i razvoj kompanije Uhura Solutions u oblasti napredne generativne vještačke inteligencije i velikih jezičkih modela (LLM-ova) prilagođenih finansijskom sektoru. Koristeći najsavremenije računske mogućnosti sistema Leonardo, projekat će skalirati eksperimente sa manjih open-source modela na veće LLM-ove, omogućavajući dublja istraživanja tehnika optimizacije kao što su parametarski efikasno fino podešavanje (PEFT), kvantizacija, „pruning” i usklađivanje modela.
Leonardo HPC
Platforma za inteligentnu automatizaciju procesa zasnovana na generativnoj AI integriše fino podešene LLM-ove, low-code razvoj i tokove automatizacije procesa kako bi značajno unaprijedila operativnu efikasnost, smanjila troškove i poboljšala korisničko iskustvo u finansijskim uslugama. Ključna prednost platforme je fokus na industrijski specifičan jezik i kontekst, uz podršku pažljivo kuriranih privatnih skupova podataka sa snažnim naglaskom na kvalitet podataka, privatnost i usklađenost sa propisima.
Ovo produženje i pristup Leonardo BOOSTER sistemu predstavljaju važnu prekretnicu za projekat. Dodatna računarska snaga omogućava kompaniji da pomjeri granice AI rješenja za finansijski domen i ubrza isporuku skalabilnih, produkciono spremnih rješenja za evropsko tržište.
